حزب دمکرات ایران: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[حزب دمکرات | '''[[حزب دمکرات ایران]]،''' از احزاب سیاسی [[ایران]] که در اوضاع آشفته ناشی از هجوم قوای [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87 روسیه] و انگلیس پس از جنگ جهانی دوم توسط [https://historydocuments.ir/?page=post&id=3791 قوامالسلطنه] تشکیل شد. [https://historydocuments.ir/?page=post&id=3791 احمد قوامالسلطنه] در 1324ش نخست وزیری وقت این حزب را به پیشنهاد مظفر فیروز و به رهبری خود تشکیل داد<ref>طیرانی، بهروز (به كوشش). '''''اسناد احزاب سیاسی ایران'''''. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.</ref>. کمیته مرکزی حزب از دو گروه اشراف شمالی ضد انگلیسی و روشنفکران غیر تودهای ترکیب یافت و [https://fa.wikinoor.ir/wiki/%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86_%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D9%86%D8%8C_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D9%88%D9%84%DB%8C محمد ولی فرمانفرما]، ابوالقاسم صدرا حسینی، [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%B1%D8%B6%D8%A7_%D9%81%D8%A7%D8%AE%D8%B1_%D8%AD%DA%A9%D9%85%D8%AA سردار فاخر حکمت]، [[ملک الشعرای بهار|ملک الشعراء بهار]]، [https://farhikhtegandaily.com/page/32798/ محمود محمود]، [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%86%DB%8C حسن ارسنجانی] عضو کمیته مرکزی و [https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%DB%8C%D8%AF_%D9%87%D8%A7%D8%B4%D9%85_%D9%88%DA%A9%DB%8C%D9%84 سیدهاشم وکیل]، [https://wiki.ahlolbait.com/%D8%A7%D8%A8%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%B3%D9%86_%D8%B9%D9%85%DB%8C%D8%AF%DB%8C_%D9%86%D9%88%D8%B1%DB%8C ابوالحسن عمید نوری]، [https://psri.ir/?id=ggq6b1klte مظفر بقایی] و [https://fa.wikifeqh.ir/%D8%AD%D8%B3%DB%8C%D9%86_%D9%85%DA%A9%DB%8C حسین مکی] از اعضاء فعال آن بودند <ref>الهی، حسین'''''. احزاب و سازمانهای سیاسی در خراسان'''''. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.</ref>بدین ترتیب [https://historydocuments.ir/?page=post&id=3791 قوام] سعی داشت از جناحهای مختلف سیاسی برای شکست دادن نامزدهای سلطنت طلب و طرفدار انگلیس در انتخابات آینده و بسیج اصلاحگران غیر کمونیست و جلب نظر افراد ملی برای برقراری توازن در برابر حزب توده استفاده کند<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب'''''. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.</ref>. برخی از اهداف حزب عبارت بودند از: | ||
* اصلاحات گسترده اقتصادی، اجتماعی و اداری<ref> [حزب دمكرات]، '''''«برنامه''''' '''''حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.</ref>؛ | |||
* تجدید نظر اساسی در نیروهای امنیتی کشور<ref>[حزب دمكرات]، '''''«نظامنامه حزب»'''''. روزنامه دمكرات ایران: 3 آبانماه 1325ش.</ref>. | |||
روزنامههای ''دمکرات ایران'' (ارگان حزب)، ''فرمان'' (روزنامه عصر حزب)، ''دیپلمات'' (ارگان کمیته مرکزی حزب) و ''بهرام'' (ویژه دانشآموزان و دانشجویان) به بیان ودیدگاههای این حزب میپرداختند<ref>برزین، مسعود. '''''شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375).''''' تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.</ref>. مخالفت گسترده با قوام از سوی کسانی چون سردار فاخر حکمت (از اعضاء مؤسس آن حزب) <ref>حكمت، س. «نقش من در مجلس»، '''''سالنامه''''' '''''دنیا'''''. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانونگذاری، 20 آذرماه 1326ش.</ref> باعث اشغال دفتر حزب و تعطیلی آن در 1327ش شد. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[ملک الشعرای بهار]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
اکبر قاسمی | اکبر قاسمی | ||
نسخهٔ ۲۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۸
حزب دمکرات ایران، از احزاب سیاسی ایران که در اوضاع آشفته ناشی از هجوم قوای روسیه و انگلیس پس از جنگ جهانی دوم توسط قوامالسلطنه تشکیل شد. احمد قوامالسلطنه در 1324ش نخست وزیری وقت این حزب را به پیشنهاد مظفر فیروز و به رهبری خود تشکیل داد[۱]. کمیته مرکزی حزب از دو گروه اشراف شمالی ضد انگلیسی و روشنفکران غیر تودهای ترکیب یافت و محمد ولی فرمانفرما، ابوالقاسم صدرا حسینی، سردار فاخر حکمت، ملک الشعراء بهار، محمود محمود، حسن ارسنجانی عضو کمیته مرکزی و سیدهاشم وکیل، ابوالحسن عمید نوری، مظفر بقایی و حسین مکی از اعضاء فعال آن بودند [۲]بدین ترتیب قوام سعی داشت از جناحهای مختلف سیاسی برای شکست دادن نامزدهای سلطنت طلب و طرفدار انگلیس در انتخابات آینده و بسیج اصلاحگران غیر کمونیست و جلب نظر افراد ملی برای برقراری توازن در برابر حزب توده استفاده کند[۳]. برخی از اهداف حزب عبارت بودند از:
روزنامههای دمکرات ایران (ارگان حزب)، فرمان (روزنامه عصر حزب)، دیپلمات (ارگان کمیته مرکزی حزب) و بهرام (ویژه دانشآموزان و دانشجویان) به بیان ودیدگاههای این حزب میپرداختند[۶]. مخالفت گسترده با قوام از سوی کسانی چون سردار فاخر حکمت (از اعضاء مؤسس آن حزب) [۷] باعث اشغال دفتر حزب و تعطیلی آن در 1327ش شد.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ طیرانی، بهروز (به كوشش). اسناد احزاب سیاسی ایران. تهران: سازمان اسناد ملی ایران، 1373ش، ج1، ص502.
- ↑ الهی، حسین. احزاب و سازمانهای سیاسی در خراسان. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1382ش، ص201.
- ↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی، 1380ش، ص285.
- ↑ [حزب دمكرات]، «برنامه حزب». روزنامه دمكرات ایران: 2 آبان ماه 1325ش.
- ↑ [حزب دمكرات]، «نظامنامه حزب». روزنامه دمكرات ایران: 3 آبانماه 1325ش.
- ↑ برزین، مسعود. شناسنامه مطبوعات ایران (1315- 1375). تهران: بهجت، 1371ش، ص95، 194، 198، 304.
- ↑ حكمت، س. «نقش من در مجلس»، سالنامه دنیا. شماره 21، 1341ش، ص250 و 540؛ و [مجلس شورای ملی] ، صورت مذاكرات دوره پانزدهم قانونگذاری، 20 آذرماه 1326ش.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اکبر قاسمی