پرش به محتوا

گنبد کاووس: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''گنبد كاووس'''، نام شهرستان و شهري در مركز جغرافيايي استان گلستان، واقع در ضلع شرقي درياي خزر. '''شهرستان گنبد كاووس''' برابر آخرين تغييرات در تقسيمات كشوري، در 1384ش، داراي 2 شهر، 2 بخش و 6 دهستان است<sup>1</sup> و در همسايگي شهرستان‌هاي بندر تركمن در غ...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''گنبد كاووس'''، نام شهرستان و شهري در مركز جغرافيايي استان گلستان، واقع در ضلع شرقي درياي خزر.
'''گنبد کاووس'''، نام شهرستان و شهری در مرکز جغرافیایی استان گلستان، واقع در ضلع شرقی [[دریاچه خزر|دریای خزر]].


'''شهرستان گنبد كاووس''' برابر آخرين تغييرات در تقسيمات كشوري، در 1384ش، داراي 2 شهر، 2 بخش و 6 دهستان است<sup>1</sup> و در همسايگي شهرستان‌هاي بندر تركمن در غرب، آق قلا و آزادشهر در جنوب، مينودشت و كلاله در غرب و كشور تركمنستان در شمال قرار دارد. <sup>2</sup>   
'''شهرستان گنبد کاووس''' برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، در 1384ش، دارای 2 شهر، 2 بخش و 6 دهستان است<sup>1</sup> و در همسایگی شهرستان‌های بندر ترکمن در غرب، آق قلا و آزادشهر در جنوب، مینودشت و کلاله در غرب و کشور ترکمنستان در شمال قرار دارد. <sup>2</sup>   


'''شهرستان گنبدكاووس''' با مختصات جغرافيايي "30 '09  ْ55 طول شرقي و "00 '15  ْ37 عرض شمالي و ارتفاع 45 متر،<sup>3</sup> در فاصلة 470 كيلومتري تهران و90 كيلومتري مركز استان<sup>4</sup> (گرگان) و 90 كيلومتري شهر مرزي «اينچه برون»، در دشتي واقع شده كه آب و هواي آن در تابستان گرم و در زمستان معتدل است.<sup>5</sup>  
'''شهرستان گنبدکاووس''' با مختصات جغرافیایی "30 '09  ْ55 طول شرقی و "00 '15  ْ37 عرض شمالی و ارتفاع 45 متر،<sup>3</sup> در فاصله 470 کیلومتری تهران و 90 کیلومتری مرکز استان<sup>4</sup> (گرگان) و 90 کیلومتری شهر مرزی «اینچه برون»، در دشتی واقع شده که آب و هوای آن در تابستان گرم و در زمستان معتدل است.<sup>5</sup>  


رود گرگان از اين شهر مي‌گذرد و به درياي خزر مي‌ريزد. نام اين شهر از نام قابوس بن وشمگير زياري گرفته شده است كه آرامگاه او با نام «ميل‌گنبد» به عنوان يكي از آثار مهم و تاريخي شهر وبرجاي مانده از قرن چهارم، در مركز شهر قرار دارد. مقر حكومت قابوس (كاووسيكي از حاكمان آل‌زيار، <sup>6</sup> وي در جرجان، واقع در نزديكي شهر كنوني گنبد كاووس قرار داشت كه «در عهد مغول قتل‌ عام رفت و اكنون خراب است و آن‌جا مردم اندك‌اند».<sup>7</sup> شهر كنوني گنبد كاووس در 1316ش با طراحي كارشناسان آلماني و برابر با اصول شهرسازي، با خيابان‌هايي پهن و به گونة شطرنجي ساخته شده است.<sup>8</sup> جمعيت شهر گنبد كاووس در 1375 تعداد 111253 تن بود كه طبق برآورد انجام گرفته، به 125215 تن در 1384 رسيده است.<sup>9</sup>   
رود گرگان از این شهر می‌گذرد و به دریای خزر می‌ریزد. نام این شهر از نام قابوس بن وشمگیر زیاری گرفته شده است که آرامگاه او با نام «میل‌گنبد» به عنوان یکی از آثار مهم و تاریخی شهر وبرجای مانده از قرن چهارم، در مرکز شهر قرار دارد. مقر حکومت قابوس (کاووسیکی از حاکمان آل‌زیار، <sup>6</sup> وی در جرجان، واقع در نزدیکی شهر کنونی گنبد کاووس قرار داشت که «در عهد مغول قتل‌ عام رفت و اکنون خراب است و آن‌جا مردم اندک‌اند».<sup>7</sup> شهر کنونی گنبد کاووس در 1316ش با طراحی کارشناسان آلمانی و برابر با اصول شهرسازی، با خیابان‌هایی پهن و به گونه شطرنجی ساخته شده است.<sup>8</sup> جمعیت شهر گنبد کاووس در 1375 تعداد 111253 تن بود که طبق برآورد انجام گرفته، به 125215 تن در 1384 رسیده است.<sup>9</sup>   


'''مآخذ:'''
'''مآخذ:'''


1.     دفتر تقسيمات كشوري'''''. نشرية عناصر و واحدهاي تقسيمات كشوري'''''. تهران: دفتر تقسيمات كشوري (وزارت كشور)، 1383.
1.     دفتر تقسیمات کشوری'''''. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری'''''. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.


2.     سازمان نقشه‌برداري كشور. '''''نقشه تقسيمات كشوري'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداري كشور (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1383.
2.     سازمان نقشه‌برداری کشور. '''''نقشه تقسیمات کشوری'''''. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1383.


