پرش به محتوا

ایل بویراحمدی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''بویراحمدی،''' یا بویراحمد، نام یكی از ایلات لُر شیعه مذهب [[استان کهگیلویه و بویراحمد|استان كهگیلویه و بویراحمد]]، در جنوب غربی ایران، متشكل از چند تیره و طایفه با خاستگاه‌های قومی گوناگون.
'''بویراحمدی،''' یا بویراحمد، نام یکی از ایلات لُر شیعه مذهب [[استان کهگیلویه و بویراحمد]]، در جنوب غربی [[کشور ایران|ایران]]، متشکل از چند تیره و طایفه با خاستگاه‌های قومی گوناگون.


بویراحمدی‌ها در منطقة وسیعی از نواحی شمال و شرق استان، كه به نام همین ایل نام‌گذاری شده است، زندگی می‌كنند. كهن‌ترین سندی كه از بویراحمد بلادشاپور ، نام می‌برد، ریاض‌الفردوس، نوشتة محمد میرك‌حسینی در 1082ق/1671م است. در این سند به دو طایفة «بویراحمد اردشیری» و «بویراحمد عباسی»، ذیل ناحیة چرام بلادشاپور اشاره دارد.<sup>1</sup> در گزارش‌های وقایع دورة ناصری و مظفری نیز نام ایل به صورت «بایرحمت» و «بایرحمتی» آمده است.<sup>2</sup>  
بویراحمدی‌ها در منطقه وسیعی از نواحی شمال و شرق استان، که به نام همین [[ایل]] نام‌گذاری شده است، زندگی می‌کنند. کهن‌ترین سندی که از بویراحمد بلادشاپور ، نام می‌برد، ریاض‌الفردوس، نوشته محمد میرک حسینی در 1082ق/1671م است. در این سند به دو طایفه «بویراحمد اردشیری» و «بویراحمد عباسی»، ذیل ناحیه چرام بلادشاپور اشاره دارد<ref>  افشار، ایرج. «فارس در ریاض‌الفردوس». '''''فارس شناخت'''''. شیراز: 1379، س2، ش4، ص39-40.</ref><ref>'''''وقایع‌اتفاقیه'''''. مجموعه گزارش‌های خفیه‌نویسان انگلیس، به كوشش سعیدی سیرجانی، تهران: 1361،ص. 76.</ref>. در گزارش‌های وقایع دوره ناصری و مظفری نیز نام [[ایل]] به صورت «بایرحمت» و «بایرحمتی» آمده است<ref>حسینی‌فسایی، حسن. '''''فارسنامه ناصری'''''. به كوشش منصور رستگار فسایی، تهران: 1367، امیركبیر، جلد 2، ص. 1479.</ref>.


بویراحمد مهم‌ترین گروه ایلی از شاخة «چاربنیچة» جاكی (یكی از 3 گروه قومی- ایلی بزرگ و قدیم كهگیلویه) و از مهاجران لُر بودند كه در بخش پشت كهگیلویه می‌زیستند و قرارگاه‌هایی هم در نواحی نزدیك بهبهان داشتند.<sup>3</sup> برخی‌ها تیره‌ها و طایفه‌های بویراحمد‌ی را تركیبی از گروه‌های قومی شبانكاره شول لُرستان و شولستان فارس، آغاجری<sup>*</sup>، و آمیزه‌ای از عناصر لُر، ترك، باوی<sup>*</sup> و بختیاری و مانند آنها به شمار آورده‌اند.<sup>4</sup>
بویراحمد مهم‌ترین گروه ایلی از شاخه «چاربنیچه» جاکی (یکی از 3 گروه قومی- ایلی بزرگ و قدیم کهگیلویه) و از مهاجران لُر بودند که در بخش پشت کهگیلویه می‌زیستند و قرارگاه‌هایی هم در نواحی نزدیک بهبهان داشتند<ref>Field , H. Contributions to the Anthropology of Iran. Chicago: 1939, 223.</ref>. برخی‌ها تیره‌ها و طایفه‌های بویراحمد‌ی را ترکیبی از گروه‌های قومی شبانکاره شول [[استان لرستان|لُرستان]] و شولستان [[استان فارس|فارس]]، آغاجری<sup>*</sup>، و آمیزه‌ای از عناصر لُر، [[ترک]]، [[باوی]]<sup>*</sup> و [[بختیاری]] و مانند آنها به شمار آورده‌اند<ref>'''''Encyclopedia Iranica''''', Vol. IV, PP. 321-322</ref>.


در 1217ق/1802م، هادی‌خان، كلانتر ایل بویراحمدی قلمرو جُغرافیایی ایل را میان فرزندانش به دو بخش بویراحمد گرمسیری و بویراحمد سرحدی (یا سردسیری) تقسیم كرد.<sup>5</sup> بویراحمد سرحدی به مراتب بزرگ‌تر از بویراحمد گرمسیری و نیرومندترین واحد سیاسی عشیره‌ای در میان ایلات كهگیلویه بود.<sup>6</sup> تا دهة سوم سدة 14ق میان گروه‌های رقیب در این واحد سیاسی جنگ و خونریزی بود، تا این‌كه با پادرمیانی نصیرخان بختیاری، سردار جنگ در 1325ق / 1907م و تقسیم قلمرو جغرافیایی بویراحمد سردسیری به بخش علیا و سفلا و واگذار شدن بویراحمد علیا به فرزندان كریم‌خان و بویراحمد سفلا به شكرالله خان فرزند هادی‌خان، نزاع‌ها پایان یافت.<sup>7</sup>  
در 1217ق/1802م، هادی‌خان، کلانتر ایل بویراحمدی قلمرو جُغرافیایی ایل را میان فرزندانش به دو بخش بویراحمد گرمسیری و بویراحمد سرحدی (یا سردسیری) تقسیم کرد<ref>باور، محمود. '''''کهگیلویه و ایلات آن'''''. گچساران: 1324،ص 87.</ref><ref>تقوی مقدم، مصطفی. '''''تاریخ سیاسی کهگیلویه'''''. تهران: 1377، ص116-119.</ref>. بویراحمد سرحدی به مراتب بزرگ‌تر از بویراحمد گرمسیری و نیرومندترین واحد سیاسی عشیره‌ای در میان ایلات کهگیلویه بود<ref>LŐffler, Reinhold, H., "Tribal Order and the State…", Iranian Studies. 1978. vol. x1, 147.</ref>. تا دهه سوم سده 14ق میان گروه‌های رقیب در این واحد سیاسی جنگ و خونریزی بود، تا این‌که با پادرمیانی نصیرخان بختیاری، سردار جنگ در 1325ق / 1907م و تقسیم قلمرو جغرافیایی بویراحمد سردسیری به بخش علیا و سفلا و واگذار شدن بویراحمد علیا به فرزندان کریم‌خان و بویراحمد سفلا به شکرالله خان فرزند هادی‌خان، نزاع‌ها پایان یافت<ref>LŐffler, Reinhold, H., "Tribal Order and the State…", Iranian Studies. 1978. vol. x1, p 164</ref><ref>امان‌اللهی بهاروند، سکندر. '''''قوم لر'''''. تهران: 1370، ص204.     </ref>.


در بویراحمد سردسیر سفلا و علیا به جز تیره‌های اصلی بویراحمدی مانند كی‌گیوی، تامرادی، تیر تاجی (یا نگین‌تاجی)، سادات و جز آن، چند طایفة وابسته به آنها نیز زندگی می‌كردند. تیرة تامرادی بزرگ‌ترین این تیره‌ها بود و بخش بزرگی از منطقه را در قلمرو خود داشت.
در بویراحمد سردسیر سفلا و علیا به جز تیره‌های اصلی بویراحمدی مانند کی‌گیوی، تامرادی، تیر تاجی (یا نگین‌تاجی)، سادات و جز آن، چند طایفه وابسته به آنها نیز زندگی می‌کردند. تیره تامرادی بزرگ‌ترین این تیره‌ها بود و بخش بزرگی از منطقه را در قلمرو خود داشت. در بویراحمد گرمسیری نیز تیره‌ها و طایفه‌های چندی از جمله آرویی، گُشتاسی، تاس‌احمدی، تالیشاهی و جز آن می‌زیستند<ref>'''''جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه'''''. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1347، ص199،154،58.</ref><ref>صفی‌نژاد، جواد. '''''اطلس ایلات کهگیلویه'''''. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1347، ص23.</ref><ref>امان‌اللهی بهاروند، سکندر. '''''قوم لر'''''. تهران: 1370، ص209.</ref>.


در بویراحمد گرمسیری نیز تیره‌ها و طایفه‌های چندی از جمله آرویی، گُشتاسی، تاس‌احمدی، تالیشاهی و جز آن می‌زیستند.<sup>8</sup>
در گذشته بویراحمدی‌ها دو بار در سال کوچ می‌کردند، یکی کوچ بهاره که از گرمسیر به ارتفاعات یا سردسیر (مالُ‌بالا) می‌رفتند، دیگر کوچ پائیزه که از سردسیر به دشت‌ها یا گرمسیر (مالُ‌زیر) باز می‌گشتند. مدت زمانی که در راه کوچ در رفت و بازگشت طول می‌کشید میان 15 تا 30 روز بود<ref>بلوکباشی، علی(1381). '''''جامعه ایلی در ایران'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.</ref><ref>طاهری بویراحمدی، عطاء. «نیم قرن زندگی در ایل بویراحمد»، '''''آینده'''''. تهران: 1367، س14، ش 6و8، ص 288-300.</ref><ref>صفی‌نژاد، جواد. «عشایر و کوچ». '''''فصلنامه عشایری ذخایر انقلاب'''''. تهران: 1366، ش1، ص 36.</ref>.


در گذشته بویراحمدی‌ها دو بار در سال كوچ می‌كردند، یكی كوچ بهاره كه از گرمسیر به ارتفاعات یا سردسیر (مالُ‌بالا) می‌رفتند، دیگر كوچ پائیزه كه از سردسیر به دشت‌ها یا گرمسیر (مالُ‌زیر) باز می‌گشتند. مدت زمانی كه در راه كوچ در رفت و بازگشت طول می‌كشید میان 15 تا 30 روز بود.<sup>9</sup>  
بویراحمدی‌ها از چند دهه پیش به تدریج از اقتصاد شبانی به اقتصاد زراعی روستایی روی آورده‌اند و بیشترین آن‌ها اسکان یافته‌اند<ref>بلوکباشی، علی (1381). '''''جامعه ایلی در ایران'''''. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی. ص35-36.</ref>. بنابر آمارگیری 1346ش از 11623 خانوار بویراحمد سفلا، 26 درصد و از 7067 خانوار بویراحمد علیا، 60 درصد و تمام جمعیت 1418 خانواری بویراحمد گرمسیری یکجانشین شده بودند<ref>'''''جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه'''''. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1347، جدول شماره 7.</ref>. در حالی‌که در 1346ش، کلاً حدود 59 درصد خانوارهای بویراحمد اسکان یافته بودند، در 1364ش، بنابر آماری شمار اسکان یافتگان تنها به 6/76 درصد رسیده بود<ref>غفاری، هیبت‌الله. '''''ساختارهای اجتماعی عشایر کهگیلویه و بویراحمد'''''. تهران: نشر نی، 1368، ش 237.</ref>.


بویراحمدی‌ها از چند دهة پیش به تدریج از اقتصاد شبانی به اقتصاد زراعی روستایی روی آورده‌اند و بیشترین آن‌ها اسكان یافته‌اند.<sup>10</sup> بنابر آمارگیری 1346ش از 11623 خانوار بویراحمد سفلا، 26 درصد و از 7067 خانوار بویراحمد علیا، 60 درصد و تمام جمعیت 1418 خانواری بویراحمد گرمسیری یكجانشین شده بودند.<sup>11</sup> در حالی‌كه در 1346ش، کلاً حدود 59 درصد خانوارهای بویراحمد اسكان یافته بودند، در 1364ش، بنابر آماری شمار اسکان یافتگان تنها به 6/76 درصد رسیده بود.<sup>12</sup>  
دو گروه بر جامعه ایلی بویراحمدی رهبری می‌کردند، یکی رهبران موروثی مانند خان‌ها و کدخدایان تیره‌ها و دیگری رهبران غیر موروثی مانند کدخدایان و ریش‌سفیدان طایفه‌ها. خان‌ها شخصی به نام  مَلِک را، بنیانگذار دودمان خود می‌دانستند و خود رابه تیره اردشیری‌، از اعقاب [[اردشیر بابکان]] منسوب می‌داشتند<ref>غفاری، هیبت‌الله. '''''ساختارهای اجتماعی عشایر کهگیلویه و بویراحمد'''''. تهران: نشر نی، 1368، ش  147.</ref><ref>باور، محمود. '''''کهگیلویه و ایلات آن'''''. گچساران: 1324،ص، ص60-61.    </ref><ref>Fazel, G.R. , "Economic Bases of Political Leadership among Pastoral Nomads". New Directions in Political Economy… Eds. M. Leons and F. Rothestion. New Jersy: 1979, 36.</ref>. اکنون سازمان ایلی- عشیره‌ای قدیم و سنتی ایل بویراحمدی و تشکیلات رهبری سیاسی - اقتصادی ایل از هم پاشیده و سازمان امور عشایری کم و بیش وظایف آنها را در ایل بر عهده گرفته است<ref>تلخیص از بلوکباشی، علی'''''.''''' «بویراحمدی»'''''، دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: 1383، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، جلد 13، ص.55.</ref>.


دو گروه بر جامعة ایلی بویراحمدی رهبری می‌كردند، یكی رهبران موروثی مانند خان‌ها و كدخدایان تیره‌ها و دیگری رهبران غیر موروثی مانند كدخدایان و ریش‌سفیدان طایفه‌ها. خان‌ها شخصی به نام  مَلِك را، بنیانگذار دودمان خود می‌دانستند و خود رابه تیرة اردشیری‌، از اعقاب اردشیر بابكان منسوب می‌داشتند.<sup>13</sup> اكنون سازمان ایلی- عشیره‌ای قدیم و سنتی ایل بویراحمدی و تشكیلات رهبری سیاسی - اقتصادی ایل از هم پاشیده و سازمان امور عشایری کم و بیش وظایف آنها را در ایل بر عهده گرفته است.<sup>14</sup>
== نیز نگاه کنید به ==


تلخیص از «بویراحمدی» نوشتة علی بلوكباشی
* [[استان کهگیلویه و بویراحمد]]
 
* [[ایل]]
دایره المعارف بزرگ اسلامی، 1383ش، 13/45-56 
* [[بختیاری]]
 
* [[ترک]]
'''''مآخذ:'''''
* [[باوی]]
 
* [[اردشیر بابکان]]<br />
1.     افشار، ایرج. «فارس در ریاض‌الفردوس». '''''فارس شناخت'''''. شیراز: 1379، س2، ش4، ص39-40، '''''وقایع‌اتفاقیه'''''. مجموعة گزارش‌های خفیه‌نویسان انگلیس، به كوشش سعیدی سیرجانی، تهران: 1361، 76.
== مآخذ ==
 
<references />
2.     حسینی‌فسایی، حسن. '''''فارسنامة ناصری'''''. به كوشش منصور رستگار فسایی، تهران: 1367، امیركبیر، 2/1479؛ نیز:
 
3.      Field , H. Contributions to the Anthropology of Iran. Chicago: 1939, 223.
 
4.      Iranica, IV/ 321-322.
 
5.     باور، محمود. '''''كهگیلویه و ایلات آن'''''. گچساران: 1324،ص 87؛ نیز: تقوی مقدم، مصطفی. '''''تاریخ سیاسی كهگیلویه'''''. تهران: 1377، ص116-119.
 
6.      LŐffler, Reinhold, H., "Tribal Order and the State…", Iranian Studies. 1978. vol. x1, 147.
 
7.      ibid, 164;
 
امان‌اللهی بهاروند، سكندر. '''''قوم لر'''''. تهران: 1370، ص204.            
 
8.     '''''جمعیت و شناسنامة ایلات كهگیلویه'''''. تهران: مؤسسة مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1347، ص199،154،58؛ نیز صفی‌نژاد، جواد. '''''اطلس ایلات كهگیلویه'''''. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1347، ص23؛ امان اللهی، بهاروند. همانجا، ص209.
 
9.     بلوكباشی، علی. '''''جامعة ایلی در ایران'''''. تهران: 1381، دفتر پژوهش‌های فرهنگی؛ طاهری بویراحمدی، عطاء. «نیم قرن زندگی در ایل بویراحمد»، '''''آینده'''''. تهران: 1367، س14، ش 6و8، ص 288-300؛ صفی‌نژاد، جواد. «عشایر و كوچ». '''''فصلنامة عشایری ذخایر انقلاب'''''. تهران: 1366، ش1، ص 36.
 
10.  بلوكباشی، علی. '''''همان'''''. ص35-36.
 
11.  جمعیت و شناسنامه...، جدول شمارة 7.
 
12.  غفاری، هیبت‌الله. '''''ساختارهای اجتماعی عشایر كهگیلویه و بویراحمد'''''. تهران: نشر نی، 1368، ش 237.
 
13.  همو، 147؛ نیز، باور، همانجا، ص60-61.                     
 
Fazel, G.R. , "Economic Bases of Political Leadership among Pastoral Nomads". New Directions in Political Economy… Eds. M. Leons and F. Rothestion. New Jersy: 1979, 36.
 
باور، همانجا، ص60-61.
 
