پرش به محتوا

آسیا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''آسيا'''، كارافزار خرد و آرد كردن گندم و جو و برخي دانه‌هاي گياهي. از آسيا براي خرد و نرم كردن سنگ نمك و گچ و گرفتن روغن و شيره از دانه‌هاي روغني استفاده مي‌كنند. واژة آسيا مخفف آسياب و در آصل آسْ آب (آس: سنگ) بوده كه در تحول فونتيكي زبان به صورت...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''آسيا'''، كارافزار خرد و آرد كردن گندم و جو و برخي دانه‌هاي گياهي.
'''آ[[آسیا|سیا]]'''، کارافزار خرد و آرد کردن گندم و جو و برخی دانه‌های گیاهی.


از آسيا براي خرد و نرم كردن سنگ نمك و گچ و گرفتن روغن و شيره از دانه‌هاي روغني استفاده مي‌كنند.
از آسیا برای خرد و نرم کردن سنگ نمک و گچ و گرفتن روغن و شیره از دانه‌های روغنی استفاده می‌کنند.


واژة آسيا مخفف آسياب و در آصل آسْ آب (آس: سنگ) بوده كه در تحول فونتيكي زبان به صورت آسياب و آسيا، يعني سنگي كه با آب مي‌گردد، در آمده است. بعدها آسيا را برابر و به معناي آس گرفته و آس گردنده با آب، باد، دست و ستور... را به ترتيب آسياي آبي، آسياي بادي، آسياي دستي و آسياي ستوري و ... گفته‌اند.<sup>1</sup>
واژه آسیا مخفف آسیاب و در اصل اسْ اب (اس: سنگ) بوده که در تحول فونتیکی زبان به صورت آسیاب و آسیا، یعنی سنگی که با آب می‌گردد، درآمده است. بعدها آسیا را برابر و به معنای آس گرفته و آس گردنده با آب، باد، دست و ستور... را به ترتیب [[آسیای آبی]]، [[آسیای بادی]]، [[آسیای دستی]] و آسیای ستوری و ... گفته‌اند<ref>شمس‌قیس‌رازی، محمد. '''''المعجم'''''. به كوشش محمد قزوینی و محمدتقی مدرس‌رضوی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 305.</ref><ref>تتوی، عبدالرشید. '''''فرهنگ رشیدی'''''. به كوشش محمد عباسی، ج 1، ذیل اس، ص 111.</ref>.


آسيا از كهن‌ترين دستاوردهاي صنعتي انسان بوده است. بنابر برخي روايت‌هاي افسانه‌اي اسلامي، آدم نخستين سازندة سنگ آسيا بود و آسيا كردن با آن را آموخت.<sup>2</sup> كشف سنگ‌هاي آسيا در كاوش‌هاي تپه حصار دامغان<sup>3</sup> پيشينة كاربرد اين كارافزار را به زمان پيش از تاريخ مي‌رساند. احتمالاً ساده‌ترين آسيايي كه انسان براي خرد كردن دانه‌ها به كار برد دو سنگ ناسفته بود، كه يكي را بر روي ديگري مي‌غلتاند تا دانه‌ها را در ميان آن دو خرد كند.<sup>4</sup> هنوز نمونة اين كارافزار ابتدايي در ميان برخي ايلات و عشاير ايران، از جمله لرهاي كهگيلويه به كار مي‌رود.<sup>5</sup> بعدها انسان از نيروي آب، باد و ستور در گرداندن سنگ‌هاي آسيا استفاده كرد.
آسیا از کهن‌ترین دستاوردهای صنعتی انسان بوده است. بنابر برخی روایت‌های افسانه‌ای اسلامی، آدم نخستین سازنده سنگ آسیا بود و آسیا کردن با آن را آموخت<ref>نیشابوری، ابراهیم بن منصور. '''''قصص‌الانبیاء'''''. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 23-24.</ref><ref>بلعمی، ابوعلی‌محمد. '''''تاریخ بلعمی'''''. به كوشش محمدتقی بهار و محمدپروین گنابادی، تهران: ادارهكل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 86.</ref>.  کشف سنگ‌های آسیا در کاوش‌های تپه حصار دامغان<ref>ویلسن، كریستی. '''''تاریخ صنایع ایران'''''. ترجمه عبدالله فریار، تهران: بی ناشر، 1317، ص 30-31.</ref> پیشینه کاربرد این کارافزار را به زمان پیش از تاریخ می‌رساند. احتمالاً ساده‌ترین آسیایی که انسان برای خرد کردن دانه‌ها به کار برد دو سنگ ناسفته بود، که یکی را بر روی دیگری می‌غلتاند تا دانه‌ها را در میان آن دو خرد کند<ref>'''''یادداشت مؤلف'''''.</ref>. هنوز نمونه این کارافزار ابتدایی در میان برخی [[ایلات و عشایر|ایلات و عشایر ایران]]، از جمله لرهای [[استان کهگیلویه و بویراحمد|کهگیلویه]] به کار می‌رود<ref>بلوكباشی، علی. «ایل بهمئی»، '''''هنر و مردم.''''' ش 36 (1344)، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، ص 25. </ref><ref>تلخیص از بلوكباشی، علی. «آسیا»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: 1367، ج 1، ص 371-373.</ref> . بعدها انسان از نیروی آب، باد و ستور در گرداندن سنگ‌های آسیا استفاده کرد.
== نیز نگاه کنید به ==


* [[استان کهگیلویه و بویراحمد]]
* [[ایلات و عشایر]]
* [[آسیای آبی]]
* [[آسیای بادی]]
* [[آسیای دستی]]


'''مآخذ:'''
== مآخذ ==
 
<references />
# شمس‌قيس‌رازي، محمد. '''''المعجم'''''. به كوشش محمد قزويني و محمدتقي مدرس‌رضوي، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 305؛ تتوي، عبدالرشيد. '''''فرهنگ رشيدي'''''. به كوشش محمد عباسي، ج 1، ذيل آس، ص 111.
== منبع اصلی ==
# نيشابوري، ابراهيم بن منصور. '''''قصص‌الانبياء'''''. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 23-24؛ بلعمي، ابوعلي‌محمد. '''''تاريخ بلعمي'''''. به كوشش محمدتقي بهار و محمدپروين گنابادي، تهران: ادارة كل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 86.
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
# ويلسن، كريستي. '''''تاريخ صنايع ايران'''''. ترجمة عبدالله فريار، تهران: بي ناشر، 1317، ص 30-31.
# '''''يادداشت مؤلف'''''.
# بلوكباشي، علي. «ايل بهمئي»، '''''هنر و مردم.''''' ش 36 (1344)، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، ص 25. تلخيص: بلوكباشي، علي. «آسيا»، '''''دايرةالمعارف بزرگ اسلامي'''''. تهران: 1367، ج 1، ص 371-373.


== نویسنده مقاله ==
علی بلوکباشی
علی بلوکباشی
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۵۵

آسیا، کارافزار خرد و آرد کردن گندم و جو و برخی دانه‌های گیاهی.

از آسیا برای خرد و نرم کردن سنگ نمک و گچ و گرفتن روغن و شیره از دانه‌های روغنی استفاده می‌کنند.

واژه آسیا مخفف آسیاب و در اصل اسْ اب (اس: سنگ) بوده که در تحول فونتیکی زبان به صورت آسیاب و آسیا، یعنی سنگی که با آب می‌گردد، درآمده است. بعدها آسیا را برابر و به معنای آس گرفته و آس گردنده با آب، باد، دست و ستور... را به ترتیب آسیای آبی، آسیای بادی، آسیای دستی و آسیای ستوری و ... گفته‌اند[۱][۲].

آسیا از کهن‌ترین دستاوردهای صنعتی انسان بوده است. بنابر برخی روایت‌های افسانه‌ای اسلامی، آدم نخستین سازنده سنگ آسیا بود و آسیا کردن با آن را آموخت[۳][۴]. کشف سنگ‌های آسیا در کاوش‌های تپه حصار دامغان[۵] پیشینه کاربرد این کارافزار را به زمان پیش از تاریخ می‌رساند. احتمالاً ساده‌ترین آسیایی که انسان برای خرد کردن دانه‌ها به کار برد دو سنگ ناسفته بود، که یکی را بر روی دیگری می‌غلتاند تا دانه‌ها را در میان آن دو خرد کند[۶]. هنوز نمونه این کارافزار ابتدایی در میان برخی ایلات و عشایر ایران، از جمله لرهای کهگیلویه به کار می‌رود[۷][۸] . بعدها انسان از نیروی آب، باد و ستور در گرداندن سنگ‌های آسیا استفاده کرد.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. شمس‌قیس‌رازی، محمد. المعجم. به كوشش محمد قزوینی و محمدتقی مدرس‌رضوی، تهران: دانشگاه تهران، 1338، ص 305.
  2. تتوی، عبدالرشید. فرهنگ رشیدی. به كوشش محمد عباسی، ج 1، ذیل اس، ص 111.
  3. نیشابوری، ابراهیم بن منصور. قصص‌الانبیاء. تهران: بنگاه ترجمه و نشر كتاب، 1340، ص 23-24.
  4. بلعمی، ابوعلی‌محمد. تاریخ بلعمی. به كوشش محمدتقی بهار و محمدپروین گنابادی، تهران: ادارهكل نگارش وزارت فرهنگ، 1341، ص 86.
  5. ویلسن، كریستی. تاریخ صنایع ایران. ترجمه عبدالله فریار، تهران: بی ناشر، 1317، ص 30-31.
  6. یادداشت مؤلف.
  7. بلوكباشی، علی. «ایل بهمئی»، هنر و مردم. ش 36 (1344)، تهران: وزارت فرهنگ و هنر، ص 25.
  8. تلخیص از بلوكباشی، علی. «آسیا»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: 1367، ج 1، ص 371-373.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی