ایل جلالی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''جلالي'''، از ايلات بزرگ ترك پراكنده در استان آذربايجان غربي ايران. خاستگاه اصلي اين ايل در سرزمين عثمانيها بوده است كه در زمان شاه عباس صفوي (حك 995-1037ق / 1587-1628م) به ايران كوچانده و در نواحي آذربايجان، كردستان و قزوين اسكان داده ميشوند. در 932-9...» ایجاد کرد |
|||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''جلالی'''، از ایلات بزرگ ترک پراکنده در [[آذربایجان غربی|استان آذربایجان غربی]] [[کشور ایران|ایران]]. | ||
خاستگاه | خاستگاه اصلی این [[ایل]] در سرزمین عثمانیها بوده است که در زمان شاه عباس صفوی (حک 995-1037ق / 1587-1628م) به [[کشور ایران|ایران]] کوچانده و در نواحی آذربایجان، [[استان کردستان|کردستان]] و [[استان قزوین|قزوین]] اسکان داده میشوند. در 932-933ق، شخصی به نام آتماجه که از [[قزلباش|قزلباش]]<nowiki/>ها بود با گروهی از ترکها در امپراتوری عثمانی دست به شورش زدند و به نواحی مختلف هجوم بردند و به قتل و غارت و راهزنی پرداختند. نهایتاً آتماجه و گروهش مقابل نیروهای بیگلربیگی دیار بکر ـ خسرو پاشا ـ توان مقاومت نیافتند و به ایران گریختند. به گزارش منابع تاریخی [[ترک]] گروه آتماجه بعدها به جلالی معروف شدند. برخی جلالیها را [[کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او|کرد]] دانستهاند و از اختلافات و درگیریهایشان با عثمانیها و کوچ به سمت [[استان کردستان|کردستان]] و... [[کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او|کرد]] بودن آنها را نتیجهگیری کردهاند<ref>اسکندرینیا، ابراهیم. '''''ساختار سازمان ایلات و شیوه معیشت عشایر آذربایجان غربی'''''. بندرانزلی: 1366، ص 52-62.</ref><ref>توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان'''''. مشهد: 1364، جلد 2، ص. 176-177. </ref><ref>لطفی پاشا. '''''تواریخ العثمانی'''''. استانبول: 1341ق، ص 323.</ref><ref>سومر، فاروق. '''''نقش ترکان آناطولی در تشکیل و توسعه دولت صفوی'''''. ترجمه احسان اشراقی، محمدتقی امامی، تهران: 1371، ص 94-95.</ref>. | ||
نام | نام [[ایل]] از نام بنیانگذار [[ایل]] ـ جلال ـ گرفته شده است<ref name=":0">اسکندرینیا، ابراهیم. '''''ساختار سازمان ایلات و شیوه معیشت عشایر آذربایجان غربی'''''. بندرانزلی: 1366، ص 130.</ref>. بیشتر جلالیها یکجانشین شدهاند؛ با این حال شمار زیادی از آنها کوچنده هستند و بین روستاهای شهرستانهای چالدران و [[ماکو]] [[آذربایجان غربی|استان آذربایجان غربی]] ییلاق و قشلاق میکنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها'''''. تهران: 1378، ص 23، 27-28.</ref>. کوچندگان جلالی 2/48 درصد خانوارهای کوچنده [[آذربایجان غربی|استان آذربایجان غربی]] شامل میشوند<ref name=":0" />. | ||
ایل جلالی از 10 طایفه و 59 باو (= تیره) و 247 اوبه (= زومه) تشکیل شده است<ref name=":0" />. در ساختار سیاسی ـ رهبری جلالیها، منصب موروثیِ ریاستِ [[ایل]] در رأس هرم قدرت و در بالاترین مقام تصمیمگیری قرار دارد و رؤسای طایفه و اوبه (سراوه = سراوبه) پس از او قرار میگیرند<ref name=":0" />. از جمعیت کل جلالیها اطلاع چندانی در دست نیست. شمار جمعیت کوچنده [[ایل]] جلالی در 1377ش، 2685 خانوار و 19314 نفر گزارش شده است<ref> '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 15.</ref>. جلالیها اقتصاد پررونقی دارند و از طریق پرورش گاو و گاومیش، بز و گوسفند و شتر و کشاورزی و باغداری امرار معاش میکنند<ref>اسکندرینیا، ابراهیم. '''''ساختار سازمان ایلات و شیوه معیشت عشایر آذربایجان غربی'''''. بندرانزلی: 1366، ص 132.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[ایلات و عشایر]] | |||
* [[ایل]] | |||
* [[آذربایجان غربی]] | |||
* [[استان کردستان]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۴۷
جلالی، از ایلات بزرگ ترک پراکنده در استان آذربایجان غربی ایران.
خاستگاه اصلی این ایل در سرزمین عثمانیها بوده است که در زمان شاه عباس صفوی (حک 995-1037ق / 1587-1628م) به ایران کوچانده و در نواحی آذربایجان، کردستان و قزوین اسکان داده میشوند. در 932-933ق، شخصی به نام آتماجه که از قزلباشها بود با گروهی از ترکها در امپراتوری عثمانی دست به شورش زدند و به نواحی مختلف هجوم بردند و به قتل و غارت و راهزنی پرداختند. نهایتاً آتماجه و گروهش مقابل نیروهای بیگلربیگی دیار بکر ـ خسرو پاشا ـ توان مقاومت نیافتند و به ایران گریختند. به گزارش منابع تاریخی ترک گروه آتماجه بعدها به جلالی معروف شدند. برخی جلالیها را کرد دانستهاند و از اختلافات و درگیریهایشان با عثمانیها و کوچ به سمت کردستان و... کرد بودن آنها را نتیجهگیری کردهاند[۱][۲][۳][۴].
نام ایل از نام بنیانگذار ایل ـ جلال ـ گرفته شده است[۵]. بیشتر جلالیها یکجانشین شدهاند؛ با این حال شمار زیادی از آنها کوچنده هستند و بین روستاهای شهرستانهای چالدران و ماکو استان آذربایجان غربی ییلاق و قشلاق میکنند[۶]. کوچندگان جلالی 2/48 درصد خانوارهای کوچنده استان آذربایجان غربی شامل میشوند[۵].
ایل جلالی از 10 طایفه و 59 باو (= تیره) و 247 اوبه (= زومه) تشکیل شده است[۵]. در ساختار سیاسی ـ رهبری جلالیها، منصب موروثیِ ریاستِ ایل در رأس هرم قدرت و در بالاترین مقام تصمیمگیری قرار دارد و رؤسای طایفه و اوبه (سراوه = سراوبه) پس از او قرار میگیرند[۵]. از جمعیت کل جلالیها اطلاع چندانی در دست نیست. شمار جمعیت کوچنده ایل جلالی در 1377ش، 2685 خانوار و 19314 نفر گزارش شده است[۷]. جلالیها اقتصاد پررونقی دارند و از طریق پرورش گاو و گاومیش، بز و گوسفند و شتر و کشاورزی و باغداری امرار معاش میکنند[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ اسکندرینیا، ابراهیم. ساختار سازمان ایلات و شیوه معیشت عشایر آذربایجان غربی. بندرانزلی: 1366، ص 52-62.
- ↑ توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان. مشهد: 1364، جلد 2، ص. 176-177.
- ↑ لطفی پاشا. تواریخ العثمانی. استانبول: 1341ق، ص 323.
- ↑ سومر، فاروق. نقش ترکان آناطولی در تشکیل و توسعه دولت صفوی. ترجمه احسان اشراقی، محمدتقی امامی، تهران: 1371، ص 94-95.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ اسکندرینیا، ابراهیم. ساختار سازمان ایلات و شیوه معیشت عشایر آذربایجان غربی. بندرانزلی: 1366، ص 130.
- ↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها. تهران: 1378، ص 23، 27-28.
- ↑ سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 15.
- ↑ اسکندرینیا، ابراهیم. ساختار سازمان ایلات و شیوه معیشت عشایر آذربایجان غربی. بندرانزلی: 1366، ص 132.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی