شهرنشینی و روستانشینی ایران: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی « === توزیع جمعیتکشور در نقاط شهری و روستایی === با توجه به جمعیت شهری کشور در سال ۱۳۷۵، میزان شهرنشینی در این سال برابر ۳/۶۱ درصد به دست میآید. مقایسه میزان شهرنشینی کشور در این سال با سالهای ۱۳۶۵، ۱۳۷۰ حاکی از تداوم گسترش روند افزایش شهرنشینی...» ایجاد کرد |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
با توجه به جمعیت شهری کشور در سال ۱۳۷۵، میزان شهرنشینی در این سال برابر ۳/۶۱ درصد به دست میآید. مقایسه میزان شهرنشینی کشور در این سال با سالهای ۱۳۶۵، ۱۳۷۰ حاکی از تداوم گسترش روند افزایش شهرنشینی و تمرکز جمعیت در شهرها، مطابق با برنامههای توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور، همچنان تداوم یافته و طی سالهای، ۱۳۶۵ تا ۱۳۷۵ جمعیت شهرنشینی ۳۷ درصد افزایش یافته است. این پدیده، در تفاوت رشد جمعیت مناطق شهری و روستایی کشور نیز به وضوح دیده میشود. رشد سالانه جمعیت در مناطق شهری کشور تقریباً برابر رشد جمعیت مناطق روستایی کشور در دوره ۱۰ سال مذکور بوده است. مقایسه این نتایج با یافتههای سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای ۱۳۵۵ و ۱۳۶۵ حاکی است که این گرایش در سالهای ۱۳۷۵-۱۳۶۵ نسبت به سالهای ۱۳۶۵-۱۳۵۵ کاهش یافته است چنانکه تغییرات نسبت شهرنشینی کشور بین سالهای ۱۳۶۵-۱۳۵۵ حدود ۱۵ درصد و در دهه بعد حدود ۱۳ درصد بوده است. این تحول بیانگر کاهش سرعت میزان شهرنشینی آن در سالهای اخیر است. فزونی رشد جمعیت در مناطق شهری نسبت به مناطق روستایی، در استانهای کهکیلویه و بویراحمد، ایلام و کردستان به اوج خود میرسد. این استانها جمعیت شهری نسبتاً بالایی دارد (به این ترتیب ۷/۶، ۲/۵ و ۱/۵ درصد)، در مقابل جمعیت روستایی این استانها به ترتیب دارای رشد ۹۶/۰، ۲/۰، ۱۵/۰- درصد بوده است از این دیدگاه استان تهران وضع ویژهای دارد. در این استان رشد سالانه جمعیت روستایی تقریباً برابر رشد سالانه جمعیت شهری بوده است. علاوه بر آن باید به پیدایش شهرکهایی با جمعیت نسبتاً بالا در خارج از محدوده شهرهای استان تهران تو جه داشت که علیرغم آنکه سیمایکاملاً شهری دارند از شمول تعریف شهر کاملاً خارج است و جمعیت آنها جزء جمعیت روستایی استان ملحوظ شده است. | |||
بالاترین میزان شهرنشینی در ایران مربوط است به استان [https://iranology-e.ir/%D9%82%D9%85 قم] با ۲/۹۱ درصد و کمترین میزان شهرنشینی مربوط است به استان کهکیلویه و بویراحمد. در این استان از هر ۱۰۰ نفر جمعیت به طور متوسط حدود ۳۹ نفر در مناطق شهری زندگی میکنند. گفتنی است که گرایش به شهرنشینی در این استان بیش از سایر استانهای کشور است. این پدیده در تفاوت رشد جمعیت شهری و روستایی آن دیده میشود. چنانکه میزان رشد سالانه جمعیت در مناطق شهری این استان (۷۳/۶ درصد) بیش از ۷ برابر رشد سالانه جمعیت در مناطق روستایی آن (۹۶/۰ درصد) است. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [https://iranology-e.ir/%D8%B4%D9%87%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 شهرهای ایران] | |||
* [https://iranology-e.ir/%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 روستاهای ایران] | |||
