پرش به محتوا

ایلات و عشایر: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۱: خط ۱:
ایلات و عشایر، ایلات جمع ایل، کلمـه ترکی، و عشایر جمع عشیره، واژه عربی‌ست و به اقوام و جماعاتی اطلاق می‌شود که دارای مسکن ثابت نبوده، به‌صورت کوچ‌نشین در چادرهای متحرک زندگی می‌کنند.
ایلات و عشایر، ایلات جمع ایل، کلمـه ترکی، و عشایر جمع عشیره، واژه عربی‌ست و به اقوام و جماعاتی اطلاق می‌شود که دارای مسکن ثابت نبوده، به‌صورت کوچ‌نشین در چادرهای متحرک زندگی می‌کنند.


در گذشته، اغلب ایلات و عشایر ایران از جهت حقوقی و اداری در درون ایل دارای نظام سنّتی حقوقی خاص خود بوده و هم از نظام حقوق شرع که زیرنظر مجتهدان و هم از نظام حقوق عرف که زیر نظر حاکمان و والیان اداره می‌شد، استقلال داشتند و از حقوق سنّتی نانوشته و غیرمدوّن ایل که سینه به سینه به آنان رسیده بود، پیروی می‌کردند<ref>امین، سیدحسن. '''''تاریخ حقوق ایران'''''. تهران: دایره المعارف ایران‌شناسی، 1381، ص 381. </ref>. برای مثال، ایلات عرب مقیم خوزستان، در مسائل جنایی و اختلافات ناموسی، به قوه قضائیـه شرعی یا عرفی مراجعه نمی‌کردند، بلکه در صورت وقوع جنایت، به عادات و رسوم بازمانده پیش از اسلام که به آن «رسم فصل» می‌گفتند، عمل می‌کردند. برای مثال، در این ایلات، کیفر قتل عمد، قصاص یا دیه نبود، بلکه مجازات قتل نفس، علاوه بر جریمه‌یی نقدی که ریش‌سفید قبیله تعیین می‌کرد و ربطی به دیه نداشت، آن بود که خواهر قاتل را به برادر مقتول به زنی دهند<ref>آل‌احمد، جلال. «آیین فصل»، '''''کارنامـه سه‌ساله'''''. تهران: زمان، 1347، ص 35ـ44. </ref>.
در گذشته، اغلب ایلات و عشایر ایران از جهت حقوقی و اداری در درون ایل دارای نظام سنّتی حقوقی خاص خود بوده و هم از نظام حقوق شرع که زیرنظر مجتهدان و هم از نظام حقوق عرف که زیر نظر حاکمان و والیان اداره می‌شد، استقلال داشتند و از حقوق سنّتی نانوشته و غیرمدوّن ایل که سینه به سینه به آنان رسیده بود، پیروی می‌کردند<ref>امین، سیدحسن. '''''تاریخ حقوق ایران'''''. تهران: دایره المعارف ایران‌شناسی، 1381، ص 381. </ref>. برای مثال، ایلات عرب مقیم [[استان خوزستان|خوزستان]]، در مسائل جنایی و اختلافات ناموسی، به [[قوه قضاییه|قوه قضائیـه]] شرعی یا عرفی مراجعه نمی‌کردند، بلکه در صورت وقوع جنایت، به عادات و رسوم بازمانده پیش از [[اسلام]] که به آن «رسم فصل» می‌گفتند، عمل می‌کردند. برای مثال، در این ایلات، کیفر قتل عمد، قصاص یا دیه نبود، بلکه مجازات قتل نفس، علاوه بر جریمه‌یی نقدی که ریش‌سفید قبیله تعیین می‌کرد و ربطی به دیه نداشت، آن بود که خواهر قاتل را به برادر مقتول به زنی دهند<ref>آل‌احمد، جلال. «آیین فصل»، '''''کارنامـه سه‌ساله'''''. تهران: زمان، 1347، ص 35ـ44. </ref>.
 
== نیز نگاه کنید به ==
 
* [[اسلام]]
* [[قوه قضاییه|قوه قضائیه]]
* [[استان خوزستان]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
<references />
<references />
== منبع اصلی ==
== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
== نویسنده مقاله ==
سید حسن امین
سید حسن امین
[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۶

ایلات و عشایر، ایلات جمع ایل، کلمـه ترکی، و عشایر جمع عشیره، واژه عربی‌ست و به اقوام و جماعاتی اطلاق می‌شود که دارای مسکن ثابت نبوده، به‌صورت کوچ‌نشین در چادرهای متحرک زندگی می‌کنند.

در گذشته، اغلب ایلات و عشایر ایران از جهت حقوقی و اداری در درون ایل دارای نظام سنّتی حقوقی خاص خود بوده و هم از نظام حقوق شرع که زیرنظر مجتهدان و هم از نظام حقوق عرف که زیر نظر حاکمان و والیان اداره می‌شد، استقلال داشتند و از حقوق سنّتی نانوشته و غیرمدوّن ایل که سینه به سینه به آنان رسیده بود، پیروی می‌کردند[۱]. برای مثال، ایلات عرب مقیم خوزستان، در مسائل جنایی و اختلافات ناموسی، به قوه قضائیـه شرعی یا عرفی مراجعه نمی‌کردند، بلکه در صورت وقوع جنایت، به عادات و رسوم بازمانده پیش از اسلام که به آن «رسم فصل» می‌گفتند، عمل می‌کردند. برای مثال، در این ایلات، کیفر قتل عمد، قصاص یا دیه نبود، بلکه مجازات قتل نفس، علاوه بر جریمه‌یی نقدی که ریش‌سفید قبیله تعیین می‌کرد و ربطی به دیه نداشت، آن بود که خواهر قاتل را به برادر مقتول به زنی دهند[۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. امین، سیدحسن. تاریخ حقوق ایران. تهران: دایره المعارف ایران‌شناسی، 1381، ص 381.
  2. آل‌احمد، جلال. «آیین فصل»، کارنامـه سه‌ساله. تهران: زمان، 1347، ص 35ـ44.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

سید حسن امین