برمکیان: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱۴: | خط ۱۴: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
حشمت الله عزیزی | حشمت الله عزیزی | ||
[[رده:تاریخ]] | |||
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۴۹
برمکیان یا برامکه، برجستهترین خاندان دیوان سالار ایرانی در دوره خلفای عباسی[۱] بر مبنای تحقیقات جدید، برمک از «نَوَه کَرَمیکَه» [Nava - karmika] سازنده معبد نوبهار بلخ که لقب متولیان آن نیز میباشد، گرفته شده[۲]. نسب برمک به ساسانیان میرسید وی منجم و طبیب چیرهدستی بود که در دربار خلافت اموی در دمشق مقام ممتازی یافت[۳]. خالد پسر برمک از داعیان عباسی در زمان سفاح و منصور به ریاست دیوان جُند رسید و چندی حاکم ری (142ق / ) و طبرستان شد. فرزند او یحیی با حمایت از ولایتعهدی هارون به وزارت او برگزیده شد. فرزندان (فضل و جعفر) و بستگان او در مهمترین مراکز صاحب قدرت شدند.
فضل و جعفر تربیت امین و مأمون پسران هارون را عهدهدار بودند. جعفر با عباسه خواهر هارون ازدواج کرد و ریاست دیوان مظالم، خاتم، برید و دارالضربها را به دست آورد[۴]. تسلط برامکه بر خزانه، برخورداری از مقامهای بالا و اقبال عامه به آنان باعث شد متهم به بددینی شده [۵]در مقابل دسیسههای اطرافیان هارون مغلوب شوند[۶]. این خاندان، دانشپرور، حامی شعرا و دانشمندان، مروج نهضت ترجمه، بنیانگذار نهضتهای علمی و در سیاست عملی و نظری برجسته بوده و باعث شکوفایی تمدن ایرانی ـ اسلامی شدند.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ بلخی، عبدالله. فضایل بلخ. ترجمة کهن فارسی، به کوشش عبدالحی حبیبی، تهران: 1350، ص 423.
- ↑ بارتولد، و. و. خلیفه و سلطان. ترجمة سیروس ایزدی، تهران: امیرکبیر، 1358، ص 87.
- ↑ برنی، ضیاءالدین. تاریخ برامکه. بیجا، بینا، 1312، ص 3.
- ↑ بیهقی، ابوالفضل. تاریخ بیهقی. به کوشش علیاکبر فیاض، مشهد: دانشگاه مشهد، 1356، ص 888.
- ↑ بووا لوسین. برمکیان. ترجمة عبدالحسین میکده، تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب، 1352.
- ↑ سجادی، صادق. «برمکیان». دایرةالمعارف بزرگ اسلامی. تهران: بنیاد دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، 1383، ج 12، ص 14.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
حشمت الله عزیزی