دف: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''دف'''، سازي از خانوادة سازهاي پوست صدا<sup>*</sup>ي يكطرفه (يك طرف باز) با بدنهاي قاب مانند. دف در واقع نوع خاصي از دايره<sup>*</sup> به شمار ميآيد. ابعاد، جنس و كيفيت صدا و نحوهي استفاده از دف، و پرتوار اجرايي و موارد كاربرد دف، اين ساز را از ساير س...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
سازی از خانواده [[سازهای پوست صدا]]*ی یک طرفه (یک طرف باز) با بدنهای قاب مانند. | |||
دف در واقع نوع | دف در واقع نوع خاصی از [[دایره]]<sup>*</sup> محسوب میشود. ابعاد، جنس و کیفیت صدا و نحوه استفاده از دف، رپرتوار اجرایی و موارد استفاده از آن، این ساز را از سایر سازهای خانواده [[دایره]] متمایز میسازد. دف متشکل از یک قاب [[دایره]] مانند چوبی است که بر یک طرف آن پوست کشیده میشود. در جداره داخلی قاب و دور تا دور آن زنجیرهایی متشکل از سه ردیف حلقه فلزی نصب میشود. این حلقهها در موقع نواختن دف به هم، به جداره و به پوست خورده و صداهایی متفاوت از اصوات حاصله از پوست ایجاد مینمایند. | ||
حوزه جغرافیایی اصلی دف، ناحیه کردستان است؛ در عین حال این ساز امروزه در بسیاری از مناطق ایران انتشار یافته است. مورد استفاده اصلی دف در کردستان در مراسم ذکر و سماع دراویش سلسله قادریه است که در خانقاه (یا تکیه) برگزار میشود. در این مراسم دف به شکل گروهی نواخته میشود و اذکار و آوازهای آئینی سلسله قادریه با آن همراهی مینماید. در بعضی از خانقاههای سلسله نقشبندیه در [[استان کردستان|کردستان]] نیز از دف استفاده میشود. امروزه برخی از گروههای اجراکننده موسیقی دستگاهی [[ایران]] نیز از دف استفاده میکنند. | |||
دف در اعتقادات پیروان سلسله قادریه سازی محترم و مقدس شمرده میشود به گونهای که پاره شدن پوست آن را شهادت دف مینامند. این ساز در تاریخ ادبیات و عرفان [[ایران]] غالباً در هالهای از باورهای اساطیری، تمثیلی و ماورایی تعریف شده است؛ به گونهای که [[دایره]] دف را مترادف با دایره اکوان دانستهاند. دف در میان سازهای خانواده [[دایره]]، دارای بزرگترین اندازه، متشکلترین شیوههای اجرایی و پر طنینترین نمونه محسوب میشود<ref>پژوهشهای میدانی مؤلف. شرح کاملتر را نک: درویشی، محمدرضا. '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. ج 3، در دست انتشار </ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[موسیقی کردستان]] | |||
* [[سازهای پوست صدا]] | |||
* [[دایره]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
محمدرضا درویشی | محمدرضا درویشی | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:موسیقی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۲۴
سازی از خانواده سازهای پوست صدا*ی یک طرفه (یک طرف باز) با بدنهای قاب مانند.
دف در واقع نوع خاصی از دایره* محسوب میشود. ابعاد، جنس و کیفیت صدا و نحوه استفاده از دف، رپرتوار اجرایی و موارد استفاده از آن، این ساز را از سایر سازهای خانواده دایره متمایز میسازد. دف متشکل از یک قاب دایره مانند چوبی است که بر یک طرف آن پوست کشیده میشود. در جداره داخلی قاب و دور تا دور آن زنجیرهایی متشکل از سه ردیف حلقه فلزی نصب میشود. این حلقهها در موقع نواختن دف به هم، به جداره و به پوست خورده و صداهایی متفاوت از اصوات حاصله از پوست ایجاد مینمایند.
حوزه جغرافیایی اصلی دف، ناحیه کردستان است؛ در عین حال این ساز امروزه در بسیاری از مناطق ایران انتشار یافته است. مورد استفاده اصلی دف در کردستان در مراسم ذکر و سماع دراویش سلسله قادریه است که در خانقاه (یا تکیه) برگزار میشود. در این مراسم دف به شکل گروهی نواخته میشود و اذکار و آوازهای آئینی سلسله قادریه با آن همراهی مینماید. در بعضی از خانقاههای سلسله نقشبندیه در کردستان نیز از دف استفاده میشود. امروزه برخی از گروههای اجراکننده موسیقی دستگاهی ایران نیز از دف استفاده میکنند.
دف در اعتقادات پیروان سلسله قادریه سازی محترم و مقدس شمرده میشود به گونهای که پاره شدن پوست آن را شهادت دف مینامند. این ساز در تاریخ ادبیات و عرفان ایران غالباً در هالهای از باورهای اساطیری، تمثیلی و ماورایی تعریف شده است؛ به گونهای که دایره دف را مترادف با دایره اکوان دانستهاند. دف در میان سازهای خانواده دایره، دارای بزرگترین اندازه، متشکلترین شیوههای اجرایی و پر طنینترین نمونه محسوب میشود[۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ پژوهشهای میدانی مؤلف. شرح کاملتر را نک: درویشی، محمدرضا. دایره المعارف سازهای ایران. ج 3، در دست انتشار
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدرضا درویشی