پیش پرده: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''پیشپرد'''ه، تصنیف یا قطعه نمایشی كوتاه تفننی و طنزگونه كه جدا از نمایش اصلی و پیش یا میا ن دو پرده میانی نمایشی در جلوی پرده پایین افتاده صحنه همراه با شعر و موسیقی اجرا میشود. نطفههای اولیهی این نمایش كوتاه، ابتدا در لابلای برنامههای نمایشی شبانه دستههای مطرب و تقلیدچیان، در دوران قاجار بسته شده بعدها به تماشاخانهها راه یافت.< | '''پیشپرد'''ه، تصنیف یا قطعه نمایشی كوتاه تفننی و طنزگونه كه جدا از نمایش اصلی و پیش یا میا ن دو پرده میانی نمایشی در جلوی پرده پایین افتاده صحنه همراه با شعر و موسیقی اجرا میشود. نطفههای اولیهی این نمایش كوتاه، ابتدا در لابلای برنامههای نمایشی شبانه دستههای مطرب و تقلیدچیان، در [[قاجاریه|دوران قاجار]] بسته شده بعدها به تماشاخانهها راه یافت<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''، تهران: روشنگران و مطالعات زنان، ج 4، 1383، ص.215.</ref><ref>شهریاری، خسرو. '''''كتاب نمایش'''''، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 50. </ref>. | ||
نمایش رقص «موریس شوالیه»، بازیگر برجسته تئاتر و سینمای فرانسه در فیلمهایش و بازی «چارلی چاپلین» در صحنهای از فیلم «عصر جدید» را از یك سو و رواج خواندن ترانههای فكاهی در ایران را از سوی دیگر زمینهساز پیشپرده دانستهاند. گفتهاند كه این گونه نمایشهای كوتاه احتمالاً از سال 1318ش به صحنههای نمایش ایران وارد شد. جنتی عطایی مینویسد در [[تئاتر تهران|تئاتر دائمی تهران]]<sup>*</sup> (1319ش) برای اولین بار در فاصله پردهها و در جلوی پرده تصنیفهای سیاسی میخواندند كه چیز تازهای بود كه اسم آن را «پیشپرده» گذاشتند | نمایش رقص «موریس شوالیه»، بازیگر برجسته تئاتر و سینمای فرانسه در فیلمهایش و بازی «چارلی چاپلین» در صحنهای از فیلم «عصر جدید» را از یك سو و رواج خواندن ترانههای فكاهی در ایران را از سوی دیگر زمینهساز پیشپرده دانستهاند<ref>'''''من و زندگی''''': خاطرات مرتضی احمدی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، ص 74 و 75.</ref>. گفتهاند كه این گونه نمایشهای كوتاه احتمالاً از سال 1318ش به صحنههای نمایش ایران وارد شد. جنتی عطایی مینویسد در [[تئاتر تهران|تئاتر دائمی تهران]]<sup>*</sup> (1319ش) برای اولین بار در فاصله پردهها و در جلوی پرده تصنیفهای سیاسی میخواندند كه چیز تازهای بود كه اسم آن را «پیشپرده» گذاشتند<ref>جنتی عطایی ، ابوالقاسم. '''''بنیاد نمایش در ایران'''''. تهران: ابنسینا، 1333، ص.79.</ref>. | ||
مجید محسنی نخستین بار در 1318 در جشن پایان تحصیلی هنرستان هنرپیشگی با فراك كلاه حصیری و تعلیمی به تقلید از موریس شوالیه و با آرایش چهرهای شبیه چارلی چاپلین و خواندن تصنیفهای وطنی روی آهنگهای غربی به سبك چاپلین روی صحنه آمد و نمایش داد. این نمایش مورد توجه حاضران و سیدعلی خان نصر، رئیس هنرستان قرار گرفت و به پیشنهاد او قرار شد كه بعد از آن، پیشپرده خوانان با لباسی سفید، صورتی و سیاه و همان كلاه حصیری منتها با رنگ سفید و دستكش به روی صحنه بیایند | مجید محسنی نخستین بار در 1318 در جشن پایان تحصیلی هنرستان هنرپیشگی با فراك كلاه حصیری و تعلیمی به تقلید از موریس شوالیه و با آرایش چهرهای شبیه چارلی چاپلین و خواندن تصنیفهای وطنی روی آهنگهای غربی به سبك چاپلین روی صحنه آمد و نمایش داد. این نمایش مورد توجه حاضران و سیدعلی خان نصر، رئیس هنرستان قرار گرفت و به پیشنهاد او قرار شد كه بعد از آن، پیشپرده خوانان با لباسی سفید، صورتی و سیاه و همان كلاه حصیری منتها با رنگ سفید و دستكش به روی صحنه بیایند<ref>كیان افراز، اعظم: '''''جادوی صحنه''''' '''''(زندگی تئاتری عزتالله انتظامی)،''''' تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، ص 197 و 198.</ref>. | ||
در آن دوره خواست احزاب و دستجاب سیاسی از تماشاخانهها، اجرای نمایشهای سیاسی بود، اما هنرمندان هنر نمایشی نمیتوانستند به خواست آنها پاسخ دهند، از این رو پیشپرده خوانان به مدد صاحبان تماشاخانهها برخاستند و شعرایی مانند پرویز خطیبی و ابوالقاسم حالت با سرودن اشعار و تصنیفهای فكاهی، سیاسی و اجتماعی و چاپ آنها در روزنامهی توفیق به یاری این هنر نمایشی شتافتند و آن را به اوج محبوبیت رساندند. اجرای پیشپرده خوانی تا كودتای 28 مرداد 1332 ادامه یافت ولی بعد از آن رفته رفته از رونق افتاد | در آن دوره خواست احزاب و دستجاب سیاسی از تماشاخانهها، اجرای نمایشهای سیاسی بود، اما هنرمندان هنر نمایشی نمیتوانستند به خواست آنها پاسخ دهند، از این رو پیشپرده خوانان به مدد صاحبان تماشاخانهها برخاستند و شعرایی مانند پرویز خطیبی و ابوالقاسم حالت با سرودن اشعار و تصنیفهای فكاهی، سیاسی و اجتماعی و چاپ آنها در روزنامهی توفیق به یاری این هنر نمایشی شتافتند و آن را به اوج محبوبیت رساندند. اجرای پیشپرده خوانی تا كودتای 28 مرداد 1332 ادامه یافت ولی بعد از آن رفته رفته از رونق افتاد<ref>محبی، حسین: '''''پیشپردهخوانی در ایران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 8. </ref>. از پیشپرده خوانان مشهور میتوان به عزتالله انتظامی، جمشید شیبانی، مرتضی احمدی، حمید قنبری و عباس حكمت شعار اشاره كرد<ref>محبی، حسین: '''''پیشپردهخوانی در ایران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 9. </ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[قاجاریه]] | |||
* [[نمایش در ایران]] | |||
* [[تئاتر تهران]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
محمود عزیزی | محمود عزیزی | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:تئاتر]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۵۲
پیشپرده، تصنیف یا قطعه نمایشی كوتاه تفننی و طنزگونه كه جدا از نمایش اصلی و پیش یا میا ن دو پرده میانی نمایشی در جلوی پرده پایین افتاده صحنه همراه با شعر و موسیقی اجرا میشود. نطفههای اولیهی این نمایش كوتاه، ابتدا در لابلای برنامههای نمایشی شبانه دستههای مطرب و تقلیدچیان، در دوران قاجار بسته شده بعدها به تماشاخانهها راه یافت[۱][۲].
نمایش رقص «موریس شوالیه»، بازیگر برجسته تئاتر و سینمای فرانسه در فیلمهایش و بازی «چارلی چاپلین» در صحنهای از فیلم «عصر جدید» را از یك سو و رواج خواندن ترانههای فكاهی در ایران را از سوی دیگر زمینهساز پیشپرده دانستهاند[۳]. گفتهاند كه این گونه نمایشهای كوتاه احتمالاً از سال 1318ش به صحنههای نمایش ایران وارد شد. جنتی عطایی مینویسد در تئاتر دائمی تهران* (1319ش) برای اولین بار در فاصله پردهها و در جلوی پرده تصنیفهای سیاسی میخواندند كه چیز تازهای بود كه اسم آن را «پیشپرده» گذاشتند[۴].
مجید محسنی نخستین بار در 1318 در جشن پایان تحصیلی هنرستان هنرپیشگی با فراك كلاه حصیری و تعلیمی به تقلید از موریس شوالیه و با آرایش چهرهای شبیه چارلی چاپلین و خواندن تصنیفهای وطنی روی آهنگهای غربی به سبك چاپلین روی صحنه آمد و نمایش داد. این نمایش مورد توجه حاضران و سیدعلی خان نصر، رئیس هنرستان قرار گرفت و به پیشنهاد او قرار شد كه بعد از آن، پیشپرده خوانان با لباسی سفید، صورتی و سیاه و همان كلاه حصیری منتها با رنگ سفید و دستكش به روی صحنه بیایند[۵].
در آن دوره خواست احزاب و دستجاب سیاسی از تماشاخانهها، اجرای نمایشهای سیاسی بود، اما هنرمندان هنر نمایشی نمیتوانستند به خواست آنها پاسخ دهند، از این رو پیشپرده خوانان به مدد صاحبان تماشاخانهها برخاستند و شعرایی مانند پرویز خطیبی و ابوالقاسم حالت با سرودن اشعار و تصنیفهای فكاهی، سیاسی و اجتماعی و چاپ آنها در روزنامهی توفیق به یاری این هنر نمایشی شتافتند و آن را به اوج محبوبیت رساندند. اجرای پیشپرده خوانی تا كودتای 28 مرداد 1332 ادامه یافت ولی بعد از آن رفته رفته از رونق افتاد[۶]. از پیشپرده خوانان مشهور میتوان به عزتالله انتظامی، جمشید شیبانی، مرتضی احمدی، حمید قنبری و عباس حكمت شعار اشاره كرد[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ بیضایی، بهرام. نمایش در ایران، تهران: روشنگران و مطالعات زنان، ج 4، 1383، ص.215.
- ↑ شهریاری، خسرو. كتاب نمایش، تهران، امیركبیر، چاپ اول 1365، دفتر اول (آ- و)، ص 50.
- ↑ من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، انتشارات ققنوس، چاپ اول 1378، ص 74 و 75.
- ↑ جنتی عطایی ، ابوالقاسم. بنیاد نمایش در ایران. تهران: ابنسینا، 1333، ص.79.
- ↑ كیان افراز، اعظم: جادوی صحنه (زندگی تئاتری عزتالله انتظامی)، تهران، نشر افراز، چاپ اول 1383، ص 197 و 198.
- ↑ محبی، حسین: پیشپردهخوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 8.
- ↑ محبی، حسین: پیشپردهخوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، ص 9.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمود عزیزی