تعهد: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۴

تعهد، رابطه حقوقی که به موجب آن کسی مسئولیت انجام دادن امری را برای دیگری به عهده می‌گیرد. این رابطه به اعتبار حق متعهدله، «طلب»، و به لحاظ ‌التزام متعهد، «دین» نامیده می‌شود^[۱]. نتیجه پیدایش تعهد الزام است که عبارت است از اجبار قانونی برای انجام مورد تعهد^[۲]. اصطلاح تعهد به طور معمول در موردی به کار می‌رود که مدیون، بنا به اراده خود، انجام یا خودداری از کاری را عهده‌دار می‌شود و دیونی را که به حکم قانون بر او تحمیل شده است الزام می‌نامند^[۱]. اسباب ایجاد تعهد عبارتند از:

عقد؛
شبه عقد؛
جرم؛
شبه جرم؛
قانون.

البته باید دانست که، قانون منبع اصلی تمام تعهدها و الزام‌ها است^[۳]. تعهد در واقع نتیجه و اثر اعمال و وقایع حقوقی می‌باشد. برای تصور هر تعهد وجود چند رکن ضروری است:

موضوع تعهد: یعنی امری که شخص در برابر دیگری به عهده می‌گیرد؛
اطراف تعهد: یعنی وجود یک شخص به عنوان طلبکار و شخص دیگری به عنوان مدیون؛
رابطه حقوقی: مقصود تسلطی است که طلبکار بر اموال بدهکار پیدا می‌کند.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ كاتوزیان، ناصر. حقوق مدنی. اعمال حقوقی (قرارداد – ایقاع). انتشار برنا، ص3.
↑ شهیدی، مهدی. حقوق مدنی (3): تعهدات، انتشارات مجله، ص11.
↑ كاتوزیان، ناصر. حقوق مدنی. اعمال حقوقی (قرارداد – ایقاع). انتشار برنا، ص5.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی اکبر اسد زاده

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ كاتوزیان، ناصر. حقوق مدنی. اعمال حقوقی (قرارداد – ایقاع). انتشار برنا، ص3.

[2] شهیدی، مهدی. حقوق مدنی (3): تعهدات، انتشارات مجله، ص11.

