شاهنامه تهماسبی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:4333455.jpg|بندانگشتی|شاهنامه طهماسبی، برگرفته از همشهری آنلاین، قابل بازیابی از [https://www.hamshahrionline.ir/news/443539/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D8%AF%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF https://www.hamshahrionline.ir/news/443539]]] | [[پرونده:4333455.jpg|بندانگشتی|شاهنامه طهماسبی، برگرفته از همشهری آنلاین، قابل بازیابی از [https://www.hamshahrionline.ir/news/443539/%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B7%D9%87%D9%85%D8%A7%D8%B3%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D9%BE%D8%B3%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%AA%D9%85%D8%AF%D8%A2%D8%B1%DB%8C%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF https://www.hamshahrionline.ir/news/443539]]] | ||
شاهنامه تهماسبی، معروف به شاهنامه هوتون، نسخه خطی مصور از شاهنامه فردوسی که در کارگاه کتابخانه شاه تهماسب اول صفوی، در [[تبریز]]، تدوین شد<ref name=":0">پاکباز، روئین (1378). دایرهالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 329.</ref>. | شاهنامه تهماسبی، معروف به شاهنامه هوتون، نسخه خطی مصور از شاهنامه فردوسی که در کارگاه کتابخانه شاه تهماسب اول صفوی، در [[تبریز]]، تدوین شد<ref name=":0">پاکباز، روئین (1378). '''''دایرهالمعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 329.</ref>. | ||
زمان آغاز و پایان تدوین این شاهنامه روشن نیست، ولی در بالای یکی از صفحات مصور، تاریخ 934 به چشم میخورد<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87.</ref>. احتمالاً دستور کتابت این شاهنامه در زمان ولیعهدی تهماسب میرزا از جانب پدرش به نام وی صادر شده است<ref>شریفزاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 135.</ref>. نگارگران برجسته آن دوران از جمله سلطان محمد، میر مصور، [[آقا میرک]]<ref>رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53-55.</ref>، میر سید علی، مظفرعلی، دوست محمد و ... در تصویرسازی 258 نگاره این شاهنامه همکاری داشتند<ref name=":0" />. | زمان آغاز و پایان تدوین این شاهنامه روشن نیست، ولی در بالای یکی از صفحات مصور، تاریخ 934 به چشم میخورد<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 87.</ref>. احتمالاً دستور کتابت این شاهنامه در زمان ولیعهدی تهماسب میرزا از جانب پدرش به نام وی صادر شده است<ref>شریفزاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ نگارگری در ایران'''''. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 135.</ref>. نگارگران برجسته آن دوران از جمله سلطان محمد، میر مصور، [[آقا میرک]]<ref>رابینسن، ب. و (1375). '''''هنر نگارگری ایران'''''. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53-55.</ref>، میر سید علی، مظفرعلی، دوست محمد و ... در تصویرسازی 258 نگاره این شاهنامه همکاری داشتند<ref name=":0" />. | ||
شاه تهماسب برای شادباش گویی جلوس سلطان مراد سوم عثمانی این شاهنامه را برای او فرستاد (983ق / 1576م) سالیان بعد، رتشیلد آن را در پاریس خرید (ق / 1903م) سپس به مالکیت آرتور هاتون در آمد (1959م) 78 نگاره آن به موزه مترو پلتین نیویورک هدیه شد ( / 1972م)<ref>رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53.</ref> و صفحات باقی مانده اکنون در موزه هنرهای معاصر تهران و موزه رضا عباسی (انگاره) محفوظ است<ref>شریفزاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 87.</ref>. | شاه تهماسب برای شادباش گویی جلوس سلطان مراد سوم عثمانی این شاهنامه را برای او فرستاد (983ق / 1576م) سالیان بعد، رتشیلد آن را در پاریس خرید (ق / 1903م) سپس به مالکیت آرتور هاتون در آمد (1959م) 78 نگاره آن به موزه مترو پلتین نیویورک هدیه شد ( / 1972م)<ref>رابینسن، ب. و (1375). '''''هنر نگارگری ایران'''''. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53.</ref> و صفحات باقی مانده اکنون در [https://darz.art/fa/museums/tmoca موزه هنرهای معاصر تهران] و موزه رضا عباسی (انگاره) محفوظ است<ref>شریفزاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ نگارگری در ایران'''''. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 87.</ref>. | ||
نگارههای این نسخه، نشان از همآمیزی سنتهای باختری ([[تبریز]]) و خاوری (هرات) دارند. خصوصاً نگارههای منسوب به سلطان محمد که جهانی رنگارنگ، پر تپش و رمزآمیز را تجلی میبخشد و به طرزی استادانه خیال پردازی ترکمنی و واقعگرایی بهزاد را در هم میآمیزد<ref>پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87 و 91.</ref>. | نگارههای این نسخه، نشان از همآمیزی سنتهای باختری ([[تبریز]]) و خاوری (هرات) دارند. خصوصاً نگارههای منسوب به سلطان محمد که جهانی رنگارنگ، پر تپش و رمزآمیز را تجلی میبخشد و به طرزی استادانه خیال پردازی ترکمنی و واقعگرایی بهزاد را در هم میآمیزد<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 87 و 91.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
[[شاهنامه بایسنقری]] | * [[شاهنامه ابوسعیدی]] | ||
* [[شاهنامه بایسنقری]] | |||
* [[آقا میرک]] | |||
== | == مآخذ == | ||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
علی بوذری | علی بوذری | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:نقاشی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۵۴
شاهنامه تهماسبی، معروف به شاهنامه هوتون، نسخه خطی مصور از شاهنامه فردوسی که در کارگاه کتابخانه شاه تهماسب اول صفوی، در تبریز، تدوین شد[۱].
زمان آغاز و پایان تدوین این شاهنامه روشن نیست، ولی در بالای یکی از صفحات مصور، تاریخ 934 به چشم میخورد[۲]. احتمالاً دستور کتابت این شاهنامه در زمان ولیعهدی تهماسب میرزا از جانب پدرش به نام وی صادر شده است[۳]. نگارگران برجسته آن دوران از جمله سلطان محمد، میر مصور، آقا میرک[۴]، میر سید علی، مظفرعلی، دوست محمد و ... در تصویرسازی 258 نگاره این شاهنامه همکاری داشتند[۱].
شاه تهماسب برای شادباش گویی جلوس سلطان مراد سوم عثمانی این شاهنامه را برای او فرستاد (983ق / 1576م) سالیان بعد، رتشیلد آن را در پاریس خرید (ق / 1903م) سپس به مالکیت آرتور هاتون در آمد (1959م) 78 نگاره آن به موزه مترو پلتین نیویورک هدیه شد ( / 1972م)[۵] و صفحات باقی مانده اکنون در موزه هنرهای معاصر تهران و موزه رضا عباسی (انگاره) محفوظ است[۶].
نگارههای این نسخه، نشان از همآمیزی سنتهای باختری (تبریز) و خاوری (هرات) دارند. خصوصاً نگارههای منسوب به سلطان محمد که جهانی رنگارنگ، پر تپش و رمزآمیز را تجلی میبخشد و به طرزی استادانه خیال پردازی ترکمنی و واقعگرایی بهزاد را در هم میآمیزد[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ پاکباز، روئین (1378). دایرهالمعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 329.
- ↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87.
- ↑ شریفزاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 135.
- ↑ رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53-55.
- ↑ رابینسن، ب. و (1375). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 53.
- ↑ شریفزاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه تبلیغات اسلامی، ص 87.
- ↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 87 و 91.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بوذری