بُزچلو: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ ‏۱۹ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۳۴

بُزچلو برگرفته از وبسایت شبکه اطلاع رسانی دانا قابل بازیابی ازhttps://dana.ir/1231830/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87#gsc.tab=0

بُزچَلّو، یا بوزچلو گروهی از طوایف ترک زبان ساکناذربایجان غربی و معروف به قاراپایاق (قراپاپاخ) که در اوایل عهد صفوی به بخش وفس اراک کوچانده شدند و در دهستانی که بعداً به نامانها بزچلو نامیده شد، اقامت گزیدند^[۱]. در اواخر عهد صفوی دوبارهانها را به حوالی تفلیس،اقسطفا و سرحد گرجستان کوچاندند و در لوری و پنبک واقچه مستقر ساختند^[۲]. بزچلوهای این مناطق را به سبب کلاه سیاه که بر سر می‌گذاشتند قاراپاپاق نامیدند^[۳]. قاراپاپاق‌ها به 8 طایفه تقسیم می‌شوند^[۴].

سرپرستی در میان طایفه‌های قاراپاپاق موروثی است و بیشتر از طایفه بزرگ و مهم ترکاون هستند^[۵].

بزچلوها در بسیاری از جنگ‌ها و حوادث تاریخی شرکت داشتند. دسته‌ای از قاراپاپاق‌ها در جنگ‌های ایران و روس به رهبری عباس‌میرزا شرکت داشتند و پس از تصرف قریه شِلّو در ایروانِ ارمنستان درانجا ماندند. دسته‌ای دیگر به ترکیه کوچیدند و درانجا مستقر شدند^[۶]. جمعیت قاراپاپاق‌های ساکن روسیه در 1926م / 1305ش 6،316 نفر و بزچلو ها و قاراپاپاق‌های ایران و ترکیه 20 هزار تا 40 هزار نفر گزارش شده است^[۷]. شمار کوچندگان قاراپاپاق ایران در 1377ش 354 نفر گزارش شده است^[۸].

قاراپاپاق‌ها را برخی شیعه و برخی سنی و تیره قزاق‌های این طایفه را سنی حنفی دانسته‌اند^[۹].

تلخیص از مقاله بزچلو دایرهالمعارف بزرگ اسلامی

نیز نگاه کنید به

ماخذ

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی

تلخیص از مقاله بزچلو دایره المعارف بزرگ اسلامی

↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15؛ افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس). 1343، ص 1 و جم.
↑ باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. گلستان ارم. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173؛ Eubin, E, La Persed’ au Jourd’hui, Paris: 1908, P. 78، افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ .
↑ رضوی، ایل قاراپاپاق. تهران: 1370 ؛ ابن، همانجا.
↑ رضوی،ایل قاراپاپاق. تهران ، ص 60؛ افشاری، همانجا.
↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ
↑ ابن، همانجا؛ مفتون دنبلی، عبدالرزاق. مآثر سلطانیه. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220؛ سپهر، محمدتقی. ناسخ‌التواریخ. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217؛ معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.
↑ Akiner, sh. Islamic Peoples of the soviet onion. London: 1983, P. 255.
↑ سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استاناذربایجان. 1377، ص 19.
↑ رضوی،ایل قاراپاپاق. تهران: 1370 ، 59-60؛اکینر، همانجا.

[1] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15؛ افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس). 1343، ص 1 و جم.

[2] باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. گلستان ارم. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173؛ Eubin, E, La Persed’ au Jourd’hui, Paris: 1908, P. 78، افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ .

[3] رضوی، ایل قاراپاپاق. تهران: 1370 ؛ ابن، همانجا.

[4] رضوی،ایل قاراپاپاق. تهران ، ص 60؛ افشاری، همانجا.

[5] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ

[6] ابن، همانجا؛ مفتون دنبلی، عبدالرزاق. مآثر سلطانیه. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220؛ سپهر، محمدتقی. ناسخ‌التواریخ. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217؛ معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.

[7] Akiner, sh. Islamic Peoples of the soviet onion. London: 1983, P. 255.

[8] سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استاناذربایجان. 1377، ص 19.

[9] رضوی،ایل قاراپاپاق. تهران: 1370 ، 59-60؛اکینر، همانجا.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''بُزچَلّو'''، يا بوزچلو گروهي از طوايف ترك زبان ساكن آذربايجان غربي و معروف به قاراپاياق (قراپاپاخ) كه در اوايل عهد صفوي به بخش وفس اراك كوچانده شدند و در دهستاني كه بعداً به نام آنها بزچلو ناميده شد، اقامت گزيدند.<sup>(1)</sup> در اواخر عهد صفوي دوباره آنها را به حوالي تفليس، آقسطفا و سرحد گرجستان كوچاندند و در لوري و پنبك و آقچه مستقر ساختند.<sup>(2)</sup> بزچلوهاي اين مناطق را به سبب كلاه سياه كه بر سر مي‌گذاشتند قاراپاپاق ناميدند.<sup>(3)</sup> قاراپاپاق‌ها به 8 طايفه تقسيم مي‌شوند.<sup>(4)</sup>
+[[پرونده:1231830.jpg|بندانگشتی|بُزچلو برگرفته از وبسایت شبکه اطلاع رسانی دانا قابل بازیابی از<nowiki/>https://dana.ir/1231830/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%85%D8%B1%D9%88%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88-%D9%88-%D9%87%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%82%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87#gsc.tab=0]]
+'''[[بُزچلو|بُزچَلّو]]'''، یا بوزچلو گروهی از طوایف ترک زبان ساکناذربایجان غربی و معروف به قاراپایاق (قراپاپاخ) که در اوایل عهد صفوی به بخش وفس اراک کوچانده شدند و در دهستانی که بعداً به نامانها بزچلو نامیده شد، اقامت گزیدند<ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370، ص 14-15؛ افشاری، مشیت‌الحق، '''''ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس)'''''. 1343، ص 1 و جم.</ref>. در اواخر عهد صفوی دوبارهانها را به حوالی تفلیس،اقسطفا و سرحد گرجستان کوچاندند و در لوری و پنبک واقچه مستقر ساختند<ref>    باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. '''''گلستان ارم'''''. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173؛ Eubin, E, La '''''Persed’ au Jourd’hui''''', Paris: 1908, P. 78، افشاری، مشیت‌الحق، '''''ایل قراپاپاخ''''' .</ref>. بزچلوهای این مناطق را به سبب کلاه سیاه که بر سر می‌گذاشتند قاراپاپاق نامیدند<ref>رضوی، '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370 ؛ ابن، همانجا.</ref>. قاراپاپاق‌ها به 8 طایفه تقسیم می‌شوند<ref>   رضوی،'''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران ، ص 60؛ افشاری، همانجا.</ref>.
-سرپرستي در ميان طايفه‌هاي قاراپاپاق موروثي است و بيشتر از طايفة بزرگ و مهم تركاون هستند.<sup>(5)</sup>
+سرپرستی در میان طایفه‌های قاراپاپاق موروثی است و بیشتر از طایفه بزرگ و مهم ترکاون هستند<ref>رضوی، مهدی. '''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370افشاری، مشیت‌الحق، '''''ایل قراپاپاخ'''''</ref>.
-بزچلوها در بسياري از جنگ‌ها و حوادث تاريخي شركت داشتند. دسته‌اي از قاراپاپاق‌ها در جنگ‌هاي ايران و روس به رهبري عباس‌ميرزا شركت داشتند و پس از تصرف قرية شِلّو در ايروانِ ارمنستان در آنجا ماندند. دسته‌اي ديگر به تركيه كوچيدند و در آنجا مستقر شدند.<sup>(6)</sup> جمعيت قاراپاپاق‌هاي ساكن روسيه در 1926م / 1305ش 6،316 نفر و بزچلو ها و قاراپاپاق‌هاي ايران و تركيه 20 هزار تا 40 هزار نفر گزارش شده است.<sup>(7)</sup> شمار كوچندگان قاراپاپاق ايران در 1377ش 354 نفر گزارش شده است.<sup>(8)</sup>
+بزچلوها در بسیاری از جنگ‌ها و حوادث تاریخی شرکت داشتند. دسته‌ای از قاراپاپاق‌ها در جنگ‌های ایران و روس به رهبری عباس‌میرزا شرکت داشتند و پس از تصرف قریه شِلّو در ایروانِ ارمنستان درانجا ماندند. دسته‌ای دیگر به ترکیه کوچیدند و درانجا مستقر شدند<ref>  ابن، همانجا؛ مفتون دنبلی، عبدالرزاق. '''''مآثر سلطانیه'''''. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220؛ سپهر، محمدتقی. '''''ناسخ‌التواریخ'''''. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217؛ معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، '''''مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی'''''. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.</ref>. جمعیت قاراپاپاق‌های ساکن روسیه در 1926م / 1305ش 6،316 نفر و بزچلو ها و قاراپاپاق‌های ایران و ترکیه 20 هزار تا 40 هزار نفر گزارش شده است<ref>   Akiner, sh. '''''Islamic Peoples of the soviet onion'''''. London: 1983, P. 255.</ref>. شمار کوچندگان قاراپاپاق ایران در 1377ش 354 نفر گزارش شده است<ref> '''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استاناذربایجان'''''. 1377، ص 19. </ref>.
-قاراپاپاق‌ها را برخي شيعه و برخي سني و تيرة قزاق‌هاي اين طايفه را سني حنفي دانسته‌اند.<sup>(9)</sup>
+قاراپاپاق‌ها را برخی شیعه و برخی سنی و تیره قزاق‌های این طایفه را سنی حنفی دانسته‌اند<ref>  رضوی،'''''ایل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370 ، 59-60؛اکینر، همانجا.</ref>.
-تلخيص از مقالة بزچلو ''دايرةالمعارف بزرگ اسلامي''
+تلخیص از مقاله بزچلو ''دایرهالمعارف بزرگ اسلامی''
-مآخذ:
+== نیز نگاه کنید به ==
--    رضوي، مهدي. '''''ايل قاراپاپاق'''''. تهران: 1370، ص 14-15؛ افشاري، مشيت‌الحق، '''''ايل قراپاپاخ (تحقيقات گروه پژوهشگران ادارة فرهنگ عامه، يادداشت‌هاي دست‌نويس)'''''. 1343، ص 1 و جم.
+== ماخذ ==
--    باكيخانوف، عباسقلي‌آقا. '''''گلستان ارم'''''. به كوشش عبدالكريم علي‌زاده و ديگران، باكو: 1970م، ص 173؛ Eubin, E, La '''''Persed’ au Jourd’hui''''', Paris: 1908, P. 78، افشاري، مشيت‌الحق، همانجا.
+== منبع اصلی ==
+سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
--    رضوي، همانجا؛ ابن، همانجا.
+== نویسنده مقاله ==
+معصومه ابراهیمی
--    رضوي، همانجا، ص 60؛ افشاري، همانجا.
+تلخیص از مقاله بزچلو ''دایره المعارف بزرگ اسلامی''
--    همانجاها.
--    ابن، همانجا؛ مفتون دنبلي، عبدالرزاق. '''''مآثر سلطانيه'''''. به كوشش غلامحسين صدري افشار، تهران: 1351، ص 219-220؛ سپهر، محمدتقي. '''''ناسخ‌التواريخ'''''. به كوشش جهانگير قائم‌مقامي، تهران: 1337، 1/110، 194، 217؛ معصومي، غلامرضا. «چند فرمان تاريخي از شاهان قاجار»، '''''مجموعه سخنراني‌هاي هفتمين كنگرة تحقيقات ايراني'''''. به كوشش محمدرسول درياگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.
--     Akiner, sh. '''''Islamic Peoples of the soviet onion'''''. London: 1983, P. 255.
--      '''''سرشماري اجتماعي اقتصادي عشاير كوچنده، 1377ش، نتايج تفصيلي، استان آذربايجان'''''. 1377، ص 19.
--      رضوي، همانجا، 59-60؛ آكينر، همانجا.
-معصومه ابراهیمی