بُزچلو

بُزچَلّو، یا بوزچلو گروهی از طوایف ترک زبان ساکن آذربایجان غربی و معروف به قاراپایاق (قراپاپاخ) که در اوایل عهد صفوی به بخش وفس اراک کوچانده شدند و در دهستانی که بعداً به نامانها بزچلو نامیده شد، اقامت گزیدند^[۱]^[۲]. در اواخر عهد صفوی دوباره آنها را به حوالی تفلیس، اقسطفا و سرحد گرجستان کوچاندند و در لوری و پنبک واقچه مستقر ساختند^[۲]^[۳]^[۴]. بزچلوهای این مناطق را به سبب کلاه سیاه که بر سر می‌گذاشتند قاراپاپاق نامیدند^[۳]^[۵]. قاراپاپاق‌ها به 8 طایفه تقسیم می‌شوند^[۲]^[۶].

سرپرستی در میان طایفه‌های قاراپاپاق موروثی است و بیشتر از طایفه بزرگ و مهم ترکاون هستند^[۲]^[۷].

بزچلوها در بسیاری از جنگ‌ها و حوادث تاریخی شرکت داشتند. دسته‌ای از قاراپاپاق‌ها در جنگ‌های ایران و روس به رهبری عباس‌میرزا شرکت داشتند و پس از تصرف قریه شِلّو در ایروانِ ارمنستان درانجا ماندند. دسته‌ای دیگر به ترکیه کوچیدند و درانجا مستقر شدند^[۳]^[۸]^[۹]^[۱۰]. جمعیت قاراپاپاق‌های ساکن روسیه در 1926م / 1305ش 6،316 نفر و بزچلو ها و قاراپاپاق‌های ایران و ترکیه 20 هزار تا 40 هزار نفر گزارش شده است^[۱۱]. شمار کوچندگان قاراپاپاق ایران در 1377ش 354 نفر گزارش شده است^[۱۲]. قاراپاپاق‌ها را برخی شیعه و برخی سنی و تیره قزاق‌های این طایفه را سنی حنفی دانسته‌اند^[۱۱]^[۱۳]^[۱۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ ^۲٫۳ افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس). 1343، ص 1.
↑ ^۳٫۰ ^۳٫۱ ^۳٫۲ Eubin, E, La Persed’ au Jourd’hui, Paris: 1908, P. 78
↑ باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. گلستان ارم. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173.
↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15.
↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 60.
↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370.
↑ مفتون دنبلی، عبدالرزاق. مآثر سلطانیه. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220.
↑ سپهر، محمدتقی. ناسخ‌التواریخ. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217.
↑ معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.
↑ ^۱۱٫۰ ^۱۱٫۱ Akiner, sh. Islamic Peoples of the soviet onion. London: 1983, P. 255.
↑ سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استان آذربایجان. 1377، ص 19.
↑ رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، 59-60.
↑ ابراهیمی، معصومه. "بزچلو". دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازابی از:https://www.cgie.org.ir/fa/article/228738/%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی

[1] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15.

[:0-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ ^۲٫۲ ^۲٫۳ افشاری، مشیت‌الحق، ایل قراپاپاخ (تحقیقات گروه پژوهشگران اداره فرهنگ عامه، یادداشت‌های دست‌نویس). 1343، ص 1.

[:1-3] ۳٫۰ ^۳٫۱ ^۳٫۲ Eubin, E, La Persed’ au Jourd’hui, Paris: 1908, P. 78

[4] باکیخانوف، عباسقلی‌آقا. گلستان ارم. به کوشش عبدالکریم علی‌زاده و دیگران، باکو: 1970م، ص 173.

[5] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 14-15.

[6] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، ص 60.

[7] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370.

[8] مفتون دنبلی، عبدالرزاق. مآثر سلطانیه. به کوشش غلامحسین صدری افشار، تهران: 1351، ص 219-220.

[9] سپهر، محمدتقی. ناسخ‌التواریخ. به کوشش جهانگیر قائم‌مقامی، تهران: 1337، 1/110، 194، 217.

[10] معصومی، غلامرضا. «چند فرمان تاریخی از شاهان قاجار»، مجموعه سخنرانی‌های هفتمین کنگره تحقیقات ایرانی. به کوشش محمدرسول دریاگشت، تهران: 1355، ج 3 / 583.

[:2-11] ۱۱٫۰ ^۱۱٫۱ Akiner, sh. Islamic Peoples of the soviet onion. London: 1983, P. 255.

[12] سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده، 1377ش، نتایج تفصیلی، استان آذربایجان. 1377، ص 19.

[13] رضوی، مهدی. ایل قاراپاپاق. تهران: 1370، 59-60.

[14] ابراهیمی، معصومه. "بزچلو". دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازابی از:https://www.cgie.org.ir/fa/article/228738/%D8%A8%D8%B2%DA%86%D9%84%D9%88

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

[۱۳]

[۱۴]