تنبور: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:Tarikhche-tanbooor.jpg|بندانگشتی|تصویر ساز تنبور، برگرفته از سایت دنیای سازها، قابل بازیابی از [https://donyayesazha.com/blog/post/1154/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%A9-%D8%AA%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B1-%D9%88-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C https://donyayesazha.com/blog/post/1154/]]] | [[پرونده:Tarikhche-tanbooor.jpg|بندانگشتی|تصویر ساز تنبور، برگرفته از سایت دنیای سازها، قابل بازیابی از [https://donyayesazha.com/blog/post/1154/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%88%DA%A9-%D8%AA%D9%86%D8%A8%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%86%D8%B1-%D9%88-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C https://donyayesazha.com/blog/post/1154/]]] | ||
سازی از خانواده سازهای زه صدا<sup>*</sup>یِ مضرابیِ دسته بلند و کاسهای نیمه گلابی. | سازی از خانواده [[سازهای زه صدا]]<sup>*</sup>یِ مضرابیِ دسته بلند و کاسهای نیمه گلابی. | ||
این ساز در منطقهی وسیعی از آسیا و آفریقا با تفاوتهایی در ساختمان، شکل، اندازه، نام و شیوههای اجرایی رایج است. تنبور ایرانی، سازی از خانوادهی | این ساز در منطقهی وسیعی از آسیا و آفریقا با تفاوتهایی در ساختمان، شکل، اندازه، نام و شیوههای اجرایی رایج است. تنبور ایرانی، سازی از خانوادهی دو[[تار]] است و در قدیم همه انواع سازهای این خانواده را تنبور مینامیدند. تبنور تنها ساز از این خانواده است که امروزه در غرب ایران به کار میرود. اگر چه حوزهی اصلی رواج تنبور ناحیهی [[کرمانشاه|کرمانشاهان]] و شمال [[استان لرستان|لرستان]] است، ولیکن هر کجا که جماعت کردهای یارسان باشند، تنبور نیز تداول دارد. تنبور، یک ساز کهن ایرانی و ساز مخصوص مراسم مذهبی- آئینی گروه یارسان به شمار میرود و مقدس شمرده میشود. تنبور در منطقهی گوران و کرند به تَمُیرَه، در منطقهی صحنه به تَمُیرَه و در میان لکهای [[استان لرستان|لرستان]] و [[کرمانشاه|کرمانشاهان]] به تموره معروف است. | ||
در مجالس مذهبی یارسان، تنبور مینوازند و ظاهراً این از بدو شکلگیری گروه یارسان از ملزومات مجلس ذکر آنها بوده است تنبور از یک کاسه طنینی به شکل نیمهگلابی که روی آن را به صفحهی چوبی پوشاندهاند، دستهای بلند، دو و اخیراً سه وتر فلزی، 13 تا 14 دستان، خرک، سیم و دو یا سه گوشی ساخته میشود. تنبور را با انگشتان دست مینوازند. در قدیم از این ساز گاهی در مجالس عروسی نیز استفاده میکردهاند و پرتوار اصلی این ساز در ناحیه کرمانشاهان شامل مقامهای حقانی یا کلام و مقامهای مجلسی یا باستانی است مقامهای حقانی موسیقی مذهبی و آئینی یارسان در پرتواری مقدس بشمار میآیند<ref>اطلاعات این مدخل از طریق کارمیدانی و مطالعهی ساز در محل بدست آمده است.</ref> <ref>درویشی، محمد رضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول. تهران: ماهور. | در مجالس مذهبی یارسان، تنبور مینوازند و ظاهراً این از بدو شکلگیری گروه یارسان از ملزومات مجلس ذکر آنها بوده است تنبور از یک کاسه طنینی به شکل نیمهگلابی که روی آن را به صفحهی چوبی پوشاندهاند، دستهای بلند، دو و اخیراً سه وتر فلزی، 13 تا 14 دستان، خرک، سیم و دو یا سه گوشی ساخته میشود. تنبور را با انگشتان دست مینوازند. در قدیم از این ساز گاهی در مجالس عروسی نیز استفاده میکردهاند و پرتوار اصلی این ساز در ناحیه [[کرمانشاه|کرمانشاهان]] شامل مقامهای حقانی یا کلام و مقامهای مجلسی یا باستانی است مقامهای حقانی موسیقی مذهبی و آئینی یارسان در پرتواری مقدس بشمار میآیند<ref>اطلاعات این مدخل از طریق کارمیدانی و مطالعهی ساز در محل بدست آمده است.</ref> <ref>درویشی، محمد رضا (1380). '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. جلد اول. تهران: ماهور. | ||
</ref>. | </ref>. | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
* [[تار]] | * [[تار]] | ||
* [[موسیقی کرمانشاهان]] | * [[موسیقی کرمانشاهان]] | ||
* [[موسیقی لرستان]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
| خط ۱۷: | خط ۱۸: | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
محمدرضا درویشی | محمدرضا درویشی | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:موسیقی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۵
سازی از خانواده سازهای زه صدا*یِ مضرابیِ دسته بلند و کاسهای نیمه گلابی.
این ساز در منطقهی وسیعی از آسیا و آفریقا با تفاوتهایی در ساختمان، شکل، اندازه، نام و شیوههای اجرایی رایج است. تنبور ایرانی، سازی از خانوادهی دوتار است و در قدیم همه انواع سازهای این خانواده را تنبور مینامیدند. تبنور تنها ساز از این خانواده است که امروزه در غرب ایران به کار میرود. اگر چه حوزهی اصلی رواج تنبور ناحیهی کرمانشاهان و شمال لرستان است، ولیکن هر کجا که جماعت کردهای یارسان باشند، تنبور نیز تداول دارد. تنبور، یک ساز کهن ایرانی و ساز مخصوص مراسم مذهبی- آئینی گروه یارسان به شمار میرود و مقدس شمرده میشود. تنبور در منطقهی گوران و کرند به تَمُیرَه، در منطقهی صحنه به تَمُیرَه و در میان لکهای لرستان و کرمانشاهان به تموره معروف است.
در مجالس مذهبی یارسان، تنبور مینوازند و ظاهراً این از بدو شکلگیری گروه یارسان از ملزومات مجلس ذکر آنها بوده است تنبور از یک کاسه طنینی به شکل نیمهگلابی که روی آن را به صفحهی چوبی پوشاندهاند، دستهای بلند، دو و اخیراً سه وتر فلزی، 13 تا 14 دستان، خرک، سیم و دو یا سه گوشی ساخته میشود. تنبور را با انگشتان دست مینوازند. در قدیم از این ساز گاهی در مجالس عروسی نیز استفاده میکردهاند و پرتوار اصلی این ساز در ناحیه کرمانشاهان شامل مقامهای حقانی یا کلام و مقامهای مجلسی یا باستانی است مقامهای حقانی موسیقی مذهبی و آئینی یارسان در پرتواری مقدس بشمار میآیند[۱] [۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدرضا درویشی