ابونصر منصور بن عراق: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۷

ابونصر منصور بن عراق، ریاضی‌دان و ستاره شناس ایرانی اواخر سده4 و اوایل سده 5 هجری قمری و استاد ابوریحان بیرونی*. وی از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سده 4ق بر خوارزم فرمان می‌راندند. او در انجمن علمی خوارزمشاهیان آل مأمون در گرگانج با ابن سینا*، بیرونی* و دانشمندان بزرگ دیگر همنشین بود. گفته‌اند كه سلطان محمود غزنوی پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بددینی به دار آویخت اما منابع دیگر این خبر را تأیید نمی‌كند^[۱]^[۲]^[۳]. بیرونی بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغنی یا قضیه سینوس‌ها بر بوزجانی*، خجندی* و كوشیار گیلانی* پیشی داشته است^[۴]^[۵]. حل گونه‌ای از معادلات درجه سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبی از دیگر كارهای اوست^[۲]. ماكس كراوزه یكی از آثار وی را به آلمانی ترجمه كرده و برخی آثار دیگر ابونصر نیز در تاریخ ریاضیات مهم‌اند^[۱]^[۶]^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ سجادی، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج 6.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ كرامتی، یونس. كارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 98-100.
↑ قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، ص 113.
↑ بیرونی. مقالید علم الهیئه. به كوشش ماری ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.
↑ كرامتی، یونس. «بوزجانی»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج12.
↑ ابونصر عراق. رسائل. حیدرآباد دكن: 1367ق.
↑ بیرونی. الآثار الباقیه. به كوشش ادوارد زاخاو، لایپزیگ: 1906م، ص 184.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

سید محمد حسین احمدی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ سجادی، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج 6.

[:1-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ كرامتی، یونس. كارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 98-100.

[3] قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، ص 113.

[4] بیرونی. مقالید علم الهیئه. به كوشش ماری ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.

[5] كرامتی، یونس. «بوزجانی»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج12.

[6] ابونصر عراق. رسائل. حیدرآباد دكن: 1367ق.

[7] بیرونی. الآثار الباقیه. به كوشش ادوارد زاخاو، لایپزیگ: 1906م، ص 184.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''ابونصر منصور بن عراق'''، رياضي‌دان و ستاره شناس ايراني اواخر سدة4 و اوايل سدة 5 هجري قمري و استاد ابوريحان بيروني*. وي از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سدة 4ق بر خوارزم فرمان مي‌راندند. او در انجمن علمي خوارزمشاهيان آل مأمون در گرگانج با ابن سينا*، بيروني* و دانشمندان بزرگ ديگر همنشين بود. گفته‌اند كه سلطان محمود غزنوي پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بدديني به دار آويخت اما منابع ديگر اين خبر را تأييد نمي‌كند.<sup>(4و5و7)</sup> بيروني بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغني يا قضية سينوس‌ها بر بوزجاني*، خجندي* و كوشيار گيلاني* پيشي داشته است.<sup>(3و6)</sup> حل گونه‌اي از معادلات درجة سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبي از ديگر كارهاي اوست.<sup>(7)</sup> ماكس كراوزه يكي از آثار وي را به آلماني ترجمه كرده و برخي آثار ديگر ابونصر نيز در تاريخ رياضيات مهم‌اند.<sup>(1و4)</sup>
+ابونصر منصور بن عراق، ریاضی‌دان و ستاره شناس ایرانی اواخر سده4 و اوایل سده 5 هجری قمری و استاد [[ابوریحان بیرونی]]*. وی از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سده 4ق بر خوارزم فرمان می‌راندند. او در انجمن علمی [[خوارزمشاهیان]] آل مأمون در گرگانج با [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]]*، [[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]* و دانشمندان بزرگ دیگر همنشین بود. گفته‌اند كه سلطان [[محمود غزنوی]] پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بددینی به دار آویخت اما منابع دیگر این خبر را تأیید نمی‌كند<ref name=":0">سجادی، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6.</ref><ref name=":1">كرامتی، یونس. '''''كارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 98-100.</ref><ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365ش، ص 113.</ref>. بیرونی بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغنی یا قضیه سینوس‌ها بر [[بوزجانی]]*، [[خجندی]]* و [[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]* پیشی داشته است<ref>بیرونی. '''''مقالید علم الهیئه'''''. به كوشش ماری ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.</ref><ref>كرامتی، یونس. «بوزجانی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج12.</ref>. حل گونه‌ای از معادلات درجه سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبی از دیگر كارهای اوست<ref name=":1" />. ماكس كراوزه یكی از آثار وی را به آلمانی ترجمه كرده و برخی آثار دیگر ابونصر نیز در تاریخ ریاضیات مهم‌اند<ref name=":0" /><ref>ابونصر عراق. '''''رسائل'''''. حیدرآباد دكن: 1367ق.</ref><ref>بیرونی. '''''الآثار الباقیه'''''. به كوشش ادوارد زاخاو، لایپزیگ: 1906م، ص 184.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
--     ابونصر عراق. '''''رسائل'''''. حيدرآباد دكن: 1367ق.
+* [[ابوریحان بیرونی]]
+* [[خوارزمشاهیان]]
+* [[ابن سینا، پزشک]]
+* [[محمود غزنوی]]
+* [[بوزجانی]]
+* [[خجندی]]
+* [[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]
--    بيروني. ''الآثار الباقية''. به كوشش ادوارد زاخاو، لايپزيگ: 1906م، ص 184.
+== '''مآخذ''' ==
+<references />
--    بيروني. ''مقاليد علم الهيئة''. به كوشش ماري ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--    سجادي، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، ''دايرة المعارف بزرگ اسلامي''. ج 6.
--    قرباني، ابوالقاسم. زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي. تهران: 1365ش، ص 113.
--    كرامتي، يونس. «بوزجاني»، ''دايرة المعارف بزرگ اسلامي''. ج12.
--     كرامتي، يونس. كارنامة ايرانيان. تهران: 1380، ص 98-100.
+== نویسنده مقاله ==
 سید محمد حسین احمدی
+[[رده:علوم و فنون]]