پرش به محتوا

حبش حاسب: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''حبش حاسب،''' احمد بن عبدالله مروزي معروف به حبش حاسب از بزرگ‌ترين منجمان دربار مأمون و معتصم عباسي بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وي 3 زيج (مجموعه جداول نجومي) فراهم آورد: يكي به روش ستاره‌شناسان هندي، ديگري به روش زيج شاه (شهرياران، زي...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''حبش حاسب،''' احمد بن عبدالله مروزي معروف به حبش حاسب از بزرگ‌ترين منجمان دربار مأمون و معتصم عباسي بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وي 3 زيج (مجموعه جداول نجومي) فراهم آورد: يكي به روش ستاره‌شناسان هندي، ديگري به روش زيج شاه (شهرياران، زيج ايراني رايج در دورة ساسانيان) كه به زيج صغير مشهور شد و سرانجام پس از رصدهاي طولاني زيجي ديگر نوشت كه به زيج مُمْتَحَن (آزموده) مشهور شد. وي در آثار خود براي نخستين بار ظلّ معكوس و ظلّ مستوي (معادل دو تابع تانژانت و كتانژات) را به كار برد و نخستين جدول‌هاي اين دو تابع و نيز جدول‌هايي براي ديگر توابع مثلثاتي فراهم آورد.<sup>(1، 2)</sup> ادوارد استوارت كندي در كتاب مشهور پژوهشي در زيج‌هاي دورة اسلامي، زيج‌هاي حبش را به دقت بررسي كرده است.<sup>(3)</sup>   
'''حبش حاسب،''' احمد بن عبدالله مروزی معروف به حبش حاسب از بزرگ‌ترین منجمان دربار مأمون و معتصم عباسی بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وی 3 زیج (مجموعه جداول نجومی) فراهم آورد: یكی به روش ستاره‌شناسان هندی، دیگری به روش زیج شاه (شهریاران، زیج ایرانی رایج در دوره [[ساسانیان]]) كه به زیج صغیر مشهور شد و سرانجام پس از رصدهای طولانی زیجی دیگر نوشت كه به زیج مُمْتَحَن (آزموده) مشهور شد. وی در آثار خود برای نخستین بار ظلّ معكوس و ظلّ مستوی (معادل دو تابع تانژانت و كتانژات) را به كار برد و نخستین جدول‌های این دو تابع و نیز جدول‌هایی برای دیگر توابع مثلثاتی فراهم آورد.<sup>(1، 2)</sup> ادوارد استوارت كندی در كتاب مشهور پژوهشی در زیج‌های دوره اسلامی، زیج‌های حبش را به دقت بررسی كرده است.<sup>(3)</sup>   


'''مآخذ''':  
'''مآخذ''':  


1-     كرامتي، يونس. '''كارنامة ايرانيان'''. تهران: 1380ش، صص 90-93.
1-     كرامتی، یونس. '''كارنامه ایرانیان'''. تهران: 1380ش، صص 90-93.


2-    قرباني، ابوالقاسم. '''زندگي‌نامة رياضي‌دانان دورة اسلامي'''. تهران: 1365ش، صص 421-430.  
2-    قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران: 1365ش، صص 421-430.  


3-             Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956.
3-             Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956.


یونس کرامتی
یونس کرامتی

نسخهٔ ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۹:۴۲

حبش حاسب، احمد بن عبدالله مروزی معروف به حبش حاسب از بزرگ‌ترین منجمان دربار مأمون و معتصم عباسی بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وی 3 زیج (مجموعه جداول نجومی) فراهم آورد: یكی به روش ستاره‌شناسان هندی، دیگری به روش زیج شاه (شهریاران، زیج ایرانی رایج در دوره ساسانیان) كه به زیج صغیر مشهور شد و سرانجام پس از رصدهای طولانی زیجی دیگر نوشت كه به زیج مُمْتَحَن (آزموده) مشهور شد. وی در آثار خود برای نخستین بار ظلّ معكوس و ظلّ مستوی (معادل دو تابع تانژانت و كتانژات) را به كار برد و نخستین جدول‌های این دو تابع و نیز جدول‌هایی برای دیگر توابع مثلثاتی فراهم آورد.(1، 2) ادوارد استوارت كندی در كتاب مشهور پژوهشی در زیج‌های دوره اسلامی، زیج‌های حبش را به دقت بررسی كرده است.(3)

مآخذ:

1-     كرامتی، یونس. كارنامه ایرانیان. تهران: 1380ش، صص 90-93.

2-    قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، صص 421-430.

3-             Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956.

یونس کرامتی