بُنْچاقِ اورامان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:بنچاق-اورامان-هورامان-.jpg|بندانگشتی|بنچاق اورامان ، قابل بازیابی از https://gardeshgariiran.ir/wp-content/uploads/2014/06/%D8%A8%D9%86%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-.jpg]] | [[پرونده:بنچاق-اورامان-هورامان-.jpg|بندانگشتی|بنچاق اورامان ، قابل بازیابی از https://gardeshgariiran.ir/wp-content/uploads/2014/06/%D8%A8%D9%86%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-.jpg]] | ||
بُنْچاقِ اورامان، سه سند | بُنْچاقِ اورامان، سه سند ملكی بازمانده از سده نخستین پیش از میلاد. | ||
این سندها درباره فروش دو تاكستان بوده كه بر روی پوست آهو نوشته شده و در نزدیكی روستای اورامان ([[استان کردستان|كردستان]]) كشف شده است. دو سند آن به زبان و خط یونانی با تاریخ سلوكی، یكی معادل 87/ 88 پم و دیگری معادل 21/ 22 پم است. در پشت یكی از سندها كلماتی به زبان و خط پارتی نوشته شده كه خلاصهای از متن یونانی است و تاریخ نگارش آن به احتمال از متن یونانی جدیدتر است. سند سوم به زبان پهلوانیک (پارتی) است و تاریخ اشکانی منطبق با سده نخست میلادی دارد<ref name=":0">تفضّلی، احمد. '''''تاريخ ادبيات ايران پيش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 77.</ref>.این سندها اكنون در موزه بریتانیا نگهداری میشوند. خط پارتی این متن به خط سفالینههای نسا نزدیک است<ref>نیزنک: راشد محصل، محمدتقی. '''''كتيبههای ايران باستان'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1381، ص 82.</ref><ref name=":0" />. | |||
این سندها گواهی میدهند كه درهمان سده اول میلادی زبان پهلوانیک جانشین زبان یونانی، در دیوانی شاهنشاهی اشكانی شده و از نظر ساختار دستوری جملهها، نشان دهنده زبان پهلوانیک است. واژگان ایرانی آن محدود و بیشتر واژهها آرامی است. بر روی هم این سند 23 واژه ایرانی میانه دارد كه 15تای آنها اسم خاص هستند<ref>نيز نک: زرشناس، زهره. '''''زبان و ادبيات ايران باستان'''''. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 35.</ref><ref>سميعی، احمد. '''''ادبيات ساسانی'''''. تهران: دانشگاه آزاد ايران، 1355، ص 47ـ 48.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[استان کردستان|كردستان]] | * [[استان کردستان|كردستان]] | ||
* [[پارتیان]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
نسخهٔ کنونی تا ۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۳
بُنْچاقِ اورامان، سه سند ملكی بازمانده از سده نخستین پیش از میلاد.
این سندها درباره فروش دو تاكستان بوده كه بر روی پوست آهو نوشته شده و در نزدیكی روستای اورامان (كردستان) كشف شده است. دو سند آن به زبان و خط یونانی با تاریخ سلوكی، یكی معادل 87/ 88 پم و دیگری معادل 21/ 22 پم است. در پشت یكی از سندها كلماتی به زبان و خط پارتی نوشته شده كه خلاصهای از متن یونانی است و تاریخ نگارش آن به احتمال از متن یونانی جدیدتر است. سند سوم به زبان پهلوانیک (پارتی) است و تاریخ اشکانی منطبق با سده نخست میلادی دارد[۱].این سندها اكنون در موزه بریتانیا نگهداری میشوند. خط پارتی این متن به خط سفالینههای نسا نزدیک است[۲][۱].
این سندها گواهی میدهند كه درهمان سده اول میلادی زبان پهلوانیک جانشین زبان یونانی، در دیوانی شاهنشاهی اشكانی شده و از نظر ساختار دستوری جملهها، نشان دهنده زبان پهلوانیک است. واژگان ایرانی آن محدود و بیشتر واژهها آرامی است. بر روی هم این سند 23 واژه ایرانی میانه دارد كه 15تای آنها اسم خاص هستند[۳][۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ تفضّلی، احمد. تاريخ ادبيات ايران پيش از اسلام. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن، 1376، ص 77.
- ↑ نیزنک: راشد محصل، محمدتقی. كتيبههای ايران باستان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1381، ص 82.
- ↑ نيز نک: زرشناس، زهره. زبان و ادبيات ايران باستان. تهران: دفتر پژوهشهای فرهنگی، 1382، ص 35.
- ↑ سميعی، احمد. ادبيات ساسانی. تهران: دانشگاه آزاد ايران، 1355، ص 47ـ 48.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر