خاقانی شروانی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:16-6-28-193159Khaghani.jpg|بندانگشتی|خاقانی شروانی برگرفته از وبسایت همشهری قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.hamshahrionline.ir/news/338493/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B5%DB%B2%DB%B0-%DB%B5%DB%B9%DB%B5-%D9%87-%D9%82]] | [[پرونده:16-6-28-193159Khaghani.jpg|بندانگشتی|خاقانی شروانی برگرفته از وبسایت همشهری قابل بازیابی از<nowiki/>[https://www.hamshahrionline.ir/news/338493/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B5%DB%B2%DB%B0-%DB%B5%DB%B9%DB%B5-%D9%87-%D9%82 https://www.hamshahrionline.ir/news/338493/]]] | ||
خاقانی شروانی، افضلالدین بدیل (520-595ق / 1126-1199م) شاعر، قصیدهپرداز عارف. | |||
او در شروان به دنیا آمد. پدرش پیشه تجارت داشت و مادرش از نسطوریان تازه مسلمان بود. نزد عمویش، كافیالدین عمر بن عثمان كه مردی طبیب و فیلسوف بود، پرورش یافت،<ref>بیانی، مهدی. ''كارنامه بزرگان ایران''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 206.</ref> و پس از مرگ وی زیر نظر ابوالعلا گنجوی قرار گرفت. ابوالعلا او را به خاقان اخستان منوچهر شروانشاه (ز 555ق / 1160م)، معرفی كرد و سپس دختر خود را بدو داد<ref>خالقی راد، حسین. ''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی''. به كوشش حسین الهی قمشهای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 316.</ref>. در آغاز «حقایقی» تخلص میكرد و پس از پیوستن به خاقان، تخلص «خاقانی» را برگزید. در شعر از شیوه [[سنایی غزنوی|سنایی]] پیروی میكرد و بخشی از قصایدش را به تقلید از وی سرود<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. ''سخن و سخنوران''. تهران: خوارزمی، 1380، ص 612 و 617.</ref>. مسافرتها، گرفتاری در زندان شروانشاه و مرگ همسر و فرزندش را میتوان از وقایع مهم زندگی او شمرد<ref>سجادی، ضیاءالدین. مقدمه بر ''دیوان خاقانی شروانی''. تهران: زوار، بی تا، ص 16 (مقدمه).</ref>. در [[تبریز]] درگذشت و در مقبره الشعرا مدفون شد<ref> | او در شروان به دنیا آمد. پدرش پیشه تجارت داشت و مادرش از نسطوریان تازه مسلمان بود. نزد عمویش، كافیالدین عمر بن عثمان كه مردی طبیب و فیلسوف بود، پرورش یافت،<ref>بیانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 206.</ref> و پس از مرگ وی زیر نظر ابوالعلا گنجوی قرار گرفت. ابوالعلا او را به خاقان اخستان منوچهر شروانشاه (ز 555ق / 1160م)، معرفی كرد و سپس دختر خود را بدو داد<ref>خالقی راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی''.''' به كوشش حسین الهی قمشهای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 316.</ref>. در آغاز «حقایقی» تخلص میكرد و پس از پیوستن به خاقان، تخلص «خاقانی» را برگزید. در شعر از شیوه [[سنایی غزنوی|سنایی]] پیروی میكرد و بخشی از قصایدش را به تقلید از وی سرود<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1380، ص 612 و 617.</ref>. مسافرتها، گرفتاری در زندان شروانشاه و مرگ همسر و فرزندش را میتوان از وقایع مهم زندگی او شمرد<ref>سجادی، ضیاءالدین. '''مقدمه بر ''دیوان خاقانی شروانی'''''. تهران: زوار، بی تا، ص 16 (مقدمه).</ref>. در [[تبریز]] درگذشت و در مقبره الشعرا مدفون شد<ref>بیانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340. ص 207.</ref>. | ||
اشعارش با وجود لحن قوی و خوش آهنگی مشحون از تصنعات و تكلفات بسیار و نیز كنایات و استعارههای غریب است<ref>زرین كوب، عبدالحسین. ''دیدار با كعبه جان''. تهران: سخن، 1378، ص 26.</ref>. به جز ''دیوان اشعار''، مثنوی ''تحفه العراقین'' و ''منشآت'' در نثر از آثار او هستند<ref> | اشعارش با وجود لحن قوی و خوش آهنگی مشحون از تصنعات و تكلفات بسیار و نیز كنایات و استعارههای غریب است<ref>زرین كوب، عبدالحسین. '''''دیدار با كعبه جان'''''. تهران: سخن، 1378، ص 26.</ref>. به جز ''دیوان اشعار''، مثنوی ''تحفه العراقین'' و ''منشآت'' در نثر از آثار او هستند<ref>خالقیراد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی'''''. به كوشش حسین الهی قمشهای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375. ص 316 و 317.</ref>. قصیده ''[[ایوان مداین]]'' او در ادب [[فارسی]] به سبب مضمون و بیان آن شهرت دارد<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. تهران: علمی، 1369، ص 166.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
* [[تبریز]] | * [[تبریز]] | ||
* [[فارسی]] | * [[فارسی]] | ||
* | * [[ایوان مداین]] | ||
* [[سنایی غزنوی|سنایی]] | * [[سنایی غزنوی|سنایی]] | ||
مآخذ<references /> | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
| خط ۱۸: | خط ۲۰: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[ | [[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | ||
[[ | [[رده:ادبیات]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۹
خاقانی شروانی، افضلالدین بدیل (520-595ق / 1126-1199م) شاعر، قصیدهپرداز عارف.
او در شروان به دنیا آمد. پدرش پیشه تجارت داشت و مادرش از نسطوریان تازه مسلمان بود. نزد عمویش، كافیالدین عمر بن عثمان كه مردی طبیب و فیلسوف بود، پرورش یافت،[۱] و پس از مرگ وی زیر نظر ابوالعلا گنجوی قرار گرفت. ابوالعلا او را به خاقان اخستان منوچهر شروانشاه (ز 555ق / 1160م)، معرفی كرد و سپس دختر خود را بدو داد[۲]. در آغاز «حقایقی» تخلص میكرد و پس از پیوستن به خاقان، تخلص «خاقانی» را برگزید. در شعر از شیوه سنایی پیروی میكرد و بخشی از قصایدش را به تقلید از وی سرود[۳]. مسافرتها، گرفتاری در زندان شروانشاه و مرگ همسر و فرزندش را میتوان از وقایع مهم زندگی او شمرد[۴]. در تبریز درگذشت و در مقبره الشعرا مدفون شد[۵].
اشعارش با وجود لحن قوی و خوش آهنگی مشحون از تصنعات و تكلفات بسیار و نیز كنایات و استعارههای غریب است[۶]. به جز دیوان اشعار، مثنوی تحفه العراقین و منشآت در نثر از آثار او هستند[۷]. قصیده ایوان مداین او در ادب فارسی به سبب مضمون و بیان آن شهرت دارد[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ بیانی، مهدی. كارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 206.
- ↑ خالقی راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی. به كوشش حسین الهی قمشهای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 316.
- ↑ فروزانفر، بدیع الزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمی، 1380، ص 612 و 617.
- ↑ سجادی، ضیاءالدین. مقدمه بر دیوان خاقانی شروانی. تهران: زوار، بی تا، ص 16 (مقدمه).
- ↑ بیانی، مهدی. كارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340. ص 207.
- ↑ زرین كوب، عبدالحسین. دیدار با كعبه جان. تهران: سخن، 1378، ص 26.
- ↑ خالقیراد، حسین. قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی. به كوشش حسین الهی قمشهای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375. ص 316 و 317.
- ↑ یوسفی، غلامحسین. چشمه روشن. تهران: علمی، 1369، ص 166.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر