پرش به محتوا

ابوعبدالله محمد بن عیسی ماهانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ماهاني،''' ابوعبدالله محمد بن عيسي (؟ - حدود 275 قمري)، رياضي‌دان بزرگ اهل ماهان كرمان. او مقدمه‌اي هندسي را كه ارشميدس براي يكي از مسائل كتاب كره و استوانة خود حل شده فرض كرده بود به يك معادلة جبري تبديل كرد و با اين كار نخستين گام را در بنيان گ...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ماهاني،''' ابوعبدالله محمد بن عيسي (؟ - حدود 275 قمريرياضي‌دان بزرگ اهل ماهان كرمان.  
ماهانی، ابوعبدالله محمد بن عیسی (؟ - حدود 275 قمریریاضی‌دان بزرگ اهل ماهان [[کرمان]].  


او مقدمه‌اي هندسي را كه ارشميدس براي يكي از مسائل كتاب كره و استوانة خود حل شده فرض كرده بود به يك معادلة جبري تبديل كرد و با اين كار نخستين گام را در بنيان گذاري هندسة تحليلي (= تحليل جبري مسائل هندسي) برداشت. حاصل معادلة درجه سومي به شكل  بود، در حالي كه تا آن روزگار، كسي به معادلات درجة سوم يا بالاتر اشاره توجه نكرده بود. ماهاني اين معادله را غير قابل حل دانست(معادلات درجة سوم و بالاتر فقط با روش‌هاي عددي قابل حل هستند). بعدها ابوجعفر خازن* با استفاده از محل تقاطع مقاطع مخروطي ريشة آن را به دست آورد (البته اين كار از نظر هندسي و جبري حل معادله محسوب نمي‌شود). ماهاني در فاصلة 239-252 قمري نيز با دقت بسيار به رصد ستارگان و سيارت مشغول بود.   
او مقدمه‌ای هندسی را که ارشمیدس برای یکی از مسائل کتاب کره و استوانه خود حل شده فرض کرده بود به یک معادله جبری تبدیل کرد و با این کار نخستین گام را در بنیان گذاری [[هندسه]] تحلیلی (= تحلیل جبری مسائل [[هندسه|هندسی]]) برداشت. حاصل معادله درجه سومی به شکل  بود، در حالی که تا آن روزگار، کسی به معادلات درجه سوم یا بالاتر اشاره توجه نکرده بود. ماهانی این معادله را غیر قابل حل دانست(معادلات درجه سوم و بالاتر فقط با روش‌های عددی قابل حل هستند). بعدها [[ابو جعفر خازن|ابوجعفر خازن]]* با استفاده از محل تقاطع مقاطع مخروطی ریشه آن را به دست آورد (البته این کار از نظر [[هندسه|هندسی]] و [[جبر]]<nowiki/>ی حل معادله محسوب نمی‌شود). ماهانی در فاصله 239-252 قمری نیز با دقت بسیار به رصد ستارگان و سیارت مشغول بود<ref>کرامتی، یونس. '''کارنامه ایرانیان'''. تهران: 1380، ص 66-69.</ref><ref>قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران: 1365، ص 431-435.</ref>.   


'''مآخذ''':
== نیز نگاه کنید به ==


1-    كرامتي، يونس. '''كارنامة ايرانيان'''. تهران: 1380، ص 66-69.
* [[ابو جعفر خازن]]
* [[کرمان]]
* [[هندسه]]
* [[جبر]]


2-    قرباني، ابوالقاسم. '''زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي'''. تهران: 1365، ص 431-435.
== '''مآخذ''' ==
<references />


یونس کرامتی
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
 
== نویسنده مقاله ==
یونس كرامتی
[[رده:علوم و فنون]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۵

ماهانی، ابوعبدالله محمد بن عیسی (؟ - حدود 275 قمری)، ریاضی‌دان بزرگ اهل ماهان کرمان.

او مقدمه‌ای هندسی را که ارشمیدس برای یکی از مسائل کتاب کره و استوانه خود حل شده فرض کرده بود به یک معادله جبری تبدیل کرد و با این کار نخستین گام را در بنیان گذاری هندسه تحلیلی (= تحلیل جبری مسائل هندسی) برداشت. حاصل معادله درجه سومی به شکل  بود، در حالی که تا آن روزگار، کسی به معادلات درجه سوم یا بالاتر اشاره توجه نکرده بود. ماهانی این معادله را غیر قابل حل دانست(معادلات درجه سوم و بالاتر فقط با روش‌های عددی قابل حل هستند). بعدها ابوجعفر خازن* با استفاده از محل تقاطع مقاطع مخروطی ریشه آن را به دست آورد (البته این کار از نظر هندسی و جبری حل معادله محسوب نمی‌شود). ماهانی در فاصله 239-252 قمری نیز با دقت بسیار به رصد ستارگان و سیارت مشغول بود[۱][۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380، ص 66-69.
  2. قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365، ص 431-435.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی