پرش به محتوا

صندوق کابلی

از ویکی ایران

صندوق کابلی، صندوقی که دسته‌های تقلیدچی و مطرب لباس‌ها و ابزار و وسایل آرایش و بازی خود را در آن جای می‌دادند. نام قدیم‌تر «صندوق‌های شادمانی» بود که بنگاه‌های شادمانی در اختیار داشتند. صندوق‌کش‌ها این صندوق‌ها را پیش از بازیگران به محل بازی می‌‌بردند[۱][۲].

گفته‌اند سید احمد مؤید، با کمک همسر خود که افغانی و از اهالی کابل بود، برای جابجایی لباس و ابزار کار نمایش روحوضی، صندوقی از 1 متر در 75 سانتی متر ساخت. چون این صندوق به صندوق‌هایی شباهت داشت که در کابل ساخته‌ می‌شد، به «صندوق کابلی» معروف شد[۳]. شاید هم این صندوق‌ها یادگاری از کولی‌های هندی و افغانی بود که همه وسایل بازیشان را در یک صندوق سبک می‌ریختند و با آن کوچ می‌کردند[۱]. بعدها این صندوق الگویی شد برای دسته‌های تقلیدچی و روحوضی که شبیه آن را می‌ساختند و به کار می‌بردند. این صندوق‌ها را که حکایت از وجود گروه‌های نمایش سنتی می‌کرد، جلوی قهوه‌خانه‌ها و مراکز استقرار دسته‌های تقلیدچی و روحوضی می‌گذاشتند. صندوق‌کش‌ها را «ریزه‌خوار» یا «شال‌کش» هم می‌گفتند[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ یضایی، بهرام: نمایش در ایران، تهران: روشنگران و مطالعات زبان، 1383، 219.
  2. شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 171.
  3. احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 202.
  4. احمدی، مرتضی: کهنه‌های همیشه نو، ترانه‌های روحوضی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ سوم 1382، ص 201.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی