خیابانی، شیخ محمد: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی « علوم سیاسی '''خیابانی، شیخ محمد'''، (1338-1297ق / ؟؟؟ م)، از روحانیون آزادی خواه و رهبر قیام آذربایجان. در خامنه آذربایجان به دنیا آمد. تحصیلات دینی را تا درجه اجتهاد ادامه داد<ref>شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی به چند نفر از دوستان و آشنایان او....» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۳ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:5555555.png|بندانگشتی|شیخ محمد خیابانی، قابل بازیابی از http://shahidkhiyabani.com/?product=%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d9%88%db%8c%d8%b1-%d9%88-%d8%aa%d9%85%d8%ab%d8%a7%d9%84-%d8%b4%db%8c%d8%ae-%d8%b4%d9%87%db%8c%d8%af]] | |||
'''خیابانی، شیخ محمد'''، (1338-1297ق / ؟؟؟ م)، از روحانیون آزادی خواه و رهبر قیام آذربایجان. | |||
''' | در خامنه آذربایجان به دنیا آمد. تحصیلات دینی را تا درجه اجتهاد ادامه داد<ref>شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی به چند نفر از دوستان و آشنایان او. تهران: سحر، چ 2، 1356، ص 23 و 24؛ مجتهدی، مهدی. '''''رجال آذربایجان در عصر مشروطیت'''''. به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: زرین، ص 134.</ref>. به دنبال فعالیت در انجمن ایالتی آذربایجان، در دوره دوم [[مجلس شورای ملی]] نماینده [[تبریز]] شد و در این سمت با اولتی ماتوم روس به ایران (1329ق) مخالفت کرد<ref>مجتهدی، مهدی. '''''همان'''''. ص 134؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 25 و 26.</ref>. پس از سفر به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] و بازگشت، با تشکیل [[حزب(فرقه)دموکرات|فرقه دموکرات]] و ایجاد روزنامه ''تجدّد<sup>*</sup>'' (ارگان) در 1296ش، فعالیت سیاسی خود را سازمان داد. فعالیتش را خصوصاً پس از آزادی از زندان عثمانیها، در پی ابراز مخالفت با قرارداد 1919م قوت بخشید. قیام او و هوا خواهانش علیه دولت مرکزی با تشکیل «مجلس ملی [[تبریز]]» تحت ریاست خود خیابانی و تصرف [[تبریز]] در فروردین 1299ش به اوج رسید ولی با نقشه مخبرالسلطنه (والی آذربایجان) و تصرف شهر توسط قزاقان سرکوب شد <ref>مجتهدی، مهدی. '''''همان'''''. ص 135-139؛ '''''شرح حال...''''' . همان، ص 26-39.</ref> و خیابانی هم در 22 شهریور 1299ش / 22 ذیحجه 1338ق بهدست اسماعیل قزاق به قتل رسید و در قبرستان سید حمزه مدفون شد<ref>آذری، علی. '''''قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز'''''. تهران: صفیعلیشاه، چ 4، 1354، ص 257-495؛ عاقلی، باقر. '''''شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران'''''. ج 1، تهران: گفتار ـ علم، 1380، ص 643.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[حزب(فرقه)دموکرات]] | |||
* [[مجلس شورای ملی]] | |||
* [[شیخ محمد خیابانی]] | |||
* روزنامه تجدد | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
جعفر گلشن | |||
[[رده:علوم سیاسی]] | [[رده:علوم سیاسی]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۳

خیابانی، شیخ محمد، (1338-1297ق / ؟؟؟ م)، از روحانیون آزادی خواه و رهبر قیام آذربایجان.
در خامنه آذربایجان به دنیا آمد. تحصیلات دینی را تا درجه اجتهاد ادامه داد[۱]. به دنبال فعالیت در انجمن ایالتی آذربایجان، در دوره دوم مجلس شورای ملی نماینده تبریز شد و در این سمت با اولتی ماتوم روس به ایران (1329ق) مخالفت کرد[۲]. پس از سفر به روسیه و بازگشت، با تشکیل فرقه دموکرات و ایجاد روزنامه تجدّد* (ارگان) در 1296ش، فعالیت سیاسی خود را سازمان داد. فعالیتش را خصوصاً پس از آزادی از زندان عثمانیها، در پی ابراز مخالفت با قرارداد 1919م قوت بخشید. قیام او و هوا خواهانش علیه دولت مرکزی با تشکیل «مجلس ملی تبریز» تحت ریاست خود خیابانی و تصرف تبریز در فروردین 1299ش به اوج رسید ولی با نقشه مخبرالسلطنه (والی آذربایجان) و تصرف شهر توسط قزاقان سرکوب شد [۳] و خیابانی هم در 22 شهریور 1299ش / 22 ذیحجه 1338ق بهدست اسماعیل قزاق به قتل رسید و در قبرستان سید حمزه مدفون شد[۴].
نیز نگاه کنید به
- حزب(فرقه)دموکرات
- مجلس شورای ملی
- شیخ محمد خیابانی
- روزنامه تجدد
مآخذ
- ↑ شرح حال و اقدامات شیخ محمد خیابانی به چند نفر از دوستان و آشنایان او. تهران: سحر، چ 2، 1356، ص 23 و 24؛ مجتهدی، مهدی. رجال آذربایجان در عصر مشروطیت. به کوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: زرین، ص 134.
- ↑ مجتهدی، مهدی. همان. ص 134؛ شرح حال... . همان، ص 25 و 26.
- ↑ مجتهدی، مهدی. همان. ص 135-139؛ شرح حال... . همان، ص 26-39.
- ↑ آذری، علی. قیام شیخ محمد خیابانی در تبریز. تهران: صفیعلیشاه، چ 4، 1354، ص 257-495؛ عاقلی، باقر. شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران. ج 1، تهران: گفتار ـ علم، 1380، ص 643.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
جعفر گلشن