اعتقاد: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[اعتقاد]]'''، در لغت به معنی باور داشتن است و در اصطلاح دانش كلام شامل دو معنای مشهور و غیرمشهور است: | '''[[اعتقاد]]'''، در لغت به معنی باور داشتن است و در اصطلاح دانش كلام شامل دو معنای مشهور و غیرمشهور است: | ||
== | 1) معنی مشهور، مشتمل است بر دو تفسیر: یكی، حكم جازم قابل تشكیک كه تفسیر تفتازانی است وآن تفسیری است كه در برابر علم و [[یقین]] قرار دارد؛ زیرا علم و [[یقین]] غیر قابل تشكیک است. علم، حكم جازم است و [[یقین]]، اعتقاد جازم ثابت مطابق با واقع<ref name=":0"> تفتازانی، سعدالدین. '''''مطوّل'''''. قم: مكتبه الدّاوری، بی تا، ص 32. </ref><ref name=":1">تهانوی، محمدعلی. '''''كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم'''''. تحقیق د. علی دحروج و دیگران، بیروت: مكتبه لبنان ناشرون، 1996م، ص 1/230.</ref>؛ دوم، مطلق تصدیق كه تفسیر خواجه نصیر طوسی است و مراد ازان، هر گونه تصدیق است خواه تصدیق جازم مطابق با واقع و مستند به برهان، خواه تصدیق غیر جازم غیر مطابق با واقع و غیر مستند به [[برهان]]؛<ref name=":2">علامه حلی. '''''كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد'''''. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 252.</ref> | ||
2) معنی غیرمشهور، نیز شامل دو تفسیر است: یكی، حكم جازم یا راجح كه آن نیز تفسیری است كه تفتازانی به دست داده است وآن معنایی است گسترده كه هم علم را در بر میگیرد، هم ظن را، و هم اعتقاد در معنای مشهور را<ref name=":0" /><ref name=":1" />؛دوم، تصدیق یقینی، كه اخص از علم است؛ چرا كه علم به تصور و تصدیق تقسیم میشود و تصدیق به یقینی (= اعتقاد) و غیر یقینی تقسیم میگردد. از این دیدگاه جمعی از متكلمان دفاع كردهاند<ref name=":2" /><ref name=":1" />. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[یقین]] | |||
* [[برهان]]<br /> | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
اصغر دادبه | اصغر دادبه | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۴۶
اعتقاد، در لغت به معنی باور داشتن است و در اصطلاح دانش كلام شامل دو معنای مشهور و غیرمشهور است:
1) معنی مشهور، مشتمل است بر دو تفسیر: یكی، حكم جازم قابل تشكیک كه تفسیر تفتازانی است وآن تفسیری است كه در برابر علم و یقین قرار دارد؛ زیرا علم و یقین غیر قابل تشكیک است. علم، حكم جازم است و یقین، اعتقاد جازم ثابت مطابق با واقع[۱][۲]؛ دوم، مطلق تصدیق كه تفسیر خواجه نصیر طوسی است و مراد ازان، هر گونه تصدیق است خواه تصدیق جازم مطابق با واقع و مستند به برهان، خواه تصدیق غیر جازم غیر مطابق با واقع و غیر مستند به برهان؛[۳]
2) معنی غیرمشهور، نیز شامل دو تفسیر است: یكی، حكم جازم یا راجح كه آن نیز تفسیری است كه تفتازانی به دست داده است وآن معنایی است گسترده كه هم علم را در بر میگیرد، هم ظن را، و هم اعتقاد در معنای مشهور را[۱][۲]؛دوم، تصدیق یقینی، كه اخص از علم است؛ چرا كه علم به تصور و تصدیق تقسیم میشود و تصدیق به یقینی (= اعتقاد) و غیر یقینی تقسیم میگردد. از این دیدگاه جمعی از متكلمان دفاع كردهاند[۳][۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ تفتازانی، سعدالدین. مطوّل. قم: مكتبه الدّاوری، بی تا، ص 32.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ تهانوی، محمدعلی. كشاف اصطلاحات الفنون و العلوم. تحقیق د. علی دحروج و دیگران، بیروت: مكتبه لبنان ناشرون، 1996م، ص 1/230.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ علامه حلی. كشف المراد فی شرح تجرید الاعتقاد. به كوشش سید ابراهیم موسوی زنجانی، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات، 1399ق / 1979م، ص 252.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اصغر دادبه