3.     جعفري، عباس. '''''گيتاشناسي ايران'''''. ج 3، ''دايرة‌المعارف جغرافيايي ايران''، چ 1، تهران: گيتاشناسي، 1379، ص 1116.
3.     جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران'''''. ج 3، ''دایره‌المعارف جغرافیایی ایران''، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1116.


4.     سازمان حمل و نقل و پايانه‌هاي كشور (وزارت راه و ترابري). '''''اطلس جاده‌هاي ايران (ويرايش دوم)'''''. تهران: همشهري، 1380، ص 134.
4.     سازمان حمل و نقل و پایانه‌های کشور (وزارت راه و ترابری). '''''اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم)'''''. تهران: همشهری، 1380، ص 134.


5.     جعفري. همانجا.  
5.     جعفری. همانجا.  


6.     سازمان نقشه‌برداي كشور. '''''اطلس تاريخ ايران''''' (اطلس ملي ايران). چ1. تهران: سازمان نقشه‌برداي كشور، 1378، ص68.
6.     سازمان نقشه‌بردای کشور. '''''اطلس تاریخ ایران''''' (اطلس ملی ایران). چ1. تهران: سازمان نقشه‌بردای کشور، 1378، ص68.


7.     مستوفي، حمدالله. '''''نزهةالقلوب'''''. به كوشش گاي لسترنج، ليدن: بريل، 1333ق/1915م، ص 159.
7.     مستوفی، حمدالله. '''''نزههالقلوب'''''. به کوشش گای لسترنج، لیدن: بریل، 1333ق/1915م، ص 159.


8.     سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي درسي. '''''جغرافياي استان گلستان'''''. چ3. تهران: شركت چاپ و نشر كتاب‌هاي درسي ايان، 1379، ص44.
8.     سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی درسی. '''''جغرافیای استان گلستان'''''. چ3. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایان، 1379، ص44.


9.     مركز آمار ايران. '''''بازسازي و برآورد جمعيت شهرستان‌هاي كشور براساس محدوده سال 1380.''''' تهران: مركز آمار ايران (سازمان مديريت و برنامه‌ريزي كشور)، 1382، ص193و 194.  
9.     مرکز آمار ایران. '''''بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور براساس محدوده سال 1380.''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص193و 194.  


غلامحسین تکمیل همایون
غلامحسین تکمیل همایون

نسخهٔ ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۳۹

گنبد کاووس، نام شهرستان و شهری در مرکز جغرافیایی استان گلستان، واقع در ضلع شرقی دریای خزر.

شهرستان گنبد کاووس برابر آخرین تغییرات در تقسیمات کشوری، در 1384ش، دارای 2 شهر، 2 بخش و 6 دهستان است1 و در همسایگی شهرستان‌های بندر ترکمن در غرب، آق قلا و آزادشهر در جنوب، مینودشت و کلاله در غرب و کشور ترکمنستان در شمال قرار دارد. 2 

شهرستان گنبدکاووس با مختصات جغرافیایی "30 '09  ْ55 طول شرقی و "00 '15  ْ37 عرض شمالی و ارتفاع 45 متر،3 در فاصله 470 کیلومتری تهران و 90 کیلومتری مرکز استان4 (گرگان) و 90 کیلومتری شهر مرزی «اینچه برون»، در دشتی واقع شده که آب و هوای آن در تابستان گرم و در زمستان معتدل است.5

رود گرگان از این شهر می‌گذرد و به دریای خزر می‌ریزد. نام این شهر از نام قابوس بن وشمگیر زیاری گرفته شده است که آرامگاه او با نام «میل‌گنبد» به عنوان یکی از آثار مهم و تاریخی شهر وبرجای مانده از قرن چهارم، در مرکز شهر قرار دارد. مقر حکومت قابوس (کاووس)، یکی از حاکمان آل‌زیار، 6 وی در جرجان، واقع در نزدیکی شهر کنونی گنبد کاووس قرار داشت که «در عهد مغول قتل‌ عام رفت و اکنون خراب است و آن‌جا مردم اندک‌اند».7 شهر کنونی گنبد کاووس در 1316ش با طراحی کارشناسان آلمانی و برابر با اصول شهرسازی، با خیابان‌هایی پهن و به گونه شطرنجی ساخته شده است.8 جمعیت شهر گنبد کاووس در 1375 تعداد 111253 تن بود که طبق برآورد انجام گرفته، به 125215 تن در 1384 رسیده است.9

مآخذ:

1.     دفتر تقسیمات کشوری. نشریه عناصر و واحدهای تقسیمات کشوری. تهران: دفتر تقسیمات کشوری (وزارت کشور)، 1383.

2.     سازمان نقشه‌برداری کشور. نقشه تقسیمات کشوری. تهران: سازمان نقشه‌برداری کشور (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1383.

3.     جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. ج 3، دایره‌المعارف جغرافیایی ایران، چ 1، تهران: گیتاشناسی، 1379، ص 1116.

4.     سازمان حمل و نقل و پایانه‌های کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جاده‌های ایران (ویرایش دوم). تهران: همشهری، 1380، ص 134.

5.     جعفری. همانجا.

6.     سازمان نقشه‌بردای کشور. اطلس تاریخ ایران (اطلس ملی ایران). چ1. تهران: سازمان نقشه‌بردای کشور، 1378، ص68.

7.     مستوفی، حمدالله. نزههالقلوب. به کوشش گای لسترنج، لیدن: بریل، 1333ق/1915م، ص 159.

8.     سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی درسی. جغرافیای استان گلستان. چ3. تهران: شرکت چاپ و نشر کتاب‌های درسی ایان، 1379، ص44.

9.     مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستان‌های کشور براساس محدوده سال 1380. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1382، ص193و 194.

غلامحسین تکمیل همایون