پرش به محتوا

ابونصر منصور بن عراق: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ابونصر منصور بن عراق'''، ریاضی‌دان و ستاره شناس ایرانی اواخر سده4 و اوایل سده 5 هجری قمری و استاد ابوریحان بیرونی*. وی از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سده 4ق بر خوارزم فرمان می‌راندند. او در انجمن علمی [[خوارزمشاهیان]] آل مأمون در گرگانج با ابن سینا*، بیرونی* و دانشمندان بزرگ دیگر همنشین بود. گفته‌اند كه سلطان محمود غزنوی پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بددینی به دار آویخت اما منابع دیگر این خبر را تأیید نمی‌كند.<sup>(4و5و7)</sup> بیرونی بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغنی یا قضیه سینوس‌ها بر بوزجانی*، خجندی* و [[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]* پیشی داشته است.<sup>(3و6)</sup> حل گونه‌ای از معادلات درجه سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبی از دیگر كارهای اوست.<sup>(7)</sup> ماكس كراوزه یكی از آثار وی را به آلمانی ترجمه كرده و برخی آثار دیگر ابونصر نیز در تاریخ ریاضیات مهم‌اند.<sup>(1و4)</sup>
ابونصر منصور بن عراق، ریاضی‌دان و ستاره شناس ایرانی اواخر سده4 و اوایل سده 5 هجری قمری و استاد [[ابوریحان بیرونی]]*. وی از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سده 4ق بر خوارزم فرمان می‌راندند. او در انجمن علمی [[خوارزمشاهیان]] آل مأمون در گرگانج با [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]][[ابوریحان بیرونی|بیرونی]]* و دانشمندان بزرگ دیگر همنشین بود. گفته‌اند كه سلطان [[محمود غزنوی]] پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بددینی به دار آویخت اما منابع دیگر این خبر را تأیید نمی‌كند<ref name=":0">سجادی، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6.</ref><ref name=":1">كرامتی، یونس. '''''كارنامه ایرانیان'''''. تهران: 1380، ص 98-100.</ref><ref>قربانی، ابوالقاسم. '''''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''''. تهران: 1365ش، ص 113.</ref>. بیرونی بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغنی یا قضیه سینوس‌ها بر [[بوزجانی]][[خجندی]]* و [[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]* پیشی داشته است<ref>بیرونی. '''''مقالید علم الهیئه'''''. به كوشش ماری ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.</ref><ref>كرامتی، یونس. «بوزجانی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج12.</ref>. حل گونه‌ای از معادلات درجه سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبی از دیگر كارهای اوست<ref name=":1" />. ماكس كراوزه یكی از آثار وی را به آلمانی ترجمه كرده و برخی آثار دیگر ابونصر نیز در تاریخ ریاضیات مهم‌اند<ref name=":0" /><ref>ابونصر عراق. '''''رسائل'''''. حیدرآباد دكن: 1367ق.</ref><ref>بیرونی. '''''الآثار الباقیه'''''. به كوشش ادوارد زاخاو، لایپزیگ: 1906م، ص 184.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1-     ابونصر عراق. '''''رسائل'''''. حیدرآباد دكن: 1367ق.
* [[ابوریحان بیرونی]]
* [[خوارزمشاهیان]]
* [[ابن سینا، پزشک]]
* [[محمود غزنوی]]
* [[بوزجانی]]
* [[خجندی]]
* [[کوشیار گیلانی|كوشیار گیلانی]]


2-    بیرونی. ''الآثار الباقیه''. به كوشش ادوارد زاخاو، لایپزیگ: 1906م، ص 184.
== '''مآخذ''' ==
<references />


3-    بیرونی. ''مقالید علم الهیئه''. به كوشش ماری ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
4-    سجادی، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، ''دایره المعارف بزرگ اسلامی''. ج 6.
 
5-    قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، ص 113.
 
6-    كرامتی، یونس. «بوزجانی»، ''دایره المعارف بزرگ اسلامی''. ج12.
 
7-     كرامتی، یونس. كارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 98-100.


== نویسنده مقاله ==
سید محمد حسین احمدی
سید محمد حسین احمدی
[[رده:علوم و فنون]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۷

ابونصر منصور بن عراق، ریاضی‌دان و ستاره شناس ایرانی اواخر سده4 و اوایل سده 5 هجری قمری و استاد ابوریحان بیرونی*. وی از شاهزادگان آل عراق بود كه تا اواخر سده 4ق بر خوارزم فرمان می‌راندند. او در انجمن علمی خوارزمشاهیان آل مأمون در گرگانج با ابن سینابیرونی* و دانشمندان بزرگ دیگر همنشین بود. گفته‌اند كه سلطان محمود غزنوی پس از فتح گرگانج در 408ق او را به اتهام بددینی به دار آویخت اما منابع دیگر این خبر را تأیید نمی‌كند[۱][۲][۳]. بیرونی بر آن است كه ابونصر در ابداع و اثبات شكل مغنی یا قضیه سینوس‌ها بر بوزجانیخجندی* و كوشیار گیلانی* پیشی داشته است[۴][۵]. حل گونه‌ای از معادلات درجه سوم و اشاره به مفهوم مثلث قطبی از دیگر كارهای اوست[۲]. ماكس كراوزه یكی از آثار وی را به آلمانی ترجمه كرده و برخی آثار دیگر ابونصر نیز در تاریخ ریاضیات مهم‌اند[۱][۶][۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ سجادی، صادق. «ابونصر منصور بن عراق»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج 6.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ كرامتی، یونس. كارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 98-100.
  3. قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، ص 113.
  4. بیرونی. مقالید علم الهیئه. به كوشش ماری ترز دوبارنو، دمشق: 1985م، ص 101.
  5. كرامتی، یونس. «بوزجانی»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج12.
  6. ابونصر عراق. رسائل. حیدرآباد دكن: 1367ق.
  7. بیرونی. الآثار الباقیه. به كوشش ادوارد زاخاو، لایپزیگ: 1906م، ص 184.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

سید محمد حسین احمدی