دیوان مظالم: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''دیوان مظالم،''' دادگاه رسیدگی به | '''دیوان مظالم،''' دادگاه رسیدگی به شکایات مردمان از عمال دولت. | ||
دیوانی بود مسئول رسیدگی به اعمال ظالمانه | دیوانی بود مسئول رسیدگی به اعمال ظالمانه حکام، امرا و رجال بزرگ دولت که شخص پادشاه مسئولیت آن را بر عهده دارد. اولین کسانی که این دیوان را برقرار کردند، خلفای عباسی بودند و تا زمان مقتدر عباسی، شخص خلیفه به آن دیوان رسیدگی میکرد<ref>ناظمالاطباء. </ref><ref>دهخدا، علی اکبر، '''''لغتنامه''''' '''''دهخدا،''''' ذیل واژه دیوان مظالم.</ref>. در تاریخ اسلام، برای حل مرافعات و اختلافاتی که قضات از حل آنها باز میماندند و یا مدعیان، قضاوت آنها را قبول نداشتند، هیأتی در نظر گرفته شده بود که بر حکام ولایات، نظارت کرده و در حکم آنها، دخالت میکرد؛ این دادگاه به دادگاه اداری امروز شباهت دارد و تاریخچه و اساس تشکیل آن به جنگی که خالد بن الولید در آن، عدهای از مردان بنی جَذیمه را پس از تسلیم به قتل رسانید و [[امام علی(ع)|علی بن ابیطالب(ع)]] از سوی پیامبر اسلام(ص) مأمور پرداخت [[دیه]] مقتولین شدند، بر میگردد. این دادگاه، مسئول رسیدگی به تجاوز حکام بر رعایا، شکایت از مأمورین حقوق و اجرت، مراقبت از مأمورین وصول مالیاتها و استرداد اموال غصب شده از سوی حکام به صاحبان آنها و نیز نظارت بر اجرای احکام است<ref>'''''الموسوعه العربیه المیسره'''''</ref><ref>زیدان، جرجی. '''''تاریخ''''' '''''تمدن'''''. ج1/187.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[دیوان تمییز]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
دانشنامه ایران | |||
== نویسنده مقاله == | |||
اسدالله معظمی گودرزی | |||
نسخهٔ ۱۲ ژانویهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۵
دیوان مظالم، دادگاه رسیدگی به شکایات مردمان از عمال دولت.
دیوانی بود مسئول رسیدگی به اعمال ظالمانه حکام، امرا و رجال بزرگ دولت که شخص پادشاه مسئولیت آن را بر عهده دارد. اولین کسانی که این دیوان را برقرار کردند، خلفای عباسی بودند و تا زمان مقتدر عباسی، شخص خلیفه به آن دیوان رسیدگی میکرد[۱][۲]. در تاریخ اسلام، برای حل مرافعات و اختلافاتی که قضات از حل آنها باز میماندند و یا مدعیان، قضاوت آنها را قبول نداشتند، هیأتی در نظر گرفته شده بود که بر حکام ولایات، نظارت کرده و در حکم آنها، دخالت میکرد؛ این دادگاه به دادگاه اداری امروز شباهت دارد و تاریخچه و اساس تشکیل آن به جنگی که خالد بن الولید در آن، عدهای از مردان بنی جَذیمه را پس از تسلیم به قتل رسانید و علی بن ابیطالب(ع) از سوی پیامبر اسلام(ص) مأمور پرداخت دیه مقتولین شدند، بر میگردد. این دادگاه، مسئول رسیدگی به تجاوز حکام بر رعایا، شکایت از مأمورین حقوق و اجرت، مراقبت از مأمورین وصول مالیاتها و استرداد اموال غصب شده از سوی حکام به صاحبان آنها و نیز نظارت بر اجرای احکام است[۳][۴].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
دانشنامه ایران
نویسنده مقاله
اسدالله معظمی گودرزی