[3] كاتوزیان، ناصر. حقوق مدنی. اعمال حقوقی (قرارداد – ایقاع). انتشار برنا، ص5.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''تعهد،''' رابطة حقوقي كه به موجب آن كسي مسئوليت انجام دادن امري را براي ديگري به عهده مي‌گيرد. اين رابطه به اعتبار حق متعهدله، «طلب»، و به لحاظ ‌التزام متعهد، «دين» ناميده مي‌شود.<sup>1</sup> نتيجة پيدايش تعهد الزام است كه عبارت است از اجبار قانوني براي انجام مورد تعهد.<sup>2</sup> اصطلاح تعهد به طور معمول در موردي به كار مي‌رود كه مديون، بنا به ارادة خود، انجام يا خودداري از كاري را عهده‌دار مي‌شود و ديوني را كه به حكم قانون بر او تحميل شده است الزام مي‌نامند.<sup>3</sup> اسباب ايجاد تعهد عبارتند از: 1- عقد 2- شبه عقد 3- جرم 4- شبه جرم 5- قانون. البته بايد دانست كه، قانون منبع اصلي تمام تعهدها و الزام‌ها است.<sup>4</sup> تعهد در واقع نتيجه و اثر اعمال و وقايع حقوقي مي‌باشد. براي تصور هر تعهد وجود چند ركن ضروري است: 1- موضوع تعهد: يعني امري كه شخص در برابر ديگري به عهده مي‌گيرد. 2- اطراف تعهد: يعني وجود يك شخص به عنوان طلبكار و شخص ديگري به عنوان مديون. 3. رابطة حقوقي: مقصود تسلطي است كه طلبكار بر اموال بدهكار پيدا مي‌كند.
+'''تعهد،''' رابطه حقوقی که به موجب آن کسی مسئولیت انجام دادن امری را برای دیگری به عهده می‌گیرد. این رابطه به اعتبار [[حق]] متعهدله، «طلب»، و به لحاظ ‌التزام متعهد، «دین» نامیده می‌شود<ref name=":0">كاتوزیان، ناصر. '''''حقوق مدنی'''''. '''''اعمال حقوقی (قرارداد – ایقاع).''''' انتشار برنا، ص3.</ref>. نتیجه پیدایش تعهد الزام است که عبارت است از اجبار [[قانون|قانونی]] برای انجام مورد تعهد<ref>شهیدی، مهدی. '''''حقوق مدنی''''' (3): تعهدات، انتشارات مجله، ص11.</ref>. اصطلاح تعهد به طور معمول در موردی به کار می‌رود که مدیون، بنا به اراده خود، انجام یا خودداری از کاری را عهده‌دار می‌شود و دیونی را که به حکم [[قانون]] بر او تحمیل شده است الزام می‌نامند<ref name=":0" />. اسباب ایجاد تعهد عبارتند از:
+# عقد؛
+# شبه عقد؛
+# [[جرم]]؛
+# شبه [[جرم]]؛
+# [[قانون]].
+البته باید دانست که، [[قانون]] منبع اصلی تمام تعهدها و الزام‌ها است<ref>كاتوزیان، ناصر. '''''حقوق مدنی'''''. '''''اعمال حقوقی (قرارداد – ایقاع).''''' انتشار برنا، ص5.</ref>. تعهد در واقع نتیجه و اثر اعمال و وقایع حقوقی می‌باشد. برای تصور هر تعهد وجود چند رکن ضروری است:
-'''مآخذ:'''
+# موضوع تعهد: یعنی امری که شخص در برابر دیگری به عهده می‌گیرد؛
+# اطراف تعهد: یعنی وجود یک شخص به عنوان طلبکار و شخص دیگری به عنوان مدیون؛
+# رابطه حقوقی: مقصود تسلطی است که طلبکار بر اموال بدهکار پیدا می‌کند.
-.      كاتوزيان، ناصر. '''''حقوق مدني'''''. '''''اعمال حقوقي (قرارداد – ايقاع).''''' انتشار برنا، ص3.
+== نیز نگاه کنید به ==
-.      شهيدي، مهدي. '''''حقوق مدني''''' (3): تعهدات، انتشارات مجله، ص11.
+* [[قانون]]
+* [[جرم]]
+* [[تعهد 2]]
-.      كاتوزيان، همان، ص3.
+== مآخذ ==
+<references />
-.      همان، ص5.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 علی اکبر اسد زاده
+[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]
-'''تعهد،''' بر عهده گرفتن، يا قبول و ضمانت انجام دادن كاري براي كسي.
-تعهد در لغت، از ريشة «عَهَدَ» و به معناي عهد بستن، ضمانت و كفالت است،<sup>1</sup> كه با واژه‌هاي تكليف، التزام، عهد، تقبُّل و... در فقه برابري مي‌كند.<sup>2</sup> تعهد در حقوق، رابطه‌اي قانوني است ميان دو شخص كه به موجب آن، ذمّة يكي به سود ديگري مشغول شود؛ يعني، به موجب اين رابطه، يكي حق انجام فعل يا ترك فعلي را بر عهدة ديگري دارد.<sup>3</sup> عناصر تعهد عبارتند از: 1) ارادة انسان؛ 2) محدود كردن اراده متعهد؛ 3) موضوع تعهد؛ اقسام موضوع تعهد عبارتند از: انتقال مال، صورت دادن فعل معيّن، ترك فعل معيّن، استفاده از حقوق موجود، تغيير كيفيت حقوقی؛ 4) متعلَّق موضوع تعهد؛ 5) معين و معلوم بودن متعلَّق موضوع تعهد؛ 6) موضوع تعهد نبايد قانوناً ممنوع باشد؛ 7) موضوع تعهد بايد در عرف عقلا مفيد باشد؛ 8) تعهد بايد داراي ضمانت اجرا باشد؛ 9) ايجاد رابطة تعهد ميان متعهد و متعهدله؛ سوي منفي رابطه، دين، و سوي مثبت آن، طلب ناميده مي‌شود؛ 10) وجود متعهد و متعهدله؛ 11) تغاير متعهد و متعهدله.<sup>4</sup>
-'''مآخذ:'''
-.     '''''تهذيب‌اللغة'''''. 7/489؛ '''''فرهنگ لاروس'''''. 604.
-.     جعفري لنگرودي، محمدجعفر. '''''مسبوط در ترمينولوژي حقوق'''''. تهران: گنج دانش، 2/1303.
-.     انصاري، مسعود؛ طاهري، محمدعلي. '''''دانشنامة حقوق خصوصي'''''. تهران: محراب فكر، 711.
-.     '''''مسبوط در ترمينولوژي حقوق'''''. همانجا.
-اسدالله معظمی گودرزی