پرش به محتوا

ابوالقاسم حسن بن احمد بلخی عنصری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''عُنصُري‌، ابوالقاسم حسن بن احمد بلخي''' (د 431ق / 1040م) شاعر و سخنور پارسي‌ و استاد مدح‌، غزل‌ و قصيده‌ پس‌ از رودكي‌ بود. زادگاهش‌ را بلخ‌ نوشته‌اند.<sup>1</sup> در اوايل‌ جواني مانند پدرش‌ تجارت‌ پيشه‌ كرد، اما رهزنان‌ اموالش‌ را به‌ تاراج...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''عُنصُري‌، ابوالقاسم حسن بن احمد بلخي''' (د 431ق / 1040م) شاعر و سخنور پارسي‌ و استاد مدح‌، غزل‌ و قصيده‌ پس‌ از رودكي‌ بود.
'''عُنصُری، ابوالقاسم حسن بن احمد بلخی''' (د 431ق / 1040م) شاعر و سخنور پارسی و استاد مدح‌، غزل‌ و قصیده‌ پس‌ از رودکی بود.


زادگاهش‌ را بلخ‌ نوشته‌اند.<sup>1</sup> در اوايل‌ جواني مانند پدرش‌ تجارت‌ پيشه‌ كرد، اما رهزنان‌ اموالش‌ را به‌ تاراج‌ بردند. پس‌ از آن‌ از تجارت‌ دست‌ كشيد و به‌ تحصيل‌ دانش‌ و سپس‌ به‌ شاعري‌ پرداخت.<sup>2</sup>
زادگاهش‌ را بلخ‌ نوشته‌اند<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 559.</ref>. در اوایل‌ جوانی مانند پدرش‌ تجارت‌ پیشه‌ کرد، اما رهزنان‌ اموالش‌ را به‌ تاراج‌ بردند. پس‌ از آن‌ از تجارت‌ دست‌ کشید و به‌ تحصیل‌ دانش‌ و سپس‌ به‌ شاعری پرداخت<ref>حکیمیان‌، ابوالفتح‌. '''''فهرست‌ مشاهیر ایران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی، 1357، ج‌ 2، ص‌ 279- 280.</ref>.


عنصري‌ را امير نصر بن‌ سبكتكين‌ به‌ سلطان‌ محمود غزنوي (حك. 389-421ق / 999-1030م) معرفي‌ كرد و ملك‌ الشعراي‌ دربار وي شد. در دورة‌ سلطان‌ مسعود (حك 421-432ق / 1030-1042م) نيز مقام‌ و مرتبة‌ خود را حفظ‌ كرد.<sup>3</sup> او نه‌ تنها در شعر و ادب‌، بلكه‌ به‌ ويژه‌ از علوم‌ اوايل‌ كه‌ در سدة‌ 4 ق در خراسان‌ رايج‌ بود، اطلاعات‌ كافي‌ داشت‌.<sup>4</sup> در شعر از دو شاعر بزرگ‌ عرب‌ ابوتمام‌ و متنبي‌ متأثر بود. در تمام‌ ديوان‌ شعر او يك‌ قرينة‌ غير متوازن‌ و تعبير غير مناسب‌ دشوار مي‌توان‌ يافت‌.<sup>5</sup> با غضايري‌ رازي‌ معارضات‌ منظومي‌ داشت‌.<sup>6</sup>
عنصری را امیر نصر بن‌ سبکتکین‌ به‌ سلطان‌ محمود غزنوی (حک. 389-421ق / 999-1030م) معرفی کرد و ملک‌ الشعرای دربار وی شد. در دوره سلطان‌ مسعود (حک 421-432ق / 1030-1042م) نیز مقام‌ و مرتبه خود را حفظ‌ کرد<ref>خانلری (کیا)، زهرا'''. ''فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی'''''<nowiki/>''.'' تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 352.</ref>. او نه‌ تنها در شعر و ادب‌، بلکه‌ به‌ ویژه‌ از علوم‌ اوایل‌ که‌ در سده 4 ق در خراسان‌ رایج‌ بود، اطلاعات‌ کافی داشت‌<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 560.</ref>. در شعر از دو شاعر بزرگ‌ عرب‌ ابوتمام‌ و متنبی متأثر بود. در تمام‌ دیوان‌ شعر او یک‌ قرینه غیر متوازن‌ و تعبیر غیر مناسب‌ دشوار می توان‌ یافت‌<ref>فروزانفر، بدیع‌الزمان‌. '''''سخن‌ و سخنوران‌'''''. تهران‌: خوارزمی، چ‌ 2، 1380، ص‌ 112، 113.</ref>. با غضایری رازی معارضات‌ منظومی داشت‌<ref>دبیرسیاقی، محمد. مقدمه بر '''''دیوان‌ استاد عنصری بلخی'''.'' تهران‌: سنایی، 1342، ص‌ بیست‌ (مقدمه‌).</ref>. از آثارش‌ میتوان‌ به موارد زیر اشاره کرد:


از آثارش‌ مي‌توان‌: 1ـ ''ديوان‌ شعر''، 2ـ مثنوي‌ ''شادبهر و عين‌الحيوة‌''، 3ـ مثنوي‌ ''وامق‌ و عذرا''، 4ـ مثنوي‌ ''خنگ‌ بت‌ و سرخ‌بت‌'' را نام‌ برد.<sup>7</sup>  
# ''دیوان‌ شعر؛''
# مثنوی ''شادبهر و عین‌الحیوه؛''
# مثنوی ''وامق‌ و عذرا؛''
# مثنوی ''خنگ‌ بت‌؛ و''
# ''سرخ‌بت‌''<ref>حکیمیان‌، ابوالفتح‌. '''''فهرست‌ مشاهیر ایران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملی، 1357، ج‌ 2، ص‌ 280.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


# صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: فردوسي، 1363، ج‌ 1، ص‌ 559.
* [[غزنویان]]
# حكيميان‌، ابوالفتح‌. '''''فهرست‌ مشاهير ايران‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ ملي‌، 1357، ج‌ 2، ص‌ 279- 280.
# خانلري‌ (كيا)، زهرا'''. ''فرهنگ‌ ادبيات‌ فارسي‌'''''<nowiki/>''.'' تهران‌: بنياد فرهنگ‌ ايران‌، 1348، ص‌ 352.
# صفا. همان. ج‌ 1، ص‌ 560.
# فروزانفر، بديع‌الزمان‌. '''''سخن‌ و سخنوران‌'''''. تهران‌: خوارزمي‌، چ‌ 2، 1380، ص‌ 112، 113.
# دبيرسياقي‌، محمد. مقدمه بر '''''ديوان‌ استاد عنصري‌ بلخي‌'''.'' تهران‌: سنايي‌، 1342، ص‌ بيست‌ (مقدمه‌).
# حكيميان‌. همان. ج‌ 2، ص‌ 280.


== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۵

عُنصُری، ابوالقاسم حسن بن احمد بلخی (د 431ق / 1040م) شاعر و سخنور پارسی و استاد مدح‌، غزل‌ و قصیده‌ پس‌ از رودکی بود.

زادگاهش‌ را بلخ‌ نوشته‌اند[۱]. در اوایل‌ جوانی مانند پدرش‌ تجارت‌ پیشه‌ کرد، اما رهزنان‌ اموالش‌ را به‌ تاراج‌ بردند. پس‌ از آن‌ از تجارت‌ دست‌ کشید و به‌ تحصیل‌ دانش‌ و سپس‌ به‌ شاعری پرداخت[۲].

عنصری را امیر نصر بن‌ سبکتکین‌ به‌ سلطان‌ محمود غزنوی (حک. 389-421ق / 999-1030م) معرفی کرد و ملک‌ الشعرای دربار وی شد. در دوره سلطان‌ مسعود (حک 421-432ق / 1030-1042م) نیز مقام‌ و مرتبه خود را حفظ‌ کرد[۳]. او نه‌ تنها در شعر و ادب‌، بلکه‌ به‌ ویژه‌ از علوم‌ اوایل‌ که‌ در سده 4 ق در خراسان‌ رایج‌ بود، اطلاعات‌ کافی داشت‌[۴]. در شعر از دو شاعر بزرگ‌ عرب‌ ابوتمام‌ و متنبی متأثر بود. در تمام‌ دیوان‌ شعر او یک‌ قرینه غیر متوازن‌ و تعبیر غیر مناسب‌ دشوار می توان‌ یافت‌[۵]. با غضایری رازی معارضات‌ منظومی داشت‌[۶]. از آثارش‌ میتوان‌ به موارد زیر اشاره کرد:

  1. دیوان‌ شعر؛
  2. مثنوی شادبهر و عین‌الحیوه؛
  3. مثنوی وامق‌ و عذرا؛
  4. مثنوی خنگ‌ بت‌؛ و
  5. سرخ‌بت‌[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 559.
  2. حکیمیان‌، ابوالفتح‌. فهرست‌ مشاهیر ایران‌. تهران‌: دانشگاه‌ ملی، 1357، ج‌ 2، ص‌ 279- 280.
  3. خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 352.
  4. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: فردوسی، 1363، ج‌ 1، ص‌ 560.
  5. فروزانفر، بدیع‌الزمان‌. سخن‌ و سخنوران‌. تهران‌: خوارزمی، چ‌ 2، 1380، ص‌ 112، 113.
  6. دبیرسیاقی، محمد. مقدمه بر دیوان‌ استاد عنصری بلخی. تهران‌: سنایی، 1342، ص‌ بیست‌ (مقدمه‌).
  7. حکیمیان‌، ابوالفتح‌. فهرست‌ مشاهیر ایران‌. تهران‌: دانشگاه‌ ملی، 1357، ج‌ 2، ص‌ 280.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر