پرش به محتوا

گرشاسب نامه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «موضوع اين كتاب داستان پهلواني به نام گرشاسب است كه بر حسب روايات داستان سرايان عموي نريمان نياي رستم بوده و در هند و ساير ممالك به سبب جنگها و رشادت‌هاي خود شهرت گرفته است.1 دومين اثر بزرگ حماسي (پس از ''شاهنامه'' فردوسي) در ادب فارسي به شمار مي‌...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
موضوع اين كتاب داستان پهلواني به نام گرشاسب است كه بر حسب روايات داستان سرايان عموي نريمان نياي رستم بوده و در هند و ساير ممالك به سبب جنگها و رشادت‌هاي خود شهرت گرفته است.1 دومين اثر بزرگ حماسي (پس از ''شاهنامه'' فردوسي) در ادب فارسي به شمار مي‌رود.2 ابونصر علي بن احمد اسدي طوسي (د 465 ق) شاعر، لغت دان و خوشنويس نامدار اين منظومه را در 7000 تا000/10 بيت به بحر متقارب مثمن مقصور يا محذوف در 456 ق آغاز و در 458ق به پايان برده است. در ساختن اين منظومه مآخذي مانند ''گرشاسب نامة'' ابوالمؤيد بلخي و ''گرشاسب (اخبار گرشاسب)'' كه صاحب ''تاريخ سيستان'' از آن سود برده، مورد استفاده قرار گرفته‌اند.3 اسدي طوسي ''گرشاسب نامه'' را هنگام اقامت در نخجوان به فرمان وزير اميرابودلف شيباني و به پاداش انعام و احساني كه از آن امير ديده بود، سرود.4 پيروي كامل اسدي از فردوسي و ارتباط و همانندي موضوع، چنان آثار آنان را به يكديگر پيوسته كه مي‌توان ''گرشاسب نامه'' را قسمتي از ''شاهنامه'' دانست. اين كتاب افزون بر وقايع افسانه‌هاي تاريخي، شامل دقايق ادبي، روش استفاده از لغات فارسي، بيان دستورهاي اخلاقي، ‌تربيتي، اجتماعي و حكمت، موعظه و آيين زندگي است.5
موضوع این کتاب داستان پهلوانی به نام گرشاسب است که بر حسب روایات داستان سرایان عموی نریمان نیای رستم بوده و در هند و سایر ممالک به سبب جنگها و رشادت‌های خود شهرت گرفته است<ref>فروزانفر، بدیع الزمان. '''''سخن و سخنوران'''''، تهران: خوارزمی‌، 1350، ج.2، ص 443.</ref>. دومین اثر بزرگ حماسی (پس از [[شاهنامه فردوسی|''شاهنامه'' فردوسی]]) در ادب فارسی به شمار می‌رود<ref>صفا، ذبیح الله. '''''حماسه سرایی در ایران'''''، تهران: امیرکبیر،  1352، ج.3، ص 283.</ref>. ابونصر علی بن احمد اسدی طوسی (د 465 ق) شاعر، لغت دان و خوشنویس نامدار این منظومه را در 7000 تا 10/000 بیت به بحر متقارب مثمن مقصور یا محذوف در 456 ق آغاز و در 458ق به پایان برده است. در ساختن این منظومه مآخذی مانند ''گرشاسب نامه'' ابوالمؤید بلخی و ''گرشاسب (اخبار گرشاسب)'' که صاحب ''[[تاریخ سیستان]]'' از آن سود برده، مورد استفاده قرار گرفته‌اند<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''، تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 407 و 411.</ref>. [[اسدی طوسی]] ''گرشاسب نامه'' را هنگام اقامت در نخجوان به فرمان وزیر امیرابودلف شیبانی و به پاداش انعام و احسانی که از آن امیر دیده بود، سرود<ref>اسدی طوسی، ابونصر علی. '''''لغت فرس'''''، ‌به کوشش محمد دبیر سیاقی، ‌تهران: طهوری، 1336، ص سه (مقدمه).</ref>. پیروی کامل [[اسدی طوسی|اسدی]] از فردوسی و ارتباط و همانندی موضوع، چنان آثار آنان را به یکدیگر پیوسته که می‌توان ''گرشاسب نامه'' را قسمتی از ''[[شاهنامه فردوسی|شاهنامه]]'' دانست. این کتاب افزون بر وقایع افسانه‌های تاریخی، شامل دقایق ادبی، روش استفاده از لغات فارسی، بیان دستورهای اخلاقی، ‌تربیتی، اجتماعی و حکمت، موعظه و آیین زندگی است<ref>اسدی طوسی، ابونصر علی. '''''گرشاسب نامه'''''، به اهتمام حبیب یغمایی، تهران: طهوری، چ 2، 1354، ص دو (مقدمه).</ref><ref>بیانی‌، مهدی''. '''کارنامه بزرگان ایران'''''، تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 105ـ 106.</ref><ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی دری'''''، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 422.</ref><ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''،'' تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 2378 (ذیل گرشاسب نامه).</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1ـ فروزانفر، بديع الزمان. ''سخن و سخنوران''، تهران: خوارزمي‌، ‌چ 2، 1350، ص 443.
* [[شاهنامه فردوسی]]
* [[اسدی طوسی]]


2ـ صفا، ذبيح الله. ''حماسه سرايي در ايران''، تهران: اميركبير، چ 3، 1352، ص 283.
== مآخذ ==
<references />


3ـ همان. ''تاريخ ادبيات در ايران''، تهران: ابن سينا، چ 4، 1347، ج 2، ص 407 و 411.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
4ـ اسدي طوسي، ابونصر علي. ''لغت فرس''، ‌به كوشش محمد دبير سياقي، ‌تهران: طهوري، 1336، ص سه (مقدمه).
 
5ـ همان. ''گرشاسب نامه''، به اهتمام حبيب يغمايي، تهران: طهوري، چ 2، 1354، ص دو (مقدمه).
 
و نيز نگ: بياني‌، مهدي''. كارنامة بزرگان ايران''، تهران: اداره كل انتشارات و راديو، 1340، ص 105ـ 106 ؛ خانلري (كيا)، زهرا. ''فرهنگ ادبيات فارسي دري''، تهران: بنياد فرهنگ ايران، 1348، ص 422 ؛ مصاحب، غلامحسين. ''دايرةالمعارف فارسي،'' تهران: جيبي، چ 3، 1381، ج 2، ص 2378 (ذيل گرشاسب نامه).


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۱۸

موضوع این کتاب داستان پهلوانی به نام گرشاسب است که بر حسب روایات داستان سرایان عموی نریمان نیای رستم بوده و در هند و سایر ممالک به سبب جنگها و رشادت‌های خود شهرت گرفته است[۱]. دومین اثر بزرگ حماسی (پس از شاهنامه فردوسی) در ادب فارسی به شمار می‌رود[۲]. ابونصر علی بن احمد اسدی طوسی (د 465 ق) شاعر، لغت دان و خوشنویس نامدار این منظومه را در 7000 تا 10/000 بیت به بحر متقارب مثمن مقصور یا محذوف در 456 ق آغاز و در 458ق به پایان برده است. در ساختن این منظومه مآخذی مانند گرشاسب نامه ابوالمؤید بلخی و گرشاسب (اخبار گرشاسب) که صاحب تاریخ سیستان از آن سود برده، مورد استفاده قرار گرفته‌اند[۳]. اسدی طوسی گرشاسب نامه را هنگام اقامت در نخجوان به فرمان وزیر امیرابودلف شیبانی و به پاداش انعام و احسانی که از آن امیر دیده بود، سرود[۴]. پیروی کامل اسدی از فردوسی و ارتباط و همانندی موضوع، چنان آثار آنان را به یکدیگر پیوسته که می‌توان گرشاسب نامه را قسمتی از شاهنامه دانست. این کتاب افزون بر وقایع افسانه‌های تاریخی، شامل دقایق ادبی، روش استفاده از لغات فارسی، بیان دستورهای اخلاقی، ‌تربیتی، اجتماعی و حکمت، موعظه و آیین زندگی است[۵][۶][۷][۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. فروزانفر، بدیع الزمان. سخن و سخنوران، تهران: خوارزمی‌، 1350، ج.2، ص 443.
  2. صفا، ذبیح الله. حماسه سرایی در ایران، تهران: امیرکبیر، 1352، ج.3، ص 283.
  3. صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران، تهران: ابن سینا، 1347، ج 2، ص 407 و 411.
  4. اسدی طوسی، ابونصر علی. لغت فرس، ‌به کوشش محمد دبیر سیاقی، ‌تهران: طهوری، 1336، ص سه (مقدمه).
  5. اسدی طوسی، ابونصر علی. گرشاسب نامه، به اهتمام حبیب یغمایی، تهران: طهوری، چ 2، 1354، ص دو (مقدمه).
  6. بیانی‌، مهدی. کارنامه بزرگان ایران، تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 105ـ 106.
  7. خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی دری، تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 422.
  8. مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی، تهران: جیبی، 1381، ج 2، ص 2378 (ذیل گرشاسب نامه).

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر