پرش به محتوا

تنبور: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''تنبور'''، سازي از خانوادة سازهاي زه صدا<sup>*</sup>يِ مضرابيِ دسته بلند و كاسه‌اي نيمه گلابي. اين ساز در منطقه‌ي وسيعي از آسيا و آفريقا با تفاوت‌هايي در ساختمان، شكل، اندازه، نام و شيوه‌هاي اجرايي رايج است. تنبور ايراني، سازي از خانواده‌ي دوتا...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''تنبور'''، سازي از خانوادة سازهاي زه صدا<sup>*</sup>يِ مضرابيِ دسته بلند و كاسه‌اي نيمه گلابي.
[[پرونده:Tarikhche-tanbooor.jpg|بندانگشتی|تصویر ساز تنبور، برگرفته از سایت دنیای سازها، قابل بازیابی از [https://donyayesazha.com/blog/post/1154/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%A9-%D8%AA%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B1-%D9%88-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C https://donyayesazha.com/blog/post/1154/]]]
سازی از خانواده [[سازهای زه صدا]]<sup>*</sup>یِ مضرابیِ دسته بلند و کاسه‌ای نیمه گلابی.


اين ساز در منطقه‌ي وسيعي از آسيا و آفريقا با تفاوت‌هايي در ساختمان، شكل، اندازه، نام و شيوه‌هاي اجرايي رايج است. تنبور ايراني، سازي از خانواده‌ي دوتار است و در قديم همه انواع سازهاي اين خانواده را تنبور مي‌ناميدند. تبنور تنها ساز از اين خانواده است كه امروزه در غرب ايران به كار مي‌رود. اگر چه حوزه‌ي اصلي رواج تنبور ناحيه‌ي كرمانشاهان و شمال لرستان است، وليكن هر كجا كه جماعت كردهاي يارسان باشند، تنبور نيز تداول دارد. تنبور، يك ساز كهن ايراني و ساز مخصوص مراسم مذهبي- آئيني گروه يارسان به شمار مي‌رود و مقدس شمرده مي‌شود. تنبور در منطقه‌ي گوران و كرند به تَمُيرَه، در منطقه‌ي صحنه به تَمُيرَه و در ميان لك‌هاي لرستان و كرمانشاهان به تموره معروف است.  
این ساز در منطقه‌ی وسیعی از آسیا و آفریقا با تفاوت‌هایی در ساختمان، شکل، اندازه، نام و شیوه‌های اجرایی رایج است. تنبور ایرانی، سازی از خانواده‌ی دو[[تار]] است و در قدیم همه انواع سازهای این خانواده را تنبور می‌نامیدند. تبنور تنها ساز از این خانواده است که امروزه در غرب ایران به کار می‌رود. اگر چه حوزه‌ی اصلی رواج تنبور ناحیه‌ی [[کرمانشاه|کرمانشاهان]] و شمال [[استان لرستان|لرستان]] است، ولیکن هر کجا که جماعت کردهای یارسان باشند، تنبور نیز تداول دارد. تنبور، یک ساز کهن ایرانی و ساز مخصوص مراسم مذهبی- آئینی گروه یارسان به شمار می‌رود و مقدس شمرده می‌شود. تنبور در منطقه‌ی گوران و کرند به تَمُیرَه، در منطقه‌ی صحنه به تَمُیرَه و در میان لک‌های [[استان لرستان|لرستان]] و [[کرمانشاه|کرمانشاهان]] به تموره معروف است.  


در مجالس مذهبي يارسان، تنبور مي‌نوازند و ظاهراً اين از بدو شكل‌گيري گروه يارسان از ملزومات مجلس ذكر آنها بوده است تنبور از يك كاسه طنيني به شكل نيمه‌گلابي كه روي آن را به صفحه‌ي چوبي پوشانده‌اند، دسته‌اي بلند، دو و اخيراً سه وتر فلزي، 13 تا 14 دستان، خرك، سيم و دو يا سه گوشي ساخته مي‌شود. تنبور را با انگشتان دست مي‌نوازند. در قديم از اين ساز گاهي در مجالس عروسي نيز استفاده مي‌كرده‌اند و پرتوار اصلي اين ساز در ناحية كرمانشاهان شامل مقام‌هاي حقاني يا كلام و مقام‌هاي مجلسي يا باستاني است مقام‌هاي حقاني موسيقي مذهبي و آئيني يارسان در پرتواري مقدس بشمار مي‌آيند.     
در مجالس مذهبی یارسان، تنبور می‌نوازند و ظاهراً این از بدو شکل‌گیری گروه یارسان از ملزومات مجلس ذکر آنها بوده است تنبور از یک کاسه طنینی به شکل نیمه‌گلابی که روی آن را به صفحه‌ی چوبی پوشانده‌اند، دسته‌ای بلند، دو و اخیراً سه وتر فلزی، 13 تا 14 دستان، خرک، سیم و دو یا سه گوشی ساخته می‌شود. تنبور را با انگشتان دست می‌نوازند. در قدیم از این ساز گاهی در مجالس عروسی نیز استفاده می‌کرده‌اند و پرتوار اصلی این ساز در ناحیه [[کرمانشاه|کرمانشاهان]] شامل مقام‌های حقانی یا کلام و مقام‌های مجلسی یا باستانی است مقام‌های حقانی موسیقی مذهبی و آئینی یارسان در پرتواری مقدس بشمار می‌آیند<ref>اطلاعات این مدخل از طریق کارمیدانی و مطالعه‌ی ساز در محل بدست آمده است.</ref> <ref>درویشی، محمد رضا (1380). '''''دایره‌المعارف سازهای ایران'''''. جلد اول. تهران: ماهور.


'''''منابع و مآخذ:'''''
</ref>. 


-       اصلاعات اين مدخل از طريق كارميداني و مطالعه‌ي ساز در محل بدست آمده است.
== نیز نگاه کنید به ==


-       مشروح اين اطلاعات در جلد اول '''''دايره‌المعارف سازهاي ايران'''''.
* [[تار]]
* [[موسیقی کرمانشاهان]]
* [[موسیقی لرستان]]


محمدرضا درويشي، ماهور 1380 منعكس است.  
== مآخذ ==
<references />


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
== نویسنده مقاله ==
محمدرضا درویشی
محمدرضا درویشی
[[رده:هنر]]
[[رده:موسیقی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵

تصویر ساز تنبور، برگرفته از سایت دنیای سازها، قابل بازیابی از https://donyayesazha.com/blog/post/1154/

سازی از خانواده سازهای زه صدا*یِ مضرابیِ دسته بلند و کاسه‌ای نیمه گلابی.

این ساز در منطقه‌ی وسیعی از آسیا و آفریقا با تفاوت‌هایی در ساختمان، شکل، اندازه، نام و شیوه‌های اجرایی رایج است. تنبور ایرانی، سازی از خانواده‌ی دوتار است و در قدیم همه انواع سازهای این خانواده را تنبور می‌نامیدند. تبنور تنها ساز از این خانواده است که امروزه در غرب ایران به کار می‌رود. اگر چه حوزه‌ی اصلی رواج تنبور ناحیه‌ی کرمانشاهان و شمال لرستان است، ولیکن هر کجا که جماعت کردهای یارسان باشند، تنبور نیز تداول دارد. تنبور، یک ساز کهن ایرانی و ساز مخصوص مراسم مذهبی- آئینی گروه یارسان به شمار می‌رود و مقدس شمرده می‌شود. تنبور در منطقه‌ی گوران و کرند به تَمُیرَه، در منطقه‌ی صحنه به تَمُیرَه و در میان لک‌های لرستان و کرمانشاهان به تموره معروف است.

در مجالس مذهبی یارسان، تنبور می‌نوازند و ظاهراً این از بدو شکل‌گیری گروه یارسان از ملزومات مجلس ذکر آنها بوده است تنبور از یک کاسه طنینی به شکل نیمه‌گلابی که روی آن را به صفحه‌ی چوبی پوشانده‌اند، دسته‌ای بلند، دو و اخیراً سه وتر فلزی، 13 تا 14 دستان، خرک، سیم و دو یا سه گوشی ساخته می‌شود. تنبور را با انگشتان دست می‌نوازند. در قدیم از این ساز گاهی در مجالس عروسی نیز استفاده می‌کرده‌اند و پرتوار اصلی این ساز در ناحیه کرمانشاهان شامل مقام‌های حقانی یا کلام و مقام‌های مجلسی یا باستانی است مقام‌های حقانی موسیقی مذهبی و آئینی یارسان در پرتواری مقدس بشمار می‌آیند[۱] [۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. اطلاعات این مدخل از طریق کارمیدانی و مطالعه‌ی ساز در محل بدست آمده است.
  2. درویشی، محمد رضا (1380). دایره‌المعارف سازهای ایران. جلد اول. تهران: ماهور.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا درویشی