آسیا: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[آسیا| | '''آ[[آسیا|سیا]]'''، کارافزار خرد و آرد کردن گندم و جو و برخی دانههای گیاهی. | ||
از | از آسیا برای خرد و نرم کردن سنگ نمک و گچ و گرفتن روغن و شیره از دانههای روغنی استفاده میکنند. | ||
واژه آسیا مخفف آسیاب و در اصل اسْ اب (اس: سنگ) بوده که در تحول فونتیکی زبان به صورت آسیاب و آسیا، یعنی سنگی که با آب میگردد، درآمده است. بعدها آسیا را برابر و به معنای آس گرفته و آس گردنده با آب، باد، دست و ستور... را به ترتیب [[آسیای آبی]]، [[آسیای بادی]]، [[آسیای دستی]] و آسیای ستوری و ... گفتهاند<ref>شمسقیسرازی، محمد. '''''المعجم'''''. به كوشش محمد قزوینی و محمدتقی مدرسرضوی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 305.</ref><ref>تتوی، عبدالرشید. '''''فرهنگ رشیدی'''''. به كوشش محمد عباسی، ج 1، ذیل اس، ص 111.</ref>. | |||
آسیا از کهنترین دستاوردهای صنعتی انسان بوده است. بنابر برخی روایتهای افسانهای اسلامی، آدم نخستین سازنده سنگ آسیا بود و آسیا کردن با آن را آموخت<ref>نیشابوری، ابراهیم بن منصور. '''''قصصالانبیاء'''''. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 23-24.</ref><ref>بلعمی، ابوعلیمحمد. '''''تاریخ بلعمی'''''. به كوشش محمدتقی بهار و محمدپروین گنابادی، تهران: ادارهكل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 86.</ref>. کشف سنگهای آسیا در کاوشهای تپه حصار دامغان<ref>ویلسن، كریستی. '''''تاریخ صنایع ایران'''''. ترجمه عبدالله فریار، تهران: بی ناشر، 1317، ص 30-31.</ref> پیشینه کاربرد این کارافزار را به زمان پیش از تاریخ میرساند. احتمالاً سادهترین آسیایی که انسان برای خرد کردن دانهها به کار برد دو سنگ ناسفته بود، که یکی را بر روی دیگری میغلتاند تا دانهها را در میان آن دو خرد کند<ref>'''''یادداشت مؤلف'''''.</ref>. هنوز نمونه این کارافزار ابتدایی در میان برخی [[ایلات و عشایر|ایلات و عشایر ایران]]، از جمله لرهای [[استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه]] به کار میرود<ref>بلوكباشی، علی. «ایل بهمئی»، '''''هنر و مردم.''''' ش 36 (1344)، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، ص 25. </ref><ref>تلخیص از بلوكباشی، علی. «آسیا»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: 1367، ج 1، ص 371-373.</ref> . بعدها انسان از نیروی آب، باد و ستور در گرداندن سنگهای آسیا استفاده کرد. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[استان کهگیلویه و بویراحمد]] | |||
* [[ایلات و عشایر]] | |||
* [[آسیای آبی]] | |||
* [[آسیای بادی]] | |||
* [[آسیای دستی]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
علی بلوکباشی | علی بلوکباشی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۵
آسیا، کارافزار خرد و آرد کردن گندم و جو و برخی دانههای گیاهی.
از آسیا برای خرد و نرم کردن سنگ نمک و گچ و گرفتن روغن و شیره از دانههای روغنی استفاده میکنند.
واژه آسیا مخفف آسیاب و در اصل اسْ اب (اس: سنگ) بوده که در تحول فونتیکی زبان به صورت آسیاب و آسیا، یعنی سنگی که با آب میگردد، درآمده است. بعدها آسیا را برابر و به معنای آس گرفته و آس گردنده با آب، باد، دست و ستور... را به ترتیب آسیای آبی، آسیای بادی، آسیای دستی و آسیای ستوری و ... گفتهاند[۱][۲].
آسیا از کهنترین دستاوردهای صنعتی انسان بوده است. بنابر برخی روایتهای افسانهای اسلامی، آدم نخستین سازنده سنگ آسیا بود و آسیا کردن با آن را آموخت[۳][۴]. کشف سنگهای آسیا در کاوشهای تپه حصار دامغان[۵] پیشینه کاربرد این کارافزار را به زمان پیش از تاریخ میرساند. احتمالاً سادهترین آسیایی که انسان برای خرد کردن دانهها به کار برد دو سنگ ناسفته بود، که یکی را بر روی دیگری میغلتاند تا دانهها را در میان آن دو خرد کند[۶]. هنوز نمونه این کارافزار ابتدایی در میان برخی ایلات و عشایر ایران، از جمله لرهای کهگیلویه به کار میرود[۷][۸] . بعدها انسان از نیروی آب، باد و ستور در گرداندن سنگهای آسیا استفاده کرد.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ شمسقیسرازی، محمد. المعجم. به كوشش محمد قزوینی و محمدتقی مدرسرضوی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 305.
- ↑ تتوی، عبدالرشید. فرهنگ رشیدی. به كوشش محمد عباسی، ج 1، ذیل اس، ص 111.
- ↑ نیشابوری، ابراهیم بن منصور. قصصالانبیاء. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 23-24.
- ↑ بلعمی، ابوعلیمحمد. تاریخ بلعمی. به كوشش محمدتقی بهار و محمدپروین گنابادی، تهران: ادارهكل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 86.
- ↑ ویلسن، كریستی. تاریخ صنایع ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: بی ناشر، 1317، ص 30-31.
- ↑ یادداشت مؤلف.
- ↑ بلوكباشی، علی. «ایل بهمئی»، هنر و مردم. ش 36 (1344)، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، ص 25.
- ↑ تلخیص از بلوكباشی، علی. «آسیا»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: 1367، ج 1، ص 371-373.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی