ایل شکاک: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''شكاك'''، از ايلات كرد استان آذربايجان غربي. برخي شكاك را در اصل «شه كاك» (شاه كاك)<sup>1</sup> و به معناي شاه مرد (مرد بزرگ) و برخي نيز كاك را نام قلعهاي بزرگ (شه كاك = قلعة بزرگ) در آذربايجان دانستهاند كه اجداد شكاكيها آن را ساختهاند.<sup>2</sup> مر...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''شکاک'''، از ایلات [[کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او|کرد]] [[آذربایجان غربی|استان آذربایجان غربی]]. | ||
برخی شکاک را در اصل «شه کاک» (شاه کاک)<sup>1</sup> و به معنای شاه مرد (مرد بزرگ) و برخی نیز کاک را نام قلعهای بزرگ (شه کاک = قلعة بزرگ) در آذربایجان دانستهاند که اجداد شکاکیها آن را ساختهاند.<sup>2</sup> | |||
مردم | مردم ایل شکاک در نواحی مرزی ایران و ترکیه و در روستاهای اطراف شهرهای سلماس و اورمیه پراکندهاند.<sup>3</sup> قسمتی از ایل شکاک در زمان [[صفویان|حکومت صفویان]] به همراه دیگر ایلات و طوایف کرد از منطقة کردستان به نواحی قوچان در خراسان کوچانده شدند. شکاکیهای خراسان به شقاقی معروفند.<sup>4</sup> | ||
امروزه | امروزه اکثر مردم ایل شکاک یکجانشین شدهاند و گروههایی از آنها برای چرای دامها به مناطق سردسیر و گرمسیر در منطقه کوچ میکنند.<sup>6</sup> | ||
کوچندگان ایل شکاک بین دهستانهای شهرستانهای ارومیه، پیرانشهر، خوی، سردشت و سلماس استان آذربایجان غربی ییلاق و قشلاق میکنند.<sup>7</sup> | |||
ساختار | ساختار ایلی به صورت، ایل، تیره، طایفه، باب، زومه (اوبه)، مال (خانوار) است. ایل شکاک به دو تیرة بزرگ عبدویی و کارداری (قارداری) که هر کدام دارای شاخههای متعددی هستند، تقسیم میشود. رؤسای ایل اکثراً از تیرة عبدویی (عَوْدُویی) برخاستهاند.<sup>8</sup> یکی از مشهورترین رؤسای ایل شکاک که برای استقلال کردها با حکومت رضا شاه سالها جنگید، اسماعیل آقا (سمیتقو) نام داشت که از تیرة عبدویی برخاسته بود.<sup>9</sup> | ||
شمار | شمار کل جمعیت ایل شکاک را در 1345ش 4850 خانوار و 25012 نفر آوردهاند. شمار کوچندگان این ایل را در 1377ش 816 خانوار و 6230 نفر تخمین زدهاند.<sup>10</sup> | ||
کشاورزی و دامداری و صنایع دستی از عمدهترین مشاغل مردم ایل شکاک است.<sup>11</sup> | |||
گروههایی از مردم ایل شکاک سنی شافعی و حنفی و برخی شیعه مذهبند.<sup>12</sup> | |||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1- مردوخ | 1- مردوخ کردستانی، شیخ محمد. '''''تاریخ کرد و کردستان و توابع یا تاریخ مردوخ'''''. سنندج: 1351، ص 98. | ||
2- دهخدا. '''''لغتنامه'''''. ج 39، ص 231. | 2- دهخدا. '''''لغتنامه'''''. ج 39، ص 231. | ||
3- | 3- اسکندرینیا، ابراهیم. '''''ساختار سازمان ایلات و شیوة معیشت عشایر آذربایجان غربی'''''. بندرانزلی: 1366، ص 369؛ | ||
Van Bruinssen, M. M. "Shakāk", EI2/1X/245. | Van Bruinssen, M. M. "Shakāk", EI2/1X/245. | ||
4- | 4- توحدی، کلیمالله. '''''حرکت تاریخی کرد به خراسان'''''. مشهد: 1359، ص 1/7-8. | ||
5- | 5- اسکندرینیا، ابراهیم. همانجا. | ||
6- ''''' | 6- '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها'''''. تهران: 1378، ص 21-30. | ||
7- | 7- اسکندرینیا، ابراهیم. '''''همان'''''. ص 33، 369-371. | ||
8- ممتحنالدوله، | 8- ممتحنالدوله، میرزا مهدی خان. '''''خاطرات.''''' تهران: 1353، ص 21؛ توحدی، کلیمالله. '''''همان'''''. 1/488. | ||
9- ''''' | 9- '''''سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 21. | ||
10- | 10- شهریار افشار، بیژن، «ایل شکاک»، '''''هنر و مردم'''''. ش 44، ص 42-44. | ||
11- | 11- فتحی، محمد. همانجا؛ سنندجی، میرزا شکرالله. '''''تحفة ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان'''''. به کوشش حشمتالله طبیبی، تهران: 1366، ص سی و دو. | ||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
نسخهٔ ۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۵۰
شکاک، از ایلات کرد استان آذربایجان غربی.
