اسفزاری: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
اسفزاری، (د. دهه نخست سده 6 ق) ابوحاتم مظفر بن اسماعیل، طبیعیدان و ریاضیدان ایرانی. | |||
[[پرونده:اسفزاری.jpg|بندانگشتی|اسفزاری برگرفته از سایت پرشین پی دی اف قابل بازیابی از https://persianpdf.com/book/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%AD%DA%A9%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%AD%D8%A7%D8%AA%D9%85-%D9%85%D8%B8%D9%81%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C/]] | |||
اسفزاری، (د. دهه نخست سده 6 ق) ابوحاتم مظفر بن اسماعیل، طبیعیدان و ریاضیدان ایرانی. | |||
اهل اَسْفِزار (امروزه از توابع هرات). به گفته قطب الدین شیرازی در نهایه الافکار، اسفزاری در کنار عمرخیام و چند تن دیگر، به فرمان ملکشاه سلجوقی و وزیرش خواجه نظام الملک از 467ق برای رصد اعتدال بهاری (پیدا کردن لحظه تحویل سال شمسی) و اصلاح تقویم رایج ایران به کار مشغول شد که در 485ق با کشته شدن سلطان و وزیر ناتمام ماند. وی دست کم تا 506ق با [[خیام]] ارتباط داشت و اندکی پس از این سال درگذشت<ref name=":0"> | اهل اَسْفِزار (امروزه از توابع هرات). به گفته قطب الدین شیرازی در نهایه الافکار، اسفزاری در کنار عمرخیام و چند تن دیگر، به فرمان ملکشاه [[سلجوقیان|سلجوقی]] و وزیرش خواجه نظام الملک از 467ق برای رصد اعتدال بهاری (پیدا کردن لحظه تحویل سال شمسی) و اصلاح تقویم رایج [[کشور ایران|ایران]] به کار مشغول شد که در 485ق با کشته شدن سلطان و وزیر ناتمام ماند. وی دست کم تا 506ق با [[خیام]] ارتباط داشت و اندکی پس از این سال درگذشت<ref name=":0">كرامتی، يونس. '''هواشناخت'''. تهران: 1381.</ref><ref name=":1">كرامتی، يونس. «آثار دانشمندان ايرانی دربارة آثار علوی و تأثير نظريات طبيعی دانان يونانی بر آنها»، '''تاريخ علم و نقش دانشمندان ايرانی'''. تهران: 1378، ص 243-267.</ref><ref>نظامی عروضی. '''چهار مقاله'''. به كوشش محمد قزوينی، ليدن، 1327ق/1909م.</ref>. | ||
مهمترین اثر وی رساله فارسی آثار علوی ، درباره پدیدههای جوی و برخی مسائل اقلیم شناسی و زمین شناسی است که پیش از 500ق تألیف شده است<ref name=":0" /><ref name=":1" />. | مهمترین اثر وی رساله فارسی آثار علوی ، درباره پدیدههای جوی و برخی مسائل اقلیم شناسی و زمین شناسی است که پیش از 500ق تألیف شده است<ref name=":0" /><ref name=":1" />. | ||
این رساله چه از جنبه علمی و چه از لحاظ تاریخ زبان [[فارسی]]، اهمیتی ویژه دارد. مثلاً وی دست کم 450 سال پیش از الاوس ماگنوس، اسقف اعظم اوپسالا، که کاشف بلورهای منظم برف شناخته میشود به این مسئله اشاره کرده است<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref> | این رساله چه از جنبه علمی و چه از لحاظ تاریخ زبان [[فارسی]]، اهمیتی ویژه دارد. مثلاً وی دست کم 450 سال پیش از الاوس ماگنوس، اسقف اعظم اوپسالا، که کاشف بلورهای منظم برف شناخته میشود به این مسئله اشاره کرده است<ref name=":0" /><ref name=":1" /><ref>اسفزاری، مظفر. '''آثار علوی'''. به كوشش محمد تقی مدرس رضوی، تهران: 1356، بهويژه ص12-13.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۱۳: | خط ۱۵: | ||
== '''مآخذ''' == | == '''مآخذ''' == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
یونس كرامتی | |||
[[رده:علوم و فنون]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۲۳
اسفزاری، (د. دهه نخست سده 6 ق) ابوحاتم مظفر بن اسماعیل، طبیعیدان و ریاضیدان ایرانی.
اهل اَسْفِزار (امروزه از توابع هرات). به گفته قطب الدین شیرازی در نهایه الافکار، اسفزاری در کنار عمرخیام و چند تن دیگر، به فرمان ملکشاه سلجوقی و وزیرش خواجه نظام الملک از 467ق برای رصد اعتدال بهاری (پیدا کردن لحظه تحویل سال شمسی) و اصلاح تقویم رایج ایران به کار مشغول شد که در 485ق با کشته شدن سلطان و وزیر ناتمام ماند. وی دست کم تا 506ق با خیام ارتباط داشت و اندکی پس از این سال درگذشت[۱][۲][۳].
مهمترین اثر وی رساله فارسی آثار علوی ، درباره پدیدههای جوی و برخی مسائل اقلیم شناسی و زمین شناسی است که پیش از 500ق تألیف شده است[۱][۲].
این رساله چه از جنبه علمی و چه از لحاظ تاریخ زبان فارسی، اهمیتی ویژه دارد. مثلاً وی دست کم 450 سال پیش از الاوس ماگنوس، اسقف اعظم اوپسالا، که کاشف بلورهای منظم برف شناخته میشود به این مسئله اشاره کرده است[۱][۲][۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ كرامتی، يونس. هواشناخت. تهران: 1381.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ كرامتی، يونس. «آثار دانشمندان ايرانی دربارة آثار علوی و تأثير نظريات طبيعی دانان يونانی بر آنها»، تاريخ علم و نقش دانشمندان ايرانی. تهران: 1378، ص 243-267.
- ↑ نظامی عروضی. چهار مقاله. به كوشش محمد قزوينی، ليدن، 1327ق/1909م.
- ↑ اسفزاری، مظفر. آثار علوی. به كوشش محمد تقی مدرس رضوی، تهران: 1356، بهويژه ص12-13.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
یونس كرامتی