* [https://iranology-e.ir/%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%87_%D8%B9%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B1%DB%8C_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 جامعه عشایری ایران] | |||
* [https://iranology-e.ir/%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%A7%D8%B1_%D8%B3%D9%86%DB%8C_%D9%88_%D8%AC%D9%86%D8%B3%DB%8C_%D8%AC%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%AA_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86 ساختار سنی و جنسی جمعیت ایران] | |||
گذری بر جغرافیای ایران | == منبع اصلی == | ||
کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی. | |||
== نویسنده مقاله == | |||
[https://alhoda.ir/ کیانوش کیانی هفت لنگ] | |||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
نسخهٔ ۳۰ نوامبر ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۴
با توجه به جمعیت شهری کشور در سال ۱۳۷۵، میزان شهرنشینی در این سال برابر ۳/۶۱ درصد به دست میآید. مقایسه میزان شهرنشینی کشور در این سال با سالهای ۱۳۶۵، ۱۳۷۰ حاکی از تداوم گسترش روند افزایش شهرنشینی و تمرکز جمعیت در شهرها، مطابق با برنامههای توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی کشور، همچنان تداوم یافته و طی سالهای، ۱۳۶۵ تا ۱۳۷۵ جمعیت شهرنشینی ۳۷ درصد افزایش یافته است. این پدیده، در تفاوت رشد جمعیت مناطق شهری و روستایی کشور نیز به وضوح دیده میشود. رشد سالانه جمعیت در مناطق شهری کشور تقریباً برابر رشد جمعیت مناطق روستایی کشور در دوره ۱۰ سال مذکور بوده است. مقایسه این نتایج با یافتههای سرشماری عمومی نفوس و مسکن سالهای ۱۳۵۵ و ۱۳۶۵ حاکی است که این گرایش در سالهای ۱۳۷۵-۱۳۶۵ نسبت به سالهای ۱۳۶۵-۱۳۵۵ کاهش یافته است چنانکه تغییرات نسبت شهرنشینی کشور بین سالهای ۱۳۶۵-۱۳۵۵ حدود ۱۵ درصد و در دهه بعد حدود ۱۳ درصد بوده است. این تحول بیانگر کاهش سرعت میزان شهرنشینی آن در سالهای اخیر است. فزونی رشد جمعیت در مناطق شهری نسبت به مناطق روستایی، در استانهای کهکیلویه و بویراحمد، ایلام و کردستان به اوج خود میرسد. این استانها جمعیت شهری نسبتاً بالایی دارد (به این ترتیب ۷/۶، ۲/۵ و ۱/۵ درصد)، در مقابل جمعیت روستایی این استانها به ترتیب دارای رشد ۹۶/۰، ۲/۰، ۱۵/۰- درصد بوده است از این دیدگاه استان تهران وضع ویژهای دارد. در این استان رشد سالانه جمعیت روستایی تقریباً برابر رشد سالانه جمعیت شهری بوده است. علاوه بر آن باید به پیدایش شهرکهایی با جمعیت نسبتاً بالا در خارج از محدوده شهرهای استان تهران تو جه داشت که علیرغم آنکه سیمایکاملاً شهری دارند از شمول تعریف شهر کاملاً خارج است و جمعیت آنها جزء جمعیت روستایی استان ملحوظ شده است.
بالاترین میزان شهرنشینی در ایران مربوط است به استان قم با ۲/۹۱ درصد و کمترین میزان شهرنشینی مربوط است به استان کهکیلویه و بویراحمد. در این استان از هر ۱۰۰ نفر جمعیت به طور متوسط حدود ۳۹ نفر در مناطق شهری زندگی میکنند. گفتنی است که گرایش به شهرنشینی در این استان بیش از سایر استانهای کشور است. این پدیده در تفاوت رشد جمعیت شهری و روستایی آن دیده میشود. چنانکه میزان رشد سالانه جمعیت در مناطق شهری این استان (۷۳/۶ درصد) بیش از ۷ برابر رشد سالانه جمعیت در مناطق روستایی آن (۹۶/۰ درصد) است.
نیز نگاه کنید به
منبع اصلی
کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.