ابوسهل مسیحی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۱۵

ابوسهل مسیحی، عیسی بن یحیی مسیحی جرجانی (د. در دهه نخست سده 5 ق)، پزشک، اختر شناس، ریاضی‌دان و فیلسوف.

در میانه سده 4ق در جرجان زاده شد. مسیحی بود و در عبادت شیوه‌ای خاص داشت^[۱]^[۲]. در ربع آخر سده 4ق مدتی نزد اسپهبد مرزبان بن رستم در شهریار و فریم بود. سپس به گرگانج نزد آل مأمون (حک 387-408ق) رفت. در آنجا به حلقه دانشمندان آن روزگار، همچون ابوریحان بیرونی، ابن سینا و ابونصر منصور بن عراق پیوست و آثاری برای آنان نوشت^[۱]^[۳]^[۴]. نظامی عروضی در روایتی آورده است که ابوسهل و ابن سینا از بیم محمود غزنوی از گرگانج به سوی جرجان گریختند و ابوسهل در میانه راه جان سپرد^[۵]، در حالی که ابن سینا پس از رسیدن به جرجان، شرح مذاکرات پیشین خود با ابوسهل را در نامه‌ای از جرجان به گرگانج برای او فرستاد. برخی از تاریخ نگاران و محققان اروپایی او را استاد ابن سینا در پزشکی دانسته‌اند، اما ابن سینا می‌گوید که پزشکی را خود آموخته است^[۱].

آثار مهم ابوسهل، عبارت‌اند از: المائه یا صدباب و الطب الکلی در پزشکی؛ اظهار حکمه الله تعالی فی خلق الانسان، اصناف العلوم الحکمیه در طبقه بندی علوم^[۱]. دیمیتری گوتاس این رساله را که دربرگیرنده فهرست نسبتاً کاملی از رئوس مطالب است به انگلیسی تلخیص کرده است^[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ ^۱٫۳ کرامتی، یونس. «ابوسهل مسیحی»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج5، ص 574-579.
↑ بیهقی، علی بن زید. تتمه صوان الحکمه. به کوشش محمد شفیع، لاهور: 1351ق، ص88-90.
↑ ابن ابی اصیعبه. عیون الأنباء. به کوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، 1/327-328، 2/19.
↑ قفطی، علی بن یوسف. تاریخ الحکماء. به کوشش لیپرت، لایپزیک: 1903م؛ ص414، 417.
↑ نظامی عروضی. چهارمقاله. به کوشش معین، تهران: 1333، ص118-121.
↑ Gutas, D., Avicenna and the Aristotelian Tradition, Leiden, 1988.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ ^۱٫۳ کرامتی، یونس. «ابوسهل مسیحی»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. ج5، ص 574-579.

[2] بیهقی، علی بن زید. تتمه صوان الحکمه. به کوشش محمد شفیع، لاهور: 1351ق، ص88-90.

[3] ابن ابی اصیعبه. عیون الأنباء. به کوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، 1/327-328، 2/19.

[4] قفطی، علی بن یوسف. تاریخ الحکماء. به کوشش لیپرت، لایپزیک: 1903م؛ ص414، 417.

[5] نظامی عروضی. چهارمقاله. به کوشش معین، تهران: 1333، ص118-121.

