لغت نامه دهخدا: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۴۲

لغت نامه دهخدا، قابل بازیابی از https://www.axehonari.ir/content/119099

لغت‌نامه دهخدا، کتاب لغتی دایره المعارف گونه به فارسی اثر علی اکبر دهخدا.

دهخدا در مدت چهل و پنچ سال، ‌قریب 3 میلیون برگه از روی متون معتبر نظم ونثر دو زبان فارسی و عربی و لغت‌نامه‌های چاپی و خطی و کتاب‌های تاریخ، جغرافیا، طبّ، ‌هیئت و نجوم، ‌ریاضی، حکمت، کلام، فقه و مانند آنها فراهم آورد که اساس محتوای لغت‌نامه را تشکیل داد^[۱]. تعداد عناوین لغوی کتاب حدود 200 هزار، و مطالبی که در بخش اعلام آن آورده شده است، به حدود 80 هزار عنوان می‌رسد. لغت‌نامه به صورت کامل در 26475 صفحه در 1359ش چاپ شده و در 222 مجلد صحافی گردیده است.

مجلد چهلم به مقدمه و مجلد دویست و بیست و دوم به تکمله مقدمه اختصاص دارد. اما هیچ یک از این دو مجلد به قلم دهخدا نیست، چونکه تألیف و چاپ لغت‌نامه در زمان او به پایان نرسید^[۲]. پس از درگذشت دهخدا، محمد معین پژوهشگر لغوی برجسته و دستیار او و رئیس سازمان لغت‌نامه، کار او را تا 1345ش پی گرفت و پس از مرگ معین کار وی را همکارانش به سرپرستی جعفر شهیدی دنبال کردند^[۳]. مقدمه کتاب را گروهی از همکاران دهخدا درباره مباحث لغوی و دستوری و تکمله آن را محمد دبیرسیاقی در 1359ش در باب تاریخچه و سرگذشت کتاب و مدخل‌های آن را گروهی از فضلا به نگارش درآورده‌اند. لغت‌نامه بزرگ‌ترین فرهنگ فارسی به شمار می‌رود^[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ معین، محمد. «لغت‌نامه»، ‌لغت‌نامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران، 1337، ص 397 (مقدمه).
↑ دبیرسیاقی، محمد. فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها. تهران: اسپرک، 1368، ص 225-226.
↑ عابدی، کامیار. صوراسرافیل و علی‌اکبر دهخدا. تهران: کتاب نادر، 1379، ص 173.
↑ مرادی، نورالله. مرجع‌شناسی. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 143.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] معین، محمد. «لغت‌نامه»، ‌لغت‌نامه دهخدا. تهران: دانشگاه تهران، 1337، ص 397 (مقدمه).

[2] دبیرسیاقی، محمد. فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها. تهران: اسپرک، 1368، ص 225-226.

[3] عابدی، کامیار. صوراسرافیل و علی‌اکبر دهخدا. تهران: کتاب نادر، 1379، ص 173.

[4] مرادی، نورالله. مرجع‌شناسی. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 143.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+[[پرونده:04518e30-3347-11ee-b9fb-d5a534de6a25.jpg|بندانگشتی|لغت نامه دهخدا، قابل بازیابی از https://www.axehonari.ir/content/119099]]
+لغت‌نامه دهخدا، کتاب لغتی دایره المعارف گونه به [[فارسی]] اثر [[علی اکبر دهخدا]].
+[[علی اکبر دهخدا|دهخدا]] در مدت چهل و پنچ سال، ‌قریب 3 میلیون برگه از روی متون معتبر نظم ونثر دو [[فارسی|زبان فارسی]] و [[عربی]] و لغت‌نامه‌های چاپی و خطی و کتاب‌های تاریخ، جغرافیا، طبّ، ‌هیئت و نجوم، ‌ریاضی، حکمت، کلام، فقه و مانند آنها فراهم آورد که اساس محتوای لغت‌نامه را تشکیل داد<ref>معین، محمد. «لغت‌نامه»، '''''‌لغت‌نامه دهخدا.''''' تهران: دانشگاه تهران، 1337، ص 397 (مقدمه).</ref>. تعداد عناوین لغوی کتاب حدود 200 هزار، و مطالبی که در بخش اعلام آن آورده شده است، به حدود 80 هزار عنوان می‌رسد. لغت‌نامه به صورت کامل در 26475 صفحه در 1359ش چاپ شده و در 222 مجلد صحافی گردیده است.
-لغت‌نامة دهخدا، كتاب لغتی دایرةالمعارف گونه به [[فارسی]] اثر [[علی اکبر دهخدا|علی اكبر دهخدا]].
+مجلد چهلم به مقدمه و مجلد دویست و بیست و دوم به تکمله مقدمه اختصاص دارد. اما هیچ یک از این دو مجلد به قلم [[علی اکبر دهخدا|دهخدا]] نیست، چونکه تألیف و چاپ لغت‌نامه در زمان او به پایان نرسید<ref>دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها'''''. تهران: اسپرک، 1368، ص 225-226.</ref>. پس از درگذشت [[علی اکبر دهخدا|دهخدا]]، [[محمد معین]] پژوهشگر لغوی برجسته و دستیار او و رئیس سازمان لغت‌نامه، کار او را تا 1345ش پی گرفت و پس از مرگ معین کار وی را همکارانش به سرپرستی جعفر شهیدی دنبال کردند<ref>عابدی، کامیار. '''''صوراسرافیل و علی‌اکبر دهخدا'''''. تهران: کتاب نادر، 1379، ص 173.</ref>. مقدمه کتاب را گروهی از همکاران [[علی اکبر دهخدا|دهخدا]] درباره مباحث لغوی و دستوری و تکمله آن را محمد دبیرسیاقی در 1359ش در باب تاریخچه و سرگذشت کتاب و مدخل‌های آن را گروهی از فضلا به نگارش درآورده‌اند. لغت‌نامه بزرگ‌ترین فرهنگ فارسی به شمار می‌رود<ref>مرادی، نورالله. '''''مرجع‌شناسی'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 143.</ref>.
-دهخدا در مدت چهل و پنچ سال، ‌قریب 3 میلیون برگه از روی متون معتبر نظم ونثر دو زبان فارسی و عربی و لغت‌نامه‌های چاپی و خطی و كتاب‌های تاریخ، جغرافیا، طبّ، ‌هیئت و نجوم، ‌ریاضی، حكمت، كلام، فقه و مانند آنها فراهم آورد كه اساس محتوای ''لغت‌نامه'' را تشكیل داد.<sup>1</sup> تعداد عناوین لغوی كتاب حدود 200 هزار، و مطالبی كه در بخش اعلام آن آورده شده است، به حدود 80 هزار عنوان می‌رسد. ''لغت‌نامه'' به صورت كامل در 26475 صفحه در 1359ش چاپ شده و در 222 مجلد صحافی گردیده است. مجلد چهلم به مقدمه و مجلد دویست و بیست و دوم به تكملة مقدمه اختصاص دارد. اما هیچ یك از این دو مجلد به قلم دهخدا نیست، چونكه تألیف و چاپ لغت‌نامه در زمان او به پایان نرسید.<sup>2</sup> پس از درگذشت دهخدا، محمد معین پژوهشگر لغوی برجسته و دستیار او و رئیس سازمان لغت‌نامه، كار او را تا 1345ش پی گرفت و پس از مرگ معین كار وی را همكارانش به سرپرستی جعفر شهیدی دنبال كردند.<sup>3</sup> مقدمة كتاب را گروهی از همكاران دهخدا دربارة مباحث لغوی و دستوری و تكملة آن را محمد دبیرسیاقی در 1359ش در باب تاریخچه و سرگذشت كتاب و مدخل‌های آن را گروهی از فضلا به نگارش درآورده‌اند. ''لغت‌نامه'' بزرگ‌ترین فرهنگ فارسی به شمار می‌رود.<sup>4</sup>
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''مآخذ:'''
+* [[فارسی]]
+* [[علی اکبر دهخدا]]
-.     معین، محمد. «لغت‌نامه»، '''''‌لغت‌نامه دهخدا.''''' تهران: دانشگاه تهران، 1337، ص 397 (مقدمه).
+== مآخذ ==
+<references />
-.     دبیرسیاقی، محمد. '''''فرهنگ‌های فارسی و فرهنگ‌گونه‌ها'''''. تهران: اسپرك، 1368، ص 225-226.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-.     عابدی، كامیار. '''''صوراسرافیل و علی‌اكبر دهخدا'''''. تهران: كتاب نادر، 1379، ص 173.
-.     مرادی، نورالله. '''''مرجع‌شناسی'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1372، ص 143.
+== نویسنده مقاله ==
 ابوالقاسم رادفر
+[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
+[[رده:ادبیات]]