پرش به محتوا

آتش افروز: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''آتش‌افروز'''، بازيگري دوره‌گرد از دستة پيك‌هاي نوروزي كه هر سال از چند روز پيش از سال نو راه مي‌افتاد و تا سيزده فروردين در كوي و خيابان شهرها مي گشت و بازي در مي‌آورد. آتش‌افروزان به تنهايي يا جمعي با نوازنده‌اي به راه مي‌افتادند. هر يك ا...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''آتش‌افروز'''، بازيگري دوره‌گرد از دستة پيك‌هاي نوروزي كه هر سال از چند روز پيش از سال نو راه مي‌افتاد و تا سيزده فروردين در كوي و خيابان شهرها مي گشت و بازي در مي‌آورد.
'''آتش افروز[[آتش افروز|تش‌افروز]]'''، بازیگری دوره‌گرد از دسته پیک های نوروزی كه هر سال از چند روز پیش از سال نو راه می‌افتاد و تا [[سیزده بدر|سیزده فروردین]] در كوی و خیابان شهرها می گشت و بازی در می‌آورد.


آتش‌افروزان به تنهايي يا جمعي با نوازنده‌اي به راه مي‌افتادند. هر يك از آنان خود را به شكلي مي‌آراست: يكي صورت و گردن خود را سياه مي‌كرد و جامة سرخ مي‌پوشيد و كلاهي شيپوري منگوله‌دار بر سر مي‌گذاشت و شعلة مشعلي را در دهان مي‌كرد و يا با دهان پر از نفت بر آن مي‌دميد؛ ديگري صورتكي سياه بر چهره مي‌زد و چانه‌اي خمير با پنبه يا كهنة آغشته به نفت فروزان را بر سر مي‌گذاشت و... آنها با آتشبازي و تقليد در آوردن و شعر و تصنيف خواندن مردم را سرگرم مي‌كردند و از آنها انعامي مي‌گرفتند.
آتش افروزش‌افروزان به تنهایی یا جمعی با نوازنده‌ای به راه می‌افتادند. هر یک از آنان خود را به شكلی می‌آراست: یكی صورت و گردن خود را سیاه می‌كرد و جامه سرخ می‌پوشید و كلاهی شیپوری منگوله‌دار بر سر می‌گذاشت و شعله مشعلی را در دهان می‌كرد و یا با دهان پر از نفت بر آن می‌دمید؛ دیگری صورتكی سیاه بر چهره می‌زد و چانه‌ای خمیر با پنبه یا كهنه آغشته به نفت فروزان را بر سر می‌گذاشت و... آنها با [[آتش بازی]] و تقلید در آوردن و شعر و تصنیف خواندن مردم را سرگرم می‌كردند و از آنها انعامی می‌گرفتند.


آتش افروزان از كهن‌ترين دسته‌هاي بازيگر نوروزي بودند كه پيشينة آنها به دوران باستان مي‌رسد. در اين زمان حاجي‌فيروزها جاي آنها را گرفته‌اند. حاجي‌فيروزها با چهره‌اي سياه كرده و در لباسي سرخ و رنگارنگ با نواختن دايره زنگي و خواندن شعرهاي مخصوص نوروزي: «حاجي فيروزه، سالي يه روزه...» آمدن سال نو را به مردم اعلام مي‌كنند.<sup>1</sup>
آتش افروزان از كهن‌ترین دسته‌های بازیگر نوروزی بودند كه پیشینه آنها به دوران باستان می‌رسد. در این زمان حاجی‌فیروزها جای آتش افروزها را گرفته‌اند. حاجی‌فیروزها با چهره‌ای سیاه كرده و در لباسی سرخ و رنگارنگ با نواختن دایره زنگی و خواندن شعرهای مخصوص نوروزی: «حاجی فیروزه، سالی یه روزه...» آتش افروز آمدن سال نو را به مردم اعلام می‌كنند<ref>تلخیص: بلوكباشی، علی. «اتش‌افروز»، '''''فرهنگنامه كودكان و نوجوانان'''''. ج 1، تهران: 1371، شورای كتاب كودک، ص 46.</ref><ref>بلوکباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی افرینش'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1389،ص 37-40.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[آتش]]
* [[آتش بازی]]
* [[سیزده بدر]]


# تلخيص: بلوكباشي، علي. «آتش‌افروز»، '''''فرهنگنامة كودكان و نوجوانان'''''. ج 1، تهران: 1371، شوراي كتاب كودك، ص 46؛ همو. '''''نوروز: جشن نوزايي آفرينش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص 37-40.
== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
علی بلوکباشی
علی بلوکباشی
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۸

آتش افروزتش‌افروز، بازیگری دوره‌گرد از دسته پیک های نوروزی كه هر سال از چند روز پیش از سال نو راه می‌افتاد و تا سیزده فروردین در كوی و خیابان شهرها می گشت و بازی در می‌آورد.

آتش افروزش‌افروزان به تنهایی یا جمعی با نوازنده‌ای به راه می‌افتادند. هر یک از آنان خود را به شكلی می‌آراست: یكی صورت و گردن خود را سیاه می‌كرد و جامه سرخ می‌پوشید و كلاهی شیپوری منگوله‌دار بر سر می‌گذاشت و شعله مشعلی را در دهان می‌كرد و یا با دهان پر از نفت بر آن می‌دمید؛ دیگری صورتكی سیاه بر چهره می‌زد و چانه‌ای خمیر با پنبه یا كهنه آغشته به نفت فروزان را بر سر می‌گذاشت و... آنها با آتش بازی و تقلید در آوردن و شعر و تصنیف خواندن مردم را سرگرم می‌كردند و از آنها انعامی می‌گرفتند.

آتش افروزان از كهن‌ترین دسته‌های بازیگر نوروزی بودند كه پیشینه آنها به دوران باستان می‌رسد. در این زمان حاجی‌فیروزها جای آتش افروزها را گرفته‌اند. حاجی‌فیروزها با چهره‌ای سیاه كرده و در لباسی سرخ و رنگارنگ با نواختن دایره زنگی و خواندن شعرهای مخصوص نوروزی: «حاجی فیروزه، سالی یه روزه...» آتش افروز آمدن سال نو را به مردم اعلام می‌كنند[۱][۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. تلخیص: بلوكباشی، علی. «اتش‌افروز»، فرهنگنامه كودكان و نوجوانان. ج 1، تهران: 1371، شورای كتاب كودک، ص 46.
  2. بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی افرینش. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی، 1389،ص 37-40.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی