تئاتر فرهنگ: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲

تئاتر فرهنگ، نخستین تماشاخانه غیرسنتی که به کوشش گروهی از هنرمندان روشنفکر در تهران گشایش یافت. در اواخر 1320ش، یکی از وکلای دادگستری، به نام صاحبی، در خیابان لاله‌زار، روبری مسجد لاله‌زار، یک مجتمع (پاساژ) با سالن بزرگ نمایش بنا نهاد.

عبدالحسین نوشین، در 1322ش، این سالن را برای اجرای نمایش‌های غیرسنتی و فرنگی اجاره کرد و آن را تماشاخانه‌ی فرهنگ نامید^[۱]. او از تنی چند از هنرمندان مانند علی جعفریه، لرتا، علی محزون، وثیقی، هاتفی و ... برای همکاری در اجرای نمایش دعوت کرد. بعدها شب‌‌پره و قسطانیان نیز به گروه او پیوستند^[۲].

تئاتر فرهنگ در فروردین ماه 1323، با نمایشنامه «وُلین» افتتاح شد^[۳]. اجرای این نمایشنامه با موفقیت زیادی روبرو شد. فعالیت‌های بعدی این تماشاخانه با اجرای نمایشنامه‌ی میرزا کمال‌الدین (تارتوف) و بازیگران معروف آن دوره ماننده: لرتا، توران مهرزاد، حسین خیرخواه، حسن خاشع، محمدتقی کهن‌میری، جلال ریاحی، اصغر تفکری، محمد عاصمی توفیق بیشتری یافت^[۴]. نمایش بعدی این تماشاخانه اجرای مجدد نمایش مردم (توپاز)، نوشته‌ی مارسل پانیول بود که با اقبال زیاد تماشاگران همراه بود^[۵]. تماشاخانه فرهنگ در اواخر 1323 آتش گرفت و تعطیل شد. پس از ترمیم و بازسازی آن تئاتر پارس در همین محل گشایش یافت^[۲]^[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، ص 148.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 406.
↑ محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، صص 94 و 95.
↑ اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 406.
↑ اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 412.
↑ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 402.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی

[1] من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، ص 148.

[:0-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 406.

[3] محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، صص 94 و 95.

[4] اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 406.

[5] اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 412.

[6] شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 402.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-تئاتر فرهنگ، نخستین تماشاخانه غیرسنتی که به کوشش گروهی از هنرمندان روشنفکر در [[استان تهران|تهران]] گشایش یافت.
+تئاتر فرهنگ، نخستین تماشاخانه غیرسنتی که به کوشش گروهی از هنرمندان روشنفکر در [[استان تهران|تهران]] گشایش یافت. در اواخر 1320ش، یکی از وکلای دادگستری، به نام صاحبی، در خیابان لاله‌زار، روبری مسجد لاله‌زار، یک مجتمع (پاساژ) با سالن بزرگ نمایش بنا نهاد.
-در اواخر 1320ش، یکی از وکلای دادگستری، به نام صاحبی، در خیابان لاله‌زار، روبری مسجد لاله‌زار، یک مجتمع (پاساژ) با سالن بزرگ نمایش بنا نهاد.
 [[عبدالحسین نوشین]]، در 1322ش، این سالن را برای اجرای نمایش‌های غیرسنتی و فرنگی اجاره کرد و آن را تماشاخانه‌ی فرهنگ نامید<ref>'''''من و زندگی''''': خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، ص 148.</ref>. او از تنی چند از هنرمندان مانند علی جعفریه، لرتا، علی محزون، وثیقی، هاتفی و ... برای همکاری در اجرای نمایش دعوت کرد. بعدها شب‌‌پره و قسطانیان نیز به گروه او پیوستند<ref name=":0">شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 406.</ref>.
-تئاتر فرهنگ در فروردین ماه 1323، با نمایشنامه «وُلین» افتتاح شد<ref>محبی، حسین: '''''پیش‌پرده خوانی در ایران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، صص 94 و 95.</ref>. اجرای این نمایشنامه با موفقیت زیادی روبرو شد. فعالیت‌های بعدی این تماشاخانه با اجرای نمایشنامه‌ی میرزا کمال‌الدین (تارتوف) و بازیگران معروف آن دوره ماننده: لرتا، توران مهرزاد، حسین خیرخواه، حسن خاشع، محمدتقی کهن‌میری، جلال ریاحی، اصغر تفکری، محمد عاصمی توفیق بیشتری یافت<ref>اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 406.</ref>. نمایش بعدی این تماشاخانه اجرای مجدد نمایش مردم (توپاز)، نوشته‌ی مارسل پانیول بود که با اقبال زیاد تماشاگران همراه بود<ref>اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 412.</ref>.
+تئاتر فرهنگ در فروردین ماه 1323، با نمایشنامه «وُلین» افتتاح شد<ref>محبی، حسین: '''''پیش‌پرده خوانی در ایران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، صص 94 و 95.</ref>. اجرای این نمایشنامه با موفقیت زیادی روبرو شد. فعالیت‌های بعدی این تماشاخانه با اجرای نمایشنامه‌ی میرزا کمال‌الدین (تارتوف) و بازیگران معروف آن دوره ماننده: لرتا، توران مهرزاد، حسین خیرخواه، حسن خاشع، محمدتقی کهن‌میری، جلال ریاحی، اصغر تفکری، محمد عاصمی توفیق بیشتری یافت<ref>اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 406.</ref>. نمایش بعدی این تماشاخانه اجرای مجدد نمایش مردم (توپاز)، نوشته‌ی مارسل پانیول بود که با اقبال زیاد تماشاگران همراه بود<ref>اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 412.</ref>. تماشاخانه فرهنگ در اواخر 1323 آتش گرفت و تعطیل شد. پس از ترمیم و بازسازی آن تئاتر پارس در همین محل گشایش یافت<ref name=":0" /><ref>شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 402.</ref>.
-تماشاخانه فرهنگ در اواخر 1323 آتش گرفت و تعطیل شد. پس از ترمیم و بازسازی آن تئاتر پارس در همین محل گشایش یافت<ref name=":0" /><ref>شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 402.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
@@ خط ۱۳: / خط ۹: @@
 * [[استان تهران|تهران]]
 * [[عبدالحسین نوشین]]
+* [[تئاتر تهران]]
+* [[تئاتر شهر]]
+* [[تئاتر فردوسی]]
 == مآخذ ==