دایره: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''دايره،''' از گروه سازهاي پوستصدا<sup>*</sup>ي يكطرفه (يكطرف باز) با بدنهاي قاب مانند. اين ساز از جمله رايجترين سازها در همة تمدنهاي كهن است كه امروزه در بسياري از كشورهاي جهان در شكلها و اندازههاي مختلف به كار ميرود. دايرههاي رايج د...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
از گروه [[سازهای پوست صدا|سازهای پوستصدا]]<sup>*</sup>ی یکطرفه (یکطرف باز) با بدنهای قاب مانند. | |||
این ساز از جمله رایجترین سازها در همه تمدنهای کهن است که امروزه در بسیاری از کشورهای جهان در شکلها و اندازههای مختلف به کار میرود. دایرههای رایج در نواحی مختلف ایران از نظر خصوصیات ظاهری و ساختاری تا حدودی به هم شبیه هستند. تفاوت ساختاری دایرهها بیشتر در چگونگی و نوع الحاق زنگها، حلقهها، تشتک ها و زنگولههایی است که به جداره داخلی بدنه یا قاب متصل میشوند. این ساز در نواحی مختلف [[ایران]] تحت عناوینی چون دایره، دائره، داریه، دِیرِه، دَیرَه، دَوْرَه، دیاره، دب، دپ، [[دف]]<sup>*</sup>، دِزیره، دس دائره، دایره زنگی، قاوال، اَرَبونه، سَمّا، دُیَه و... شناخته میشود. | |||
دایره متشکل از یک قاب دایره مانند چوبی است که بر یک طرف آن پوست کشیده میشود. در جداره داخلی قاب اشیایی مانند، حلقه و زنجیر فلزی، زنگ، زنگوله، تشتک های فلزی و... به شیوههای گوناگون متصل میشود تا در حین نواختن دایره به صدا در آیند و اصواتی افزون بر صداهای حاصله از پوست دایره ایجاد نمایند. دایره را با یک دست میگیرند، و با هر دو دست مینوازند. در برخی از نواحی ایران دایره را به شکل وارونه روی دو پا در حالت نشسته قرار میدهند و مینوازند. این ساز را همراه با آواز یا سازهای رایج در هر منطقه و غالباً در مراسم عروسی و شادمانی مینوازند. در بسیاری از نواحی [[ایران]] زنان نیز این ساز را مینوازند<ref>''پژوهشهای میدانی مؤلف''. شرح كاملتر را نک: درویشی، محمدرضا. '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. ج 3، در دست انتشار. </ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[سازهای پوست صدا]] | |||
* [[دف]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
محمدرضا درویشی | محمدرضا درویشی | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:موسیقی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۸
از گروه سازهای پوستصدا*ی یکطرفه (یکطرف باز) با بدنهای قاب مانند.
این ساز از جمله رایجترین سازها در همه تمدنهای کهن است که امروزه در بسیاری از کشورهای جهان در شکلها و اندازههای مختلف به کار میرود. دایرههای رایج در نواحی مختلف ایران از نظر خصوصیات ظاهری و ساختاری تا حدودی به هم شبیه هستند. تفاوت ساختاری دایرهها بیشتر در چگونگی و نوع الحاق زنگها، حلقهها، تشتک ها و زنگولههایی است که به جداره داخلی بدنه یا قاب متصل میشوند. این ساز در نواحی مختلف ایران تحت عناوینی چون دایره، دائره، داریه، دِیرِه، دَیرَه، دَوْرَه، دیاره، دب، دپ، دف*، دِزیره، دس دائره، دایره زنگی، قاوال، اَرَبونه، سَمّا، دُیَه و... شناخته میشود.
دایره متشکل از یک قاب دایره مانند چوبی است که بر یک طرف آن پوست کشیده میشود. در جداره داخلی قاب اشیایی مانند، حلقه و زنجیر فلزی، زنگ، زنگوله، تشتک های فلزی و... به شیوههای گوناگون متصل میشود تا در حین نواختن دایره به صدا در آیند و اصواتی افزون بر صداهای حاصله از پوست دایره ایجاد نمایند. دایره را با یک دست میگیرند، و با هر دو دست مینوازند. در برخی از نواحی ایران دایره را به شکل وارونه روی دو پا در حالت نشسته قرار میدهند و مینوازند. این ساز را همراه با آواز یا سازهای رایج در هر منطقه و غالباً در مراسم عروسی و شادمانی مینوازند. در بسیاری از نواحی ایران زنان نیز این ساز را مینوازند[۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ پژوهشهای میدانی مؤلف. شرح كاملتر را نک: درویشی، محمدرضا. دایره المعارف سازهای ایران. ج 3، در دست انتشار.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدرضا درویشی