پرش به محتوا

خاقانی شروانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
۸۴۹ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''خاقاني شرواني'''، افضل‌الدين بديل (520-595ق / 1126-1199م) شاعر، قصيده‌پرداز عارف.
[[پرونده:16-6-28-193159Khaghani.jpg|بندانگشتی|خاقانی شروانی برگرفته از وبسایت همشهری قابل بازیابی از<nowiki/>[https://www.hamshahrionline.ir/news/338493/%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%82%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B5%DB%B2%DB%B0-%DB%B5%DB%B9%DB%B5-%D9%87-%D9%82 https://www.hamshahrionline.ir/news/338493/]]]
خاقانی شروانی، افضل‌الدین بدیل (520-595ق / 1126-1199م) شاعر، قصیده‌پرداز عارف.


او در شروان به دنيا آمد. پدرش پيشة تجارت داشت و مادرش از نسطوريان تازه مسلمان بود. نزد عمويش، كافي‌الدين عمر بن عثمان كه مردي طبيب و فيلسوف بود، پرورش يافت،<sup>1</sup> و پس از مرگ وي زير نظر ابوالعلا گنجوي قرار گرفت. ابوالعلا او را به خاقان اخستان منوچهر شروانشاه (ز 555ق / 1160م)، معرفي كرد و سپس دختر خود را بدو داد.<sup>2</sup> در آغاز «حقايقي» تخلص مي‌كرد و پس از پيوستن به خاقان، تخلص «خاقاني» را برگزيد. در شعر از شيوة سنايي پيروي مي‌كرد و بخشي از قصايدش را به تقليد از وي سرود.<sup>3</sup> مسافرت‌ها، گرفتاري در زندان شروانشاه و مرگ همسر و فرزندش را مي‌توان از وقايع مهم زندگي او شمرد.<sup>4</sup> در تبريز درگذشت و در مقبرةالشعرا مدفون شد.<sup>5</sup>
او در شروان به دنیا آمد. پدرش پیشه تجارت داشت و مادرش از نسطوریان تازه مسلمان بود. نزد عمویش، كافی‌الدین عمر بن عثمان كه مردی طبیب و فیلسوف بود، پرورش یافت،<ref>بیانی، ‌مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 206.</ref> و پس از مرگ وی زیر نظر ابوالعلا گنجوی قرار گرفت. ابوالعلا او را به خاقان اخستان منوچهر شروانشاه (ز 555ق / 1160م)، معرفی كرد و سپس دختر خود را بدو داد<ref>خالقی راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی''.''' به كوشش حسین الهی قمشه‌ای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 316.</ref>. در آغاز «حقایقی» تخلص می‌كرد و پس از پیوستن به خاقان، تخلص «خاقانی» را برگزید. در شعر از شیوه [[سنایی غزنوی|سنایی]] پیروی می‌كرد و بخشی از قصایدش را به تقلید از وی سرود<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمی، 1380، ص 612 و 617.</ref>. مسافرت‌ها، گرفتاری در زندان شروانشاه و مرگ همسر و فرزندش را می‌توان از وقایع مهم زندگی او شمرد<ref>سجادی، ‌ضیاءالدین. '''مقدمه بر ''دیوان خاقانی شروانی'''''. تهران: زوار، بی تا، ص 16 (مقدمه).</ref>. در [[تبریز]] درگذشت و در مقبره الشعرا مدفون شد<ref>بیانی، مهدی. '''''كارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340. ص 207.</ref>.


اشعارش با وجود لحن قوي و خوش آهنگي مشحون از تصنعات و تكلفات بسيار و نيز كنايات و استعاره‌هاي غريب است.<sup>6</sup> به جز ''ديوان اشعار''، مثنوي ''تحفةالعراقين'' و ''منشآت'' در نثر از آثار او هستند.<sup>7</sup> قصيدة ''ايوان مداين'' او در ادب فارسي به سبب مضمون و بيان آن شهرت دارد.<sup>8</sup>
اشعارش با وجود لحن قوی و خوش آهنگی مشحون از تصنعات و تكلفات بسیار و نیز كنایات و استعاره‌های غریب است<ref>زرین كوب، عبدالحسین. '''''دیدار با كعبه جان'''''. ‌تهران: سخن، 1378، ص 26.</ref>. به جز ''دیوان اشعار''، مثنوی ''تحفه العراقین'' و ''منشآت'' در نثر از آثار او هستند<ref>خالقی‌راد، حسین. '''''قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی'''''. به كوشش حسین الهی قمشه‌ای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375. ص 316 و 317.</ref>. قصیده ''[[ایوان مداین]]'' او در ادب [[فارسی]] به سبب مضمون و بیان آن شهرت دارد<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''چشمه روشن'''''. تهران: علمی، 1369، ص 166.</ref>.


نیز نگاه کنید به
== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[تبریز]]
* [[فارسی]]
* [[ایوان مداین]]
* [[سنایی غزنوی|سنایی]]


# بياني، ‌مهدي. '''''كارنامة بزرگان ايران'''''. تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ص 206.
== مآخذ ==
# خالقي راد، حسين. '''''قطعه و قطعه سرايي در شعر فارسي'''''. به كوشش حسين الهي قمشه‌اي، تهران: شركت انتشارات علمي و فرهنگي، 1375، ص 316.
<references />
# فروزانفر، بديع الزمان. '''''سخن و سخنوران'''''. تهران: خوارزمي، 1380، ص 612 و 617.
== منبع اصلی ==
# سجادي، ‌ضياءالدين. مقدمه بر '''''ديوان خاقاني شرواني'''''. تهران: زوار، بي تا، ص 16 (مقدمه).
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
# بياني. همان. ص 207.
# زرين كوب، عبدالحسين. '''''ديدار با كعبة جان'''''. ‌تهران: سخن، 1378، ص 26.
# خالقي‌راد. همان. ص 316 و 317.
# يوسفي، غلامحسين. '''''چشمة روشن'''''. تهران: علمي، 1369، ص 166. نيز نك: '''''مجموعة مقالات برگزيدة همايش خاقاني‌شناسي'''،'' به كوشش فاطمه مدرسي و محبوب طالعي، ‌جهاد دانشگاهي اروميه، خرداد 1384، ج 1.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
 
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
منبع اصلی
[[رده:ادبیات]]
 
نویسنده مقاله

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۴۹

خاقانی شروانی برگرفته از وبسایت همشهری قابل بازیابی ازhttps://www.hamshahrionline.ir/news/338493/

خاقانی شروانی، افضل‌الدین بدیل (520-595ق / 1126-1199م) شاعر، قصیده‌پرداز عارف.

او در شروان به دنیا آمد. پدرش پیشه تجارت داشت و مادرش از نسطوریان تازه مسلمان بود. نزد عمویش، كافی‌الدین عمر بن عثمان كه مردی طبیب و فیلسوف بود، پرورش یافت،[۱] و پس از مرگ وی زیر نظر ابوالعلا گنجوی قرار گرفت. ابوالعلا او را به خاقان اخستان منوچهر شروانشاه (ز 555ق / 1160م)، معرفی كرد و سپس دختر خود را بدو داد[۲]. در آغاز «حقایقی» تخلص می‌كرد و پس از پیوستن به خاقان، تخلص «خاقانی» را برگزید. در شعر از شیوه سنایی پیروی می‌كرد و بخشی از قصایدش را به تقلید از وی سرود[۳]. مسافرت‌ها، گرفتاری در زندان شروانشاه و مرگ همسر و فرزندش را می‌توان از وقایع مهم زندگی او شمرد[۴]. در تبریز درگذشت و در مقبره الشعرا مدفون شد[۵].

اشعارش با وجود لحن قوی و خوش آهنگی مشحون از تصنعات و تكلفات بسیار و نیز كنایات و استعاره‌های غریب است[۶]. به جز دیوان اشعار، مثنوی تحفه العراقین و منشآت در نثر از آثار او هستند[۷]. قصیده ایوان مداین او در ادب فارسی به سبب مضمون و بیان آن شهرت دارد[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ بیانی، ‌مهدی. كارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340، ص 206.
  2. ↑ خالقی راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی. به كوشش حسین الهی قمشه‌ای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375، ص 316.
  3. ↑ فروزانفر، بدیع الزمان. سخن و سخنوران. تهران: خوارزمی، 1380، ص 612 و 617.
  4. ↑ سجادی، ‌ضیاءالدین. مقدمه بر دیوان خاقانی شروانی. تهران: زوار، بی تا، ص 16 (مقدمه).
  5. ↑ بیانی، مهدی. كارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره كل انتشارات و رادیو، 1340. ص 207.
  6. ↑ زرین كوب، عبدالحسین. دیدار با كعبه جان. ‌تهران: سخن، 1378، ص 26.
  7. ↑ خالقی‌راد، حسین. قطعه و قطعه سرایی در شعر فارسی. به كوشش حسین الهی قمشه‌ای، تهران: شركت انتشارات علمی و فرهنگی، 1375. ص 316 و 317.
  8. ↑ یوسفی، غلامحسین. چشمه روشن. تهران: علمی، 1369، ص 166.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=خاقانی_شروانی&oldid=10591»