تئاتر فرهنگ: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۲۲

تئاتر فرهنگ، نخستین تماشاخانه غیرسنتی که به کوشش گروهی از هنرمندان روشنفکر در تهران گشایش یافت. در اواخر 1320ش، یکی از وکلای دادگستری، به نام صاحبی، در خیابان لاله‌زار، روبری مسجد لاله‌زار، یک مجتمع (پاساژ) با سالن بزرگ نمایش بنا نهاد.

عبدالحسین نوشین، در 1322ش، این سالن را برای اجرای نمایش‌های غیرسنتی و فرنگی اجاره کرد و آن را تماشاخانه‌ی فرهنگ نامید^[۱]. او از تنی چند از هنرمندان مانند علی جعفریه، لرتا، علی محزون، وثیقی، هاتفی و ... برای همکاری در اجرای نمایش دعوت کرد. بعدها شب‌‌پره و قسطانیان نیز به گروه او پیوستند^[۲].

تئاتر فرهنگ در فروردین ماه 1323، با نمایشنامه «وُلین» افتتاح شد^[۳]. اجرای این نمایشنامه با موفقیت زیادی روبرو شد. فعالیت‌های بعدی این تماشاخانه با اجرای نمایشنامه‌ی میرزا کمال‌الدین (تارتوف) و بازیگران معروف آن دوره ماننده: لرتا، توران مهرزاد، حسین خیرخواه، حسن خاشع، محمدتقی کهن‌میری، جلال ریاحی، اصغر تفکری، محمد عاصمی توفیق بیشتری یافت^[۴]. نمایش بعدی این تماشاخانه اجرای مجدد نمایش مردم (توپاز)، نوشته‌ی مارسل پانیول بود که با اقبال زیاد تماشاگران همراه بود^[۵]. تماشاخانه فرهنگ در اواخر 1323 آتش گرفت و تعطیل شد. پس از ترمیم و بازسازی آن تئاتر پارس در همین محل گشایش یافت^[۲]^[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، ص 148.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 406.
↑ محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، صص 94 و 95.
↑ اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 406.
↑ اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 412.
↑ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 402.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی

[1] من و زندگی: خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، ص 148.

[:0-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 406.

[3] محبی، حسین: پیش‌پرده خوانی در ایران، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، صص 94 و 95.

[4] اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 406.

[5] اسکویی، مصطفی: سیری در تاریخ تئاتر ایران، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 412.

[6] شهریاری، خسرو: کتاب نمایش، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 402.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''تئاتر فرهنگ'''، نخستين تماشاخانة غيرسنتي كه به كوشش گروهي از هنرمندان روشنفكر در تهران گشايش يافت.
+تئاتر فرهنگ، نخستین تماشاخانه غیرسنتی که به کوشش گروهی از هنرمندان روشنفکر در [[استان تهران|تهران]] گشایش یافت. در اواخر 1320ش، یکی از وکلای دادگستری، به نام صاحبی، در خیابان لاله‌زار، روبری مسجد لاله‌زار، یک مجتمع (پاساژ) با سالن بزرگ نمایش بنا نهاد.
-در اواخر 1320ش، يكي از وكلاي دادگستري، به نام صاحبي، در خيابان لاله‌زار، روبري مسجد لاله‌زار، يك مجتمع (پاساژ) با سالن بزرگ نمايش بنا نهاد.
+[[عبدالحسین نوشین]]، در 1322ش، این سالن را برای اجرای نمایش‌های غیرسنتی و فرنگی اجاره کرد و آن را تماشاخانه‌ی فرهنگ نامید<ref>'''''من و زندگی''''': خاطرات مرتضی احمدی، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، ص 148.</ref>. او از تنی چند از هنرمندان مانند علی جعفریه، لرتا، علی محزون، وثیقی، هاتفی و ... برای همکاری در اجرای نمایش دعوت کرد. بعدها شب‌‌پره و قسطانیان نیز به گروه او پیوستند<ref name=":0">شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 406.</ref>.
-عبدالحسين نوشين، در 1322ش، اين سالن را براي اجراي نمايش‌هاي غيرسنتي و فرنگي اجاره كرد و آن را تماشاخانه‌ي فرهنگ ناميد.<sup>1</sup> او از تني چند از هنرمندان مانند علي جعفريه، لرتا، علي محزون، وثيقي، هاتفي و ... براي همكاري در اجراي نمايش دعوت كرد. بعدها شب‌‌پره و قسطانيان نيز به گروه او پيوستند.<sup>2</sup>
+تئاتر فرهنگ در فروردین ماه 1323، با نمایشنامه «وُلین» افتتاح شد<ref>محبی، حسین: '''''پیش‌پرده خوانی در ایران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، صص 94 و 95.</ref>. اجرای این نمایشنامه با موفقیت زیادی روبرو شد. فعالیت‌های بعدی این تماشاخانه با اجرای نمایشنامه‌ی میرزا کمال‌الدین (تارتوف) و بازیگران معروف آن دوره ماننده: لرتا، توران مهرزاد، حسین خیرخواه، حسن خاشع، محمدتقی کهن‌میری، جلال ریاحی، اصغر تفکری، محمد عاصمی توفیق بیشتری یافت<ref>اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 406.</ref>. نمایش بعدی این تماشاخانه اجرای مجدد نمایش مردم (توپاز)، نوشته‌ی مارسل پانیول بود که با اقبال زیاد تماشاگران همراه بود<ref>اسکویی، مصطفی: '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''، تهران، نشر آناهیتا- اسکویی، چاپ اول 1378، ص 412.</ref>. تماشاخانه فرهنگ در اواخر 1323 آتش گرفت و تعطیل شد. پس از ترمیم و بازسازی آن تئاتر پارس در همین محل گشایش یافت<ref name=":0" /><ref>شهریاری، خسرو: '''''کتاب نمایش'''''، تهران، امیرکبیر، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ی)، ص 402.</ref>.
-تئاتر فرهنگ در فروردين ماه 1323، با نمايشنامة «وُلين» افتتاح شد.<sup>3</sup> اجراي اين نمايشنامه با موفقيت زيادي روبرو شد. فعاليت‌هاي بعدي اين تماشاخانه با اجراي نمايشنامه‌ي ميرزا كمال‌الدين (تارتوف) و بازيگران معروف آن دوره ماننده: لرتا، توران مهرزاد، حسين خيرخواه، حسن خاشع، محمدتقي كهنميري، جلال رياحي، اصغر تفكري، محمد عاصمي توفيق بيشتري يافت.<sup>4</sup> نمايش بعدي اين تماشاخانه اجراي مجدد نمايش مردم (توپاز)، نوشته‌ي مارسل پانيول بود كه با اقبال زياد تماشاگران همراه بود.<sup>5</sup>
+== نیز نگاه کنید به ==
-تماشاخانة فرهنگ در اواخر 1323 آتش گرفت و تعطيل شد. پس از ترميم و بازسازي آن تئاتر پارس در همين محل گشايش يافت.<sup>6</sup>
+* [[استان تهران|تهران]]
+* [[عبدالحسین نوشین]]
+* [[تئاتر تهران]]
+* [[تئاتر شهر]]
+* [[تئاتر فردوسی]]
+== مآخذ ==
+<references />
-'''''مابع و مآخذ:'''''
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--             '''''من و زندگي''''': خاطرات مرتضي احمدي، تهران، ققنوس، چاپ اول 1378، ص 148.
--             شهرياري، خسرو: '''''كتاب نمايش'''''، تهران، اميركبير، چاپ اول 1365، دفتر دوم (ه‍ - ي)، ص 406.
--             محبي، حسين: '''''پيش‌پرده خواني در ايران'''''، تهران، انتشارات علم و ورزش، چاپ اول 1382، صص 94 و 95.
--             اسكويي، مصطفي: '''''سيري در تاريخ تئاتر ايران'''''، تهران، نشر آناهيتا- اسكويي، چاپ اول 1378، ص 406.
--             همان جا: ص412.
--             شهرياري، 2/402، ص 406.
+== نویسنده مقاله ==
 محمود عزیزی
+[[رده:هنر]]
+[[رده:تئاتر]]