[6] Gutas, D., Avicenna and the Aristotelian Tradition, Leiden, 1988.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''ابوسهل مسیحی'''، عیسی بن یحیی مسیحی جرجانی (د. در دهه نخست سده 5 ق)، پزشک، اختر شناس، ریاضی‌دان و فیلسوف.
+ابوسهل مسیحی، عیسی بن یحیی مسیحی جرجانی (د. در دهه نخست سده 5 ق)، پزشک، اختر شناس، ریاضی‌دان و فیلسوف.
-در میانه سده 4ق در جرجان زاده شد. مسیحی بود و در عبادت شیوه‌ای خاص داشت.<sup>(1و2)</sup> در ربع آخر سده 4ق مدتی نزد اسپهبد مرزبان بن رستم در شهریار و فریم بود. سپس به گرگانج نزد آل مأمون (حک 387-408ق) رفت. در آنجا به حلقه دانشمندان آن روزگار، همچون ابوریحان بیرونی، ابن سینا و ابونصر منصور بن عراق پیوست و آثاری برای آنان نوشت.<sup>(1و3و4)</sup> نظامی عروضی در روایتی آورده است که ابوسهل و [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] از بیم محمود غزنوی از گرگانج به سوی جرجان گریختند و ابوسهل در میانه راه جان سپرد،<sup>(5)</sup> در حالی که ابن سینا پس از رسیدن به جرجان، شرح مذاکرات پیشین خود با ابوسهل را در نامه‌ای از جرجان به گرگانج برای او فرستاد. برخی از تاریخ نگاران و محققان اروپایی او را استاد [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] در پزشکی دانسته‌اند، اما ابن سینا می‌گوید که پزشکی را خود آموخته است.<sup>(1)</sup>
+در میانه سده 4ق در جرجان زاده شد. مسیحی بود و در عبادت شیوه‌ای خاص داشت<ref name=":0">کرامتی، یونس. «ابوسهل مسیحی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج5، ص 574-579.</ref><ref>بیهقی، علی بن زید. '''''تتمه صوان الحکمه''.''' به کوشش محمد شفیع، لاهور: 1351ق، ص88-90.</ref>. در ربع آخر سده 4ق مدتی نزد اسپهبد مرزبان بن رستم در شهریار و فریم بود. سپس به گرگانج نزد آل مأمون (حک 387-408ق) رفت. در آنجا به حلقه دانشمندان آن روزگار، همچون [[ابوریحان بیرونی]]، [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] و [[ابونصر منصور بن عراق]] پیوست و آثاری برای آنان نوشت<ref name=":0" /><ref>ابن ابی اصیعبه. '''''عیون الأنباء'''''. به کوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، 1/327-328، 2/19.</ref><ref>قفطی، علی بن یوسف. '''''تاریخ الحکماء'''''. به کوشش لیپرت، لایپزیک: 1903م؛ ص414، 417.</ref>. نظامی عروضی در روایتی آورده است که ابوسهل و [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] از بیم [[محمود غزنوی]] از گرگانج به سوی جرجان گریختند و ابوسهل در میانه راه جان سپرد<ref>نظامی عروضی. '''''چهارمقاله'''''. به کوشش معین، تهران: 1333، ص118-121.</ref>، در حالی که ابن سینا پس از رسیدن به جرجان، شرح مذاکرات پیشین خود با ابوسهل را در نامه‌ای از جرجان به گرگانج برای او فرستاد. برخی از تاریخ نگاران و محققان اروپایی او را استاد [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]] در پزشکی دانسته‌اند، اما ابن سینا می‌گوید که پزشکی را خود آموخته است<ref name=":0" />.
-آثار مهم ابوسهل، عبارت‌اند از: ''المائه'' یا صدباب و ''الطب الکلی'' در پزشکی؛ '' اظهار حکمه الله تعالی فی خلق الانسان''، ''اصناف العلوم الحکمیه'' در طبقه بندی علوم.<sup>(1)</sup> دیمیتری گوتاس این رساله را که دربرگیرنده فهرست نسبتاً کاملی از رئوس مطالب است به انگلیسی تلخیص کرده است.<sup>(6)</sup>
+آثار مهم ابوسهل، عبارت‌اند از: المائه یا صدباب و الطب الکلی در پزشکی؛  اظهار حکمه الله تعالی فی خلق الانسان، اصناف العلوم الحکمیه در طبقه بندی علوم<ref name=":0" />. دیمیتری گوتاس این رساله را که دربرگیرنده فهرست نسبتاً کاملی از رئوس مطالب است به انگلیسی تلخیص کرده است<ref>Gutas, D., Avicenna and the Aristotelian Tradition, Leiden, 1988.</ref>.
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''مآخذ''':
+* [[ابوریحان بیرونی]]
+* [[ابن سینا، پزشک|ابن سینا]]
+* [[ابونصر منصور بن عراق]]
+* [[محمود غزنوی]]
--     کرامتی، یونس. «ابوسهل مسیحی»، '''''دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج5، ص 574-579.
+== '''مآخذ''' ==
+<references />
--     بیهقی، علی بن زید. '''''تتمه صوان الحکمه''.''' به کوشش محمد شفیع، لاهور: 1351ق، ص88-90.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--     ابن ابی اصیعبه. '''''عیون الأنباء'''''. به کوشش آگوست مولر، قاهره: 1299ق، 1/327-328، 2/19.
+== نویسنده مقاله ==
+یونس كرامتی
--     قفطی، علی بن یوسف. '''''تاریخ الحکماء'''''. به کوشش لیپرت، لایپزیک: 1903م؛ ص414، 417.
+[[رده:علوم و فنون]]
--     نظامی عروضی. '''''چهارمقاله'''''. به کوشش معین، تهران: 1333، ص118-121.
--             Gutas, D., Avicenna and the Aristotelian Tradition, Leiden, 1988.
-یونس کرامتی