صندوق کابلی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۳

صندوق کابلی، صندوقی که دسته‌های تقلیدچی و مطرب لباس‌ها و ابزار و وسایل آرایش و بازی خود را در آن جای می‌دادند. نام قدیم‌تر «صندوق‌های شادمانی» بود که بنگاه‌های شادمانی در اختیار داشتند. صندوق‌کش‌ها این صندوق‌ها را پیش از بازیگران به محل بازی می‌‌بردند^[۱]^[۲].

گفته‌اند سید احمد مؤید، با کمک همسر خود که افغانی و از اهالی کابل بود، برای جابجایی لباس و ابزار کار نمایش روحوضی، صندوقی از 1 متر در 75 سانتی متر ساخت. چون این صندوق به صندوق‌هایی شباهت داشت که در کابل ساخته‌ می‌شد، به «صندوق کابلی» معروف شد^[۳]. شاید هم این صندوق‌ها یادگاری از کولی‌های هندی و افغانی بود که همه وسایل بازیشان را در یک صندوق سبک می‌ریختند و با آن کوچ می‌کردند^[۱]. بعدها این صندوق الگویی شد برای دسته‌های تقلیدچی و روحوضی که شبیه آن را می‌ساختند و به کار می‌بردند. این صندوق‌ها را که حکایت از وجود گروه‌های نمایش سنتی می‌کرد، جلوی قهوه‌خانه‌ها و مراکز استقرار دسته‌های تقلیدچی و روحوضی می‌گذاشتند. صندوق‌کش‌ها را «ریزه‌خوار» یا «شال‌کش» هم می‌گفتند^[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ یضایی، بهرام: نمایش در ایران، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219.
↑ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.
↑ احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.
↑ احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 201.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ یضایی، بهرام: نمایش در ایران، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219.

[2] شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.

[3] احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.

[4] احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 201.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''صندوق كابلي'''، صندوقي كه دسته‌هاي تقليدچي و مطرب لباس‌ها و ابزار و وسايل آرايش و بازي خود را در آن جاي مي‌دادند. نام قديم‌تر «صندوق‌هاي شادماني» بود كه بنگاه‌هاي شادماني در اختيار داشتند. صندوق‌كش‌ها اين صندوق‌ها را پيش از بازيگران به محل بازي مي‌‌بردند.<sup>1</sup>
+صندوق کابلی، صندوقی که دسته‌های تقلیدچی و مطرب لباس‌ها و ابزار و وسایل آرایش و بازی خود را در آن جای می‌دادند. نام قدیم‌تر «صندوق‌های شادمانی» بود که بنگاه‌های شادمانی در اختیار داشتند. صندوق‌کش‌ها این صندوق‌ها را پیش از بازیگران به محل بازی می‌‌بردند<ref name=":0">یضایی، بهرام: '''''نمایش در ایران'''''، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219.</ref><ref>شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.</ref>.
-گفته‌اند سيد احمد مؤيد، با كمك همسر خود كه افغاني و از اهالي كابل بود، براي جابجايي لباس و ابزار كار نمايش روحوضي، صندوقي از 1 متر در 75 سانتي متر ساخت. چون اين صندوق به صندوق‌هايي شباهت داشت كه در كابل ساخته‌ مي‌شد، به «صندوق كابلي» معروف شد.<sup>2</sup> شايد هم اين صندوق‌ها يادگاري از كولي‌هاي هندي و افغاني بود كه همه وسايل بازيشان را در يك صندوق سبك مي‌ريختند و با آن كوچ مي‌كردند.<sup>3</sup> بعدها اين صندوق الگويي شد براي دسته‌هاي تقليدچي و روحوضي كه شبيه آن را مي‌ساختند و به كار مي‌بردند. اين صندوق‌ها را كه حكايت از وجود گروه‌هاي نمايش سنتي مي‌كرد، جلوي قهره‌خانه‌ها و مراكز استقرار دسته‌هاي تقليدچي و روحوضي مي‌گذاشتند.
+گفته‌اند سید احمد مؤید، با کمک همسر خود که افغانی و از اهالی [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84 کابل] بود، برای جابجایی لباس و ابزار کار نمایش روحوضی، صندوقی از 1 متر در 75 سانتی متر ساخت. چون این صندوق به صندوق‌هایی شباهت داشت که در [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%A9%D8%A7%D8%A8%D9%84 کابل] ساخته‌ می‌شد، به «صندوق کابلی» معروف شد<ref>احمدی، مرتضی: '''''کهنه‌های همیشه نو'''''، '''''ترانه‌های روحوضی'''''، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.</ref>. شاید هم این صندوق‌ها یادگاری از کولی‌های هندی و افغانی بود که همه وسایل بازیشان را در یک صندوق سبک می‌ریختند و با آن کوچ می‌کردند<ref name=":0" />. بعدها این صندوق الگویی شد برای دسته‌های تقلیدچی و روحوضی که شبیه آن را می‌ساختند و به کار می‌بردند. این صندوق‌ها را که حکایت از وجود گروه‌های نمایش سنتی می‌کرد، جلوی [[قهوه خانه های ایران|قهوه‌خانه‌ها]] و مراکز استقرار دسته‌های تقلیدچی و روحوضی می‌گذاشتند. صندوق‌کش‌ها را «ریزه‌خوار» یا «شال‌کش» هم می‌گفتند<ref>احمدی، مرتضی: '''''کهنه‌های همیشه نو'''''، '''''ترانه‌های روحوضی'''''، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 201.</ref>.
-صندوق‌كش‌ها را «ريزه‌خوار» يا «شال‌كش» هم مي‌گفتند.<sup>4</sup>
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''''منابع و مآخذ:'''''
+* [[قهوه خانه]]
+* [[قهوه خانه های ایران]]
--             بيضايي، بهرام: '''''نمايش در ايران'''''، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219؛ نيز شهرياري، خسرو: '''''كتاب نمايش'''''، تهران، اميركبير، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.
+== مآخذ ==
+<references />
--             احمدي، مرتضي: '''''كهنه‌هاي هميشه نو'''''، '''''ترانه‌هاي روحوضي'''''، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.
--             بيضايي، همانجا.
--             احمدي، مرتضي: همان: ص 201.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 محمود عزیزی
+[[رده:هنر]]
+[[رده:تئاتر]]