نمایش مبدأ برای پیکرنگاری درباری

[[پرونده:22102383151252856111378245512067436204.jpg|بندانگشتی|نقاشی پیگر نگاری درباری(1392)، برگرفته از بخش هنری سایت تبیان، قابل بازیابی از[https://article.tebyan.net/258153/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C https://article.tebyan.net/258153/]]]
پیکرنگاری درباری، سبکی در نقاشی ایرانی  که در اواخر سده 12ق / 18م اغلب با موضوع پیکرنگاری درباریان با تلفیقی از معیارهای نقاشی اروپایی و نگارگری ایرانی، در دربار فتحعلی شاه پدید آمد<ref name=":0">پاكباز، روئين (1378). '''''دايره المعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 147.</ref>. 

شاه قاجار شماری از برجسته‌ترین هنرمندان را در پایتخت ([[استان تهران|تهران]]) گرد آورد و آنها را به کار نقاشی پرده‌های بزرگ اندازه برای نصب در کاخ‌های نوساز گماشت<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 150.</ref>. پیکرنگاری درباری تلفیقی میان عناصر طبیعت گرای اروپایی و شیوه سنتی آرمانی نمودن واقعیت بود. در این مکتب پیکر انسان اهمیت اساسی پیدا کرد و اشخاص نمونه‌وار و به طرزی قراردادی تصویر شدند<ref name=":0" />.  

مردان غالباً با سبیل و ریش بلند، کمر باریک، نگاه خیره و زنان با چهره بیضی، ابروان پیوسته، چشمان سرمه کشیده و انگشتان حنا بسته، همگی در جامگان زربفت و مرواریدنشان تصویر می‌شدند<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 151.</ref> و به جز چهره‌ها و دستان که سایه‌پردازی می‌شد. مابقی عناصر تصویر به شکل دو بعدی و پر از نقش نگار به تصویر در می‌آمد<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ نگارگری در ایران'''''. تهران: حوزه هنری، ص 174.</ref>.  

ویژگی‌های این مکتب عبارتند از:  

* ساختار متقارن بر اساس خطوط افقی و عمودی و منحنی؛ 
* تلفیق نقشمایه‌های تزئینی و تصویری؛ 
* رنگ گزینی محدود (با تسلط رنگ‌های گرم خصوصاً قرمز)؛ 
* با کاربست رنگ روغن به روش خاص<ref name=":0" />.

میرزا بابا، محمدصادق و باقر از بنیانگذاران این مکتب بودند و از نمایندگان دیگر این سبک می‌توان به مهرعلی اصفهانی، محمدحسن، ابوالقاسم و احمد اشاره کرد<ref>رابینسن، ب. و (1376). '''''هنر نگارگری ایران'''''. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 86-89.</ref>.

این مکتب که تا حد زیادی وابسته به فتحعلی شاه بود، پس از مرگ او رو به افول گذارد (1250ق)<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 158.</ref>.

== نیز نگاه کنید به ==

* [[مکتب اصفهان]]

* [[مکتب تبریز]]

* [[مکتب هرات]]

== مآخذ ==
<references />

== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،

== نویسنده مقاله ==
علی بوذری

== پیوند به بیرون ==
رمضان ماهی، سمیه(1392)."پیکرنگاری درباری". بخش هنری تبیان، قابل بازیابی از[https://article.tebyan.net/258153/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C https://article.tebyan.net/258153/]

غفاری، لیلا و عرب زاده، جمال(1401)."پیکره‌نگاری درباری: روایتی تصویری از عصر قاجار نقدی بر کتاب پرتره‌های سلطنتی قاجار"، [https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/ پژوهش نامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی]، 22(7): 415-430، قابل بازیابی از https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_8178.html

مقالات مرتبط با پیکر نگاری درباری، نورمگز، قابل بازیابی از[https://www.noormags.ir/view/fa/keyword/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C https://www.noormags.ir/view/fa/keyword/]

مقالات مرتبط با پیکر نگاری درباری، پایگاه سید(SID)، قابل بازیابی از [https://www.sid.ir/search/journal/paper/%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1%d9%86%da%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%20%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%db%8c/fa?str=%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1%d9%86%da%af%d8%a7%d8%b1%db%8c+%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%db%8c&page=1&sort=0&fgrp=all&ftyp=all&fyrs=all https://www.sid.ir/search/journal/paper/]
[[رده:هنر]]
[[رده:نقاشی]]