آذینبندی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[ | '''[[آذینبندی|اذینبندی]]،''' تزئین و ارایش شهرها، بازارها، میدانها و ارگهای سلطنتی و بستن طاق نصرت به هنگام جشنهای ملی ـ مذهبی و مراسم استقبال از شاهان و امیران و مهمانان بزرگ خارجی. | ||
اصطلاح اذینبندی در تاریخ و ادب فارسی به صورتهای «اذین نهادن»، «اذین زدن» و «ائینبندی» نیز امده است. منابع كهن تاریخی و ادبی بارها به اذینبندی شهرها به مناسبتهای مختلف اشاره میكنند<ref>جنابذی، میرزابیگ. '''''روضهالصفویه'''''. به كوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: 1378، ص721؛ فردوسی، ابوالقاسم. '''''شاهنامه'''''. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1335، ص498، 2470؛ دهخدا. '''''لغتنامه'''''. ذیل اذینبندی، اسدیطوسی، علی بن احمد. '''''اشعار''''' '''''حكیم''''' '''''كسایی''''' '''''مروزی'''''. به كوشش مهدی درخشان، تهران: 1364، ص51.</ref>. نخستین باری كه مردم به مناسبت اعیاد مذهبی به اذینبندی شهر پرداختند 352ق/ 963م بود. در این سال امیر معزالدوله البویه به مناسبت فرا رسیدن عید غدیر دستور داد مردم شهر و بازار و خانههایشان را چراغانی كنند و اتشی بزرگ فراهم اورند و تا صبح طبل و شیپور بنوازند و جشن بگیرند. از ان زمان به بعد، مسلمانان هنگام فرا رسیدن اعیاد بزرگ به چراغانی و اذینبندی خانهها و شهرهای خود میپردازند<ref>ابن جوزی، ابیالفرج عبدالرحمن بن علی. '''''المنتظم''''' '''''فی''''' '''''تاریخ''''' '''''الملوك''''' '''''و''''' '''''الامم'''''. حیدراباد دكن: 1358، ص7/16؛ ابناثیر. '''''الكامل'''''. به كوشش ابوالفضل ابراهیم، بیروت: 1403ق، ص8/550.</ref>. اذینبندی و چراغانی کردن شهرها در دوره صفوی رواج فراوانی داشت. مثلاً، مردم مناطق مختلف ایران هنگام ورود شاه عباس اول (حك 996-1038ق/ 1587- 1629م) به شهرهایشان با داربستهایی از گلبنها و شاخههای سرو و چنار اذین میبستند و دیوار و سقف بازار و خانهها را با تصاویری از چین و فرنگ میاراستند. | اصطلاح اذینبندی در تاریخ و ادب فارسی به صورتهای «اذین نهادن»، «اذین زدن» و «ائینبندی» نیز امده است. منابع كهن تاریخی و ادبی بارها به اذینبندی شهرها به مناسبتهای مختلف اشاره میكنند<ref>جنابذی، میرزابیگ. '''''روضهالصفویه'''''. به كوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: 1378، ص721؛ فردوسی، ابوالقاسم. '''''شاهنامه'''''. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1335، ص498، 2470؛ دهخدا. '''''لغتنامه'''''. ذیل اذینبندی، اسدیطوسی، علی بن احمد. '''''اشعار''''' '''''حكیم''''' '''''كسایی''''' '''''مروزی'''''. به كوشش مهدی درخشان، تهران: 1364، ص51.</ref>. نخستین باری كه مردم به مناسبت اعیاد مذهبی به اذینبندی شهر پرداختند 352ق/ 963م بود. در این سال امیر معزالدوله البویه به مناسبت فرا رسیدن