14.  بلوكباشی، علی'''''.''''' «بویراحمدی»'''''، دایرةالمعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: 1383، مركز دایرةالمعارف بزرگ اسلامی، 13/55.


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
علی بلوکباشی
علی بلوکباشی
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۵

بویراحمدی، یا بویراحمد، نام یکی از ایلات لُر شیعه مذهب استان کهگیلویه و بویراحمد، در جنوب غربی ایران، متشکل از چند تیره و طایفه با خاستگاه‌های قومی گوناگون.

بویراحمدی‌ها در منطقه وسیعی از نواحی شمال و شرق استان، که به نام همین ایل نام‌گذاری شده است، زندگی می‌کنند. کهن‌ترین سندی که از بویراحمد بلادشاپور ، نام می‌برد، ریاض‌الفردوس، نوشته محمد میرک حسینی در 1082ق/1671م است. در این سند به دو طایفه «بویراحمد اردشیری» و «بویراحمد عباسی»، ذیل ناحیه چرام بلادشاپور اشاره دارد[۱][۲]. در گزارش‌های وقایع دوره ناصری و مظفری نیز نام ایل به صورت «بایرحمت» و «بایرحمتی» آمده است[۳].

بویراحمد مهم‌ترین گروه ایلی از شاخه «چاربنیچه» جاکی (یکی از 3 گروه قومی- ایلی بزرگ و قدیم کهگیلویه) و از مهاجران لُر بودند که در بخش پشت کهگیلویه می‌زیستند و قرارگاه‌هایی هم در نواحی نزدیک بهبهان داشتند[۴]. برخی‌ها تیره‌ها و طایفه‌های بویراحمد‌ی را ترکیبی از گروه‌های قومی شبانکاره شول لُرستان و شولستان فارس، آغاجری*، و آمیزه‌ای از عناصر لُر، ترک، باوی* و بختیاری و مانند آنها به شمار آورده‌اند[۵].

در 1217ق/1802م، هادی‌خان، کلانتر ایل بویراحمدی قلمرو جُغرافیایی ایل را میان فرزندانش به دو بخش بویراحمد گرمسیری و بویراحمد سرحدی (یا سردسیری) تقسیم کرد[۶][۷]. بویراحمد سرحدی به مراتب بزرگ‌تر از بویراحمد گرمسیری و نیرومندترین واحد سیاسی عشیره‌ای در میان ایلات کهگیلویه بود[۸]. تا دهه سوم سده 14ق میان گروه‌های رقیب در این واحد سیاسی جنگ و خونریزی بود، تا این‌که با پادرمیانی نصیرخان بختیاری، سردار جنگ در 1325ق / 1907م و تقسیم قلمرو جغرافیایی بویراحمد سردسیری به بخش علیا و سفلا و واگذار شدن بویراحمد علیا به فرزندان کریم‌خان و بویراحمد سفلا به شکرالله خان فرزند هادی‌خان، نزاع‌ها پایان یافت[۹][۱۰].

در بویراحمد سردسیر سفلا و علیا به جز تیره‌های اصلی بویراحمدی مانند کی‌گیوی، تامرادی، تیر تاجی (یا نگین‌تاجی)، سادات و جز آن، چند طایفه وابسته به آنها نیز زندگی می‌کردند. تیره تامرادی بزرگ‌ترین این تیره‌ها بود و بخش بزرگی از منطقه را در قلمرو خود داشت. در بویراحمد گرمسیری نیز تیره‌ها و طایفه‌های چندی از جمله آرویی، گُشتاسی، تاس‌احمدی، تالیشاهی و جز آن می‌زیستند[۱۱][۱۲][۱۳].

در گذشته بویراحمدی‌ها دو بار در سال کوچ می‌کردند، یکی کوچ بهاره که از گرمسیر به ارتفاعات یا سردسیر (مالُ‌بالا) می‌رفتند، دیگر کوچ پائیزه که از سردسیر به دشت‌ها یا گرمسیر (مالُ‌زیر) باز می‌گشتند. مدت زمانی که در راه کوچ در رفت و بازگشت طول می‌کشید میان 15 تا 30 روز بود[۱۴][۱۵][۱۶].

