پرش به محتوا

بُنْچاقِ اورامان‌: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:بنچاق-اورامان-هورامان-.jpg|بندانگشتی|بنچاق اورامان ، قابل بازیابی از https://gardeshgariiran.ir/wp-content/uploads/2014/06/%D8%A8%D9%86%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-.jpg]]
'''بُنْچاقِ اورامان‌،''' سه سند ملكي بازمانده از سدة نخستين پيش از ميلاد.  
بُنْچاقِ اورامان‌، سه سند ملكی بازمانده از سده نخستین پیش از میلاد.  


اين سندها دربارة فروش‌ دو تاكستان‌ بوده كه‌ بر روي‌ پوست آهو نوشته‌ شده‌ و در نزديكي روستاي اورامان ([[استان کردستان|كردستان]]) كشف‌ شده است‌. دو سند آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ يوناني‌ با تاريخ‌ سلوكي‌، يكي‌ معادل‌ 87/ 88 پ‌م‌ و ديگري‌ معادل‌ 21/ 22 پ‌م‌ است‌. در پشت يكي‌ از سندها كلماتي‌ به‌ زبان‌ و خط‌ پارتي‌ نوشته‌ شده‌ كه‌ خلاصه‌اي‌ از متن‌ يوناني‌ است‌ و تاريخ نگارش‌ آن‌ به‌ احتمال از متن‌ يوناني‌ جديدتر است‌. سند سوم به‌ زبان‌ پهلوانيك‌ (پارتي‌) است‌ و تاریخ اشکانی منطبق با سدة نخست میلادی دارد.<sup>1</sup> اين‌ سندها اكنون‌ در موزة‌ بريتانيا نگهداري‌ مي‌شوند. خط‌ پارتي‌ اين‌ متن‌ به‌ خط ‌سفالينه‌هاي‌ نسا نزديك‌ است‌.<sup>2</sup>
این سندها درباره فروش‌ دو تاكستان‌ بوده كه‌ بر روی پوست آهو نوشته‌ شده‌ و در نزدیكی روستای اورامان ([[استان کردستان|كردستان]]) كشف‌ شده است‌. دو سند آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ یونانی با تاریخ‌ سلوكی، یكی معادل‌ 87/ 88 پ‌م‌ و دیگری معادل‌ 21/ 22 پ‌م‌ است‌. در پشت یكی از سندها كلماتی به‌ زبان‌ و خط‌ پارتی نوشته‌ شده‌ كه‌ خلاصه‌ای از متن‌ یونانی است‌ و تاریخ نگارش‌ آن‌ به‌ احتمال از متن‌ یونانی جدیدتر است‌. سند سوم به‌ زبان‌ پهلوانیک (پارتی) است‌ و تاریخ اشکانی منطبق با سده نخست میلادی دارد<ref name=":0">تفضّلی، احمد. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 77.</ref>.این‌ سندها اكنون‌ در موزه‌ بریتانیا نگهداری میشوند. خط‌ پارتی این‌ متن‌ به‌ خط ‌سفالینه‌های نسا نزدیک است‌<ref>نیزنک: راشد محصل‌، محمدتقی. '''''كتيبه‌های ايران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1381، ص‌ 82.</ref><ref name=":0" />.


اين‌ سندها گواهي‌ مي‌دهند كه‌ درهمان‌ سدة‌ اول‌ ميلادي‌ زبان‌ پهلوانيك‌ جانشين‌ زبان يوناني‌، در ديواني‌ شاهنشاهي‌ اشكاني‌ شده و از نظر ساختار دستوري‌ جمله‌ها، نشان‌ دهندة‌ زبان‌ پهلوانيك‌ است‌. واژگان‌ ايراني‌ آن‌ محدود و بيشتر واژه‌ها آرامي‌ است‌. بر روي‌ هم اين‌ سند 23 واژة‌ ايراني‌ ميانه‌ دارد كه‌ 15تاي‌ آن‌ها اسم‌ خاص‌ هستند.<sup>3</sup>
این‌ سندها گواهی میدهند كه‌ درهمان‌ سده‌ اول‌ میلادی زبان‌ پهلوانیک جانشین‌ زبان یونانی، در دیوانی شاهنشاهی اشكانی شده و از نظر ساختار دستوری جمله‌ها، نشان‌ دهنده‌ زبان‌ پهلوانیک است‌. واژگان‌ ایرانی آن‌ محدود و بیشتر واژه‌ها آرامی است‌. بر روی هم این‌ سند 23 واژه‌ ایرانی میانه‌ دارد كه‌ 15تای آن‌ها اسم‌ خاص‌ هستند<ref>نيز نک: زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 35.</ref><ref>سميعی، احمد. '''''ادبيات‌ ساسانی'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 47ـ 48.</ref>.   


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1.    تفضّلي‌، احمد. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌'''''. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 77.
* [[استان کردستان|كردستان]]
* [[پارتیان]]


2.    همان؛ نیزنک: راشد محصل‌، محمدتقي‌. '''''كتيبه‌هاي‌ ايران‌ باستان‌'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1381، ص‌ 82.
== مآخذ ==
<references />


3.    سميعي‌، احمد. '''''ادبيات‌ ساساني‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 47ـ 48.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
نيز نك‌: زرشناس‌، زهره‌. '''''زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان'''''. تهران‌: دفتر پژوهش‌هاي‌ فرهنگي‌، 1382، ص‌ 35.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۳

بنچاق اورامان ، قابل بازیابی از https://gardeshgariiran.ir/wp-content/uploads/2014/06/%D8%A8%D9%86%DA%86%D8%A7%D9%82-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86-.jpg

بُنْچاقِ اورامان‌، سه سند ملكی بازمانده از سده نخستین پیش از میلاد.

این سندها درباره فروش‌ دو تاكستان‌ بوده كه‌ بر روی پوست آهو نوشته‌ شده‌ و در نزدیكی روستای اورامان (كردستان) كشف‌ شده است‌. دو سند آن‌ به‌ زبان‌ و خط‌ یونانی با تاریخ‌ سلوكی، یكی معادل‌ 87/ 88 پ‌م‌ و دیگری معادل‌ 21/ 22 پ‌م‌ است‌. در پشت یكی از سندها كلماتی به‌ زبان‌ و خط‌ پارتی نوشته‌ شده‌ كه‌ خلاصه‌ای از متن‌ یونانی است‌ و تاریخ نگارش‌ آن‌ به‌ احتمال از متن‌ یونانی جدیدتر است‌. سند سوم به‌ زبان‌ پهلوانیک (پارتی) است‌ و تاریخ اشکانی منطبق با سده نخست میلادی دارد[۱].این‌ سندها اكنون‌ در موزه‌ بریتانیا نگهداری میشوند. خط‌ پارتی این‌ متن‌ به‌ خط ‌سفالینه‌های نسا نزدیک است‌[۲][۱].

این‌ سندها گواهی میدهند كه‌ درهمان‌ سده‌ اول‌ میلادی زبان‌ پهلوانیک جانشین‌ زبان یونانی، در دیوانی شاهنشاهی اشكانی شده و از نظر ساختار دستوری جمله‌ها، نشان‌ دهنده‌ زبان‌ پهلوانیک است‌. واژگان‌ ایرانی آن‌ محدود و بیشتر واژه‌ها آرامی است‌. بر روی هم این‌ سند 23 واژه‌ ایرانی میانه‌ دارد كه‌ 15تای آن‌ها اسم‌ خاص‌ هستند[۳][۴].   

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ تفضّلی، احمد. تاريخ‌ ادبيات‌ ايران‌ پيش‌ از اسلام‌. به‌ كوشش‌ ژاله‌ آموزگار، تهران‌: سخن‌، 1376، ص‌ 77.
  2. نیزنک: راشد محصل‌، محمدتقی. كتيبه‌های ايران‌ باستان‌. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1381، ص‌ 82.
  3. نيز نک: زرشناس‌، زهره‌. زبان‌ و ادبيات‌ ايران‌ باستان. تهران‌: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1382، ص‌ 35.
  4. سميعی، احمد. ادبيات‌ ساسانی. تهران‌: دانشگاه‌ آزاد ايران‌، 1355، ص‌ 47ـ 48.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر