نوروز در زمان اشکانیان: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۰۸:۳۰

از چگونگی آئینهای نوروزی در روزگار اشکانیان، خبری در دست نیست لکن از اجرای مراسم مهرگان می‌توان پی برد که نوروز، بویژه در میان عامه مردم به وسعت و با اهمیت، جشن‌گرفته می‌شده است. به تعبیر دکتر صفا: این توجه و اعتنا قوت زمان ساسانیان رانداشت ولی برخی اشارات در منظومه ویس ورامین فخرالدین اسعد گرگانی که متن آن مربوط به عهد اشکانی است، مُبیّن حضور نوروز است، بویژه آنکه گویا در اثر عقب‌افتادن کبیسه سالها، جشن نوروز از موضع طبیعی و نجومی خود خارج گردیده بوده است^[۱]:

چو گردشهای ایشان را بدیدند
ز آذرماه روزی برگزیدند
کجا آنگه ز گشت روزگاران
در آذرماه بودی نوبهاران
منم آزار و تو نوروز خرم
هر آیینه بود این هر دو با هم
سر سال و خجسته روز نوروز
جهان پیروز گشت از بخت پیروز^[۲]

شادروان پورداود درباره این دوره می‌نویسد: «... پس از دوره‌ سلوکی‌ها زمان سلطنت اشکانیان فرا رسید، هر چند که آنان ایرانی نژاد و زردشتی کیش بودند ولی تسلط هشتاد ساله یونانیها به کلی در آنها اثر کرده خود را دوستار هلاس می‌خواندند. درخصوص رسوم و آداب و آثار ایرانی بی‌قید بودند مگر اَنکه در اواخر این سلطنت چهارصد و هفتاد و شش ساله دوباره ملیت ایرانی قوت‌گرفت...^[۳]^[۴]^[۵]»

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ گرگانی، فخرالدین اسعد، منظومه ویس ورامین، ص ۳۳ به نقل از اذکائی، مرجع‌شناسی، یادشده، ص ۷.
↑ منظومه ویس ورامین، ص ۲۶۹ به نقل از: اذکائی، همان جا.
↑ مرجع‌شناسی، یادشده، ص ۷.
↑ گاتها، ترجمه ابراهیم پورداود، ص ۲۱
↑ صفا، ذبیح الله، گاهشماری و جشن‌های ایران، شورای فرهنگ و هنر، تهران: ۱۳۳۶، ص1-80.

منبع اصلی

شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

رضا شعبانی

[1] گرگانی، فخرالدین اسعد، منظومه ویس ورامین، ص ۳۳ به نقل از اذکائی، مرجع‌شناسی، یادشده، ص ۷.

[2] منظومه ویس ورامین، ص ۲۶۹ به نقل از: اذکائی، همان جا.

[3] مرجع‌شناسی، یادشده، ص ۷.

[4] گاتها، ترجمه ابراهیم پورداود، ص ۲۱

[5] صفا، ذبیح الله، گاهشماری و جشن‌های ایران، شورای فرهنگ و هنر، تهران: ۱۳۳۶، ص1-80.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-نوروز در زمان اشکانیان
+از چگونگی آئینهای نوروزی در روزگار اشکانیان، خبری در دست نیست لکن از اجرای مراسم مهرگان می‌توان پی برد که نوروز، بویژه در میان عامه مردم به وسعت و با اهمیت، جشن‌گرفته می‌شده است. به تعبیر دکتر صفا: این توجه و اعتنا قوت زمان [[ساسانیان]] رانداشت ولی برخی اشارات در منظومه ویس ورامین فخرالدین اسعد گرگانی که متن آن مربوط به عهد اشکانی است، مُبیّن حضور [[نوروز جشن طبیعت|نوروز]] است، بویژه آنکه گویا در اثر عقب‌افتادن کبیسه سالها، جشن [[نوروز جشن طبیعت|نوروز]] از موضع طبیعی و نجومی خود خارج گردیده بوده است<ref>گرگانی، فخرالدین اسعد، منظومه ویس ورامین، ص ۳۳ به نقل از اذکائی، مرجع‌شناسی، یادشده، ص ۷.</ref>:<blockquote>چو گردشهای ایشان را بدیدند
-از چگونگی آئینهای نوروزی در روزگار اشکانیان، خبری در دست نیست لکن از اجرای مراسم مهرگان می‌توان پی برد که نوروز، بویژه در میان عامه مردم به وسعت و با اهمیت، جشن‌گرفته می‌شده است. به تعبیر دکتر صفا: این توجه و اعتنا قوت زمان ساسانیان رانداشت ولی برخی اشارات در منظومه ویس ورامین فخرالدین اسعد گرگانی که متن آن مربوط به عهد اشکانی است، مُبیّن حضور نوروز است، بویژه آنکه گویا در اثر عقب‌افتادن کبیسه سالها، جشن نوروز از موضع طبیعی و نجومی خود خارج گردیده بوده است:۲ چو گردشهای ایشان را بدیدند کجا آنگه ز گشت روزگاران
+ز آذرماه روزی برگزیدند
-ز آذرماه روزی برگزیدند در آذرماه بودی نوبهاران
+کجا آنگه ز گشت روزگاران
-۱- تاریخ شاهنشاهی هخامنشی، یادشده، ص ۳۷۲.
+در آذرماه بودی نوبهاران
-۲-گرگانی، فخرالدین اسعد، منظومه ویس ورامین، ص ۳۳ به نقل از اذکائی، مرجع‌شناسی، یادشده، ص ۷.
+منم آزار و تو نوروز خرم
+هر آیینه بود این هر دو با هم
-۱۰۳
+سر سال و خجسته روز نوروز
-{| class="wikitable"
-|سیر تاریخی نوروز
+جهان پیروز گشت از بخت پیروز<ref>منظومه ویس ورامین، ص ۲۶۹ به نقل از: اذکائی، همان جا.</ref></blockquote>شادروان پورداود درباره این دوره می‌نویسد: «... پس از دوره‌ [[سلوکی ها|سلوکی‌ها]] زمان سلطنت اشکانیان فرا رسید، هر چند که آنان ایرانی نژاد و زردشتی کیش بودند ولی تسلط هشتاد ساله یونانیها به کلی در آنها اثر کرده خود را دوستار هلاس می‌خواندند. درخصوص رسوم و آداب و آثار ایرانی بی‌قید بودند مگر اَنکه در اواخر این سلطنت چهارصد و هفتاد و شش ساله دوباره ملیت ایرانی قوت‌گرفت...<ref>مرجع‌شناسی، یادشده، ص ۷.</ref><ref>گاتها، ترجمه ابراهیم پورداود، ص ۲۱</ref><ref>صفا، ذبیح الله، '''''گاهشماری و جشن‌های ایران'''''، شورای فرهنگ و هنر، تهران: ۱۳۳۶، ص1-80.</ref>»
-|
-|-
+== نیز نگاه کنید به ==
-|هر آیینه بود این هر دو با هم
-|منم آزار و تو نوروز خرم
+* [[سیر تاریخی نوروز]]
-|-
+* [[نوروز در ایران باستان]]
-|جهان پیروز گشت از بخت پیروز^{۱}
+* [[نوروز در دوران هخامنشیان]]
-|سر سال و خجسته روز نوروز
-|}
+== مآخذ ==
-شادروان پورداود درباره این دوره می‌نویسد: «... پس از دوره‌سلوکی‌ها زمان سلطنت اشکانیان فرا رسید، هر چند که آنان ایرانی نژاد و زردشتی کیش بودند ولی تسلط هشتاد ساله یونانیها به کلی در آنها اثر کرده خود را دوستار هلاس می‌خواندند. درخصوص رسوم و آداب و آثار ایرانی بی‌قید بودند مگر اَنکه در اواخر این سلطنت چهارصد و هفتاد و شش ساله دوباره ملیت ایرانی قوت‌گرفت...»۲
+<references />
+== منبع اصلی ==
+شعبانی، رضا (1379). آداب و رسوم نوروز. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.]
+== نویسنده مقاله ==
+رضا شعبانی
+[[رده:فرهنگ و نظام فرهنگی]]