اعتقاد: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶

اعتقاد، در لغت به معنی باور داشتن است و در اصطلاح دانش كلام شامل دو معنای مشهور و غیرمشهور است:

1) معنی مشهور، مشتمل است بر دو تفسیر: یكی، حكم جازم قابل تشكیک كه تفسیر تفتازانی است وآن تفسیری است كه در برابر علم و یقین قرار دارد؛ زیرا علم و یقین غیر قابل تشكیک است. علم، حكم جازم است و یقین، اعتقاد جازم ثابت مطابق با واقع^[۱]^[۲]؛ دوم، مطلق تصدیق كه تفسیر خواجه نصیر طوسی است و مراد ازان، هر گونه تصدیق است خواه تصدیق جازم مطابق با واقع و مستند به برهان، خواه تصدیق غیر جازم غیر مطابق با واقع و غیر مستند به برهان؛^[۳]

2) معنی غیرمشهور، نیز شامل دو تفسیر است: یكی، حكم جازم یا راجح كه آن نیز تفسیری است كه تفتازانی به دست داده است وآن معنایی است گسترده كه هم علم را در بر می‌گیرد، هم ظن را، و هم اعتقاد در معنای مشهور را^[۱]^[۲]؛دوم، تصدیق یقینی، كه اخص از علم است؛ چرا كه علم به تصور و تصدیق تقسیم می‌شود و تصدیق به یقینی (= اعتقاد) و غیر یقینی تقسیم می‌گردد. از این دیدگاه جمعی از متكلمان دفاع كرده‌اند^[۳]^[۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ تفتازانی، سعدالدین. مطوّل. قم: مكتبه الدّاوری، بی تا، ص 32.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ تهانوی، محمدعلی. كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم. تحقیق د. علی دحروج و دیگران، بیروت: مكتبه لبنان ناشرون، 1996م، ص 1/230.
↑ ^۳٫۰ ^۳٫۱ علامه حلی. كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 252.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ تفتازانی، سعدالدین. مطوّل. قم: مكتبه الدّاوری، بی تا، ص 32.

[:1-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ تهانوی، محمدعلی. كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم. تحقیق د. علی دحروج و دیگران، بیروت: مكتبه لبنان ناشرون، 1996م، ص 1/230.

[:2-3] ۳٫۰ ^۳٫۱ علامه حلی. كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 252.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''اعتقاد'''، در لغت به معني باور داشتن است و در اصطلاح دانش كلام شامل دو معناي مشهور و غيرمشهور است: 1) معني مشهور، مشتمل است بر دو تفسير: يكي، حكم جازم قابل تشكيك كه تفسير تفتازاني است و آن تفسيري است كه در برابر علم و يقين قرار دارد؛ زيرا علم و يقين غير قابل تشكيك است. علم، حكم جازم است و يقين، اعتقاد جازم ثابت مطابق با واقع؛<sup>(1)</sup> دوم، مطلق تصديق كه تفسير خواجه نصير طوسي است و مراد از آن، هر گونه تصديق است خواه تصديق جازم مطابق با واقع و مستند به برهان، خواه تصديق غير جازم غير مطابق با واقع و غير مستند به برهان؛<sup>(2)</sup> 2) معني غيرمشهور، نيز شامل دو تفسير است: يكي، حكم جازم يا راجح كه آن نيز تفسيري است كه تفتازاني به دست داده است و آن معنايي است گسترده كه هم علم را در بر مي‌گيرد، هم ظن را، و هم اعتقاد در معناي مشهور را؛<sup>(3)</sup> دوم، تصديق يقيني، كه اخص از علم است؛ چرا كه علم به تصور و تصديق تقسيم مي‌شود و تصديق به يقيني (= اعتقاد) و غير يقيني تقسيم مي‌گردد. از اين ديدگاه جمعي از متكلمان دفاع كرده‌اند.<sup>(4)</sup>
+'''[[اعتقاد]]'''، در لغت به معنی باور داشتن است و در اصطلاح دانش كلام شامل دو معنای مشهور و غیرمشهور است:
+) معنی مشهور، مشتمل است بر دو تفسیر: یكی، حكم جازم قابل تشكیک كه تفسیر تفتازانی است وآن تفسیری است كه در برابر علم و [[یقین]] قرار دارد؛ زیرا علم و [[یقین]] غیر قابل تشكیک است. علم، حكم جازم است و [[یقین]]، اعتقاد جازم ثابت مطابق با واقع<ref name=":0">  تفتازانی، سعدالدین. '''''مطوّل'''''. قم: مكتبه الدّاوری، بی تا، ص 32. </ref><ref name=":1">تهانوی، محمدعلی. '''''كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم'''''. تحقیق د. علی دحروج و دیگران، بیروت: مكتبه لبنان ناشرون، 1996م، ص 1/230.</ref>؛ دوم، مطلق تصدیق كه تفسیر خواجه نصیر طوسی است و مراد ازان، هر گونه تصدیق است خواه تصدیق جازم مطابق با واقع و مستند به برهان، خواه تصدیق غیر جازم غیر مطابق با واقع و غیر مستند به [[برهان]]؛<ref name=":2">علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 252.</ref>
-'''مآخذ:'''
+) معنی غیرمشهور، نیز شامل دو تفسیر است: یكی، حكم جازم یا راجح كه آن نیز تفسیری است كه تفتازانی به دست داده است وآن معنایی است گسترده كه هم علم را در بر می‌گیرد، هم ظن را، و هم اعتقاد در معنای مشهور را<ref name=":0" /><ref name=":1" />؛دوم، تصدیق یقینی، كه اخص از علم است؛ چرا كه علم به تصور و تصدیق تقسیم می‌شود و تصدیق به یقینی (= اعتقاد) و غیر یقینی تقسیم می‌گردد. از این دیدگاه جمعی از متكلمان دفاع كرده‌اند<ref name=":2" /><ref name=":1" />.
--    تفتازاني، سعدالدين. '''''مطوّل'''''. قم: مكتبة الدّاوري، بي تا، ص 32؛ تهانوي، محمدعلي. '''''كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم'''''. تحقيق د. علي دحروج و ديگران، بيروت: مكتبة لبنان ناشرون، 1996م، ص 1/230.
+== نیز نگاه کنید به ==
--    علامه حلي. '''''كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد'''''. به كوشش سيد ابراهيم موسوي زنجاني، بيروت: موسسة الاعلمي للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 252.
+* [[یقین]]
+* [[برهان]]<br />
+== مآخذ ==
+<references />
--    تفتازاني، سعدالدين. '''''مطوّل'''''. همانجا؛ تهانوي، محمدعلي. '''''كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم'''''. همانجا.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--    علامه حلي. '''''كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد'''''. همانجا؛ تهانوي، محمدعلي. '''''كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم'''''. همانجا.
+== نویسنده مقاله ==
 اصغر دادبه