برخی شکاک را در اصل «شه کاک» (شاه کاک)1 و به معنای شاه مرد (مرد بزرگ) و برخی نیز کاک را نام قلعهای بزرگ (شه کاک = قلعة بزرگ) در آذربایجان دانستهاند که اجداد شکاکیها آن را ساختهاند.2
مردم ایل شکاک در نواحی مرزی ایران و ترکیه و در روستاهای اطراف شهرهای سلماس و اورمیه پراکندهاند.3 قسمتی از ایل شکاک در زمان حکومت صفویان به همراه دیگر ایلات و طوایف کرد از منطقة کردستان به نواحی قوچان در خراسان کوچانده شدند. شکاکیهای خراسان به شقاقی معروفند.4
امروزه اکثر مردم ایل شکاک یکجانشین شدهاند و گروههایی از آنها برای چرای دامها به مناطق سردسیر و گرمسیر در منطقه کوچ میکنند.6
کوچندگان ایل شکاک بین دهستانهای شهرستانهای ارومیه، پیرانشهر، خوی، سردشت و سلماس استان آذربایجان غربی ییلاق و قشلاق میکنند.7
ساختار ایلی به صورت، ایل، تیره، طایفه، باب، زومه (اوبه)، مال (خانوار) است. ایل شکاک به دو تیرة بزرگ عبدویی و کارداری (قارداری) که هر کدام دارای شاخههای متعددی هستند، تقسیم میشود. رؤسای ایل اکثراً از تیرة عبدویی (عَوْدُویی) برخاستهاند.8 یکی از مشهورترین رؤسای ایل شکاک که برای استقلال کردها با حکومت رضا شاه سالها جنگید، اسماعیل آقا (سمیتقو) نام داشت که از تیرة عبدویی برخاسته بود.9
شمار کل جمعیت ایل شکاک را در 1345ش 4850 خانوار و 25012 نفر آوردهاند. شمار کوچندگان این ایل را در 1377ش 816 خانوار و 6230 نفر تخمین زدهاند.10
کشاورزی و دامداری و صنایع دستی از عمدهترین مشاغل مردم ایل شکاک است.11
گروههایی از مردم ایل شکاک سنی شافعی و حنفی و برخی شیعه مذهبند.12
مآخذ:
1- مردوخ کردستانی، شیخ محمد. تاریخ کرد و کردستان و توابع یا تاریخ مردوخ. سنندج: 1351، ص 98.
2- دهخدا. لغتنامه. ج 39، ص 231.
3- اسکندرینیا، ابراهیم. ساختار سازمان ایلات و شیوة معیشت عشایر آذربایجان غربی. بندرانزلی: 1366، ص 369؛
Van Bruinssen, M. M. "Shakāk", EI2/1X/245.
4- توحدی، کلیمالله. حرکت تاریخی کرد به خراسان. مشهد: 1359، ص 1/7-8.
5- اسکندرینیا، ابراهیم. همانجا.
6- سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها. تهران: 1378، ص 21-30.
7- اسکندرینیا، ابراهیم. همان. ص 33، 369-371.
8- ممتحنالدوله، میرزا مهدی خان. خاطرات. تهران: 1353، ص 21؛ توحدی، کلیمالله. همان. 1/488.
9- سرشماری اجتماعی، اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 21.
10- شهریار افشار، بیژن، «ایل شکاک»، هنر و مردم. ش 44، ص 42-44.
11- فتحی، محمد. همانجا؛ سنندجی، میرزا شکرالله. تحفة ناصری در تاریخ و جغرافیای کردستان. به کوشش حشمتالله طبیبی، تهران: 1366، ص سی و دو.
معصومه ابراهیمی