بویراحمدی‌ها از چند دهه پیش به تدریج از اقتصاد شبانی به اقتصاد زراعی روستایی روی آورده‌اند و بیشترین آن‌ها اسکان یافته‌اند[۱۷]. بنابر آمارگیری 1346ش از 11623 خانوار بویراحمد سفلا، 26 درصد و از 7067 خانوار بویراحمد علیا، 60 درصد و تمام جمعیت 1418 خانواری بویراحمد گرمسیری یکجانشین شده بودند[۱۸]. در حالی‌که در 1346ش، کلاً حدود 59 درصد خانوارهای بویراحمد اسکان یافته بودند، در 1364ش، بنابر آماری شمار اسکان یافتگان تنها به 6/76 درصد رسیده بود[۱۹].

دو گروه بر جامعه ایلی بویراحمدی رهبری می‌کردند، یکی رهبران موروثی مانند خان‌ها و کدخدایان تیره‌ها و دیگری رهبران غیر موروثی مانند کدخدایان و ریش‌سفیدان طایفه‌ها. خان‌ها شخصی به نام  مَلِک را، بنیانگذار دودمان خود می‌دانستند و خود رابه تیره اردشیری‌، از اعقاب اردشیر بابکان منسوب می‌داشتند[۲۰][۲۱][۲۲]. اکنون سازمان ایلی- عشیره‌ای قدیم و سنتی ایل بویراحمدی و تشکیلات رهبری سیاسی - اقتصادی ایل از هم پاشیده و سازمان امور عشایری کم و بیش وظایف آنها را در ایل بر عهده گرفته است[۲۳].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑   افشار، ایرج. «فارس در ریاض‌الفردوس». فارس شناخت. شیراز: 1379، س2، ش4، ص39-40.
  2. ↑ وقایع‌اتفاقیه. مجموعه گزارش‌های خفیه‌نویسان انگلیس، به كوشش سعیدی سیرجانی، تهران: 1361،ص. 76.
  3. ↑ حسینی‌فسایی، حسن. فارسنامه ناصری. به كوشش منصور رستگار فسایی، تهران: 1367، امیركبیر، جلد 2، ص. 1479.
  4. ↑ Field , H. Contributions to the Anthropology of Iran. Chicago: 1939, 223.
  5. ↑ Encyclopedia Iranica, Vol. IV, PP. 321-322
  6. ↑ باور، محمود. کهگیلویه و ایلات آن. گچساران: 1324،ص 87.
  7. ↑ تقوی مقدم، مصطفی. تاریخ سیاسی کهگیلویه. تهران: 1377، ص116-119.
  8. ↑ LŐffler, Reinhold, H., "Tribal Order and the State…", Iranian Studies. 1978. vol. x1, 147.
  9. ↑ LŐffler, Reinhold, H., "Tribal Order and the State…", Iranian Studies. 1978. vol. x1, p 164
  10. ↑ امان‌اللهی بهاروند، سکندر. قوم لر. تهران: 1370، ص204.     
  11. ↑ جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1347، ص199،154،58.
  12. ↑ صفی‌نژاد، جواد. اطلس ایلات کهگیلویه. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1347، ص23.
  13. ↑ امان‌اللهی بهاروند، سکندر. قوم لر. تهران: 1370، ص209.
  14. ↑ بلوکباشی، علی(1381). جامعه ایلی در ایران. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
  15. ↑ طاهری بویراحمدی، عطاء. «نیم قرن زندگی در ایل بویراحمد»، آینده. تهران: 1367، س14، ش 6و8، ص 288-300.
  16. ↑ صفی‌نژاد، جواد. «عشایر و کوچ». فصلنامه عشایری ذخایر انقلاب. تهران: 1366، ش1، ص 36.
  17. ↑ بلوکباشی، علی (1381). جامعه ایلی در ایران. تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی. ص35-36.
  18. ↑ جمعیت و شناسنامه ایلات کهگیلویه. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی، 1347، جدول شماره 7.
  19. ↑ غفاری، هیبت‌الله. ساختارهای اجتماعی عشایر کهگیلویه و بویراحمد. تهران: نشر نی، 1368، ش 237.
  20. ↑ غفاری، هیبت‌الله. ساختارهای اجتماعی عشایر کهگیلویه و بویراحمد. تهران: نشر نی، 1368، ش 147.
  21. ↑ باور، محمود. کهگیلویه و ایلات آن. گچساران: 1324،ص، ص60-61.   
  22. ↑ Fazel, G.R. , "Economic Bases of Political Leadership among Pastoral Nomads". New Directions in Political Economy… Eds. M. Leons and F. Rothestion. New Jersy: 1979, 36.
  23. ↑ تلخیص از بلوکباشی، علی. «بویراحمدی»، دایره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: 1383، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، جلد 13، ص.55.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=ایل_بویراحمدی&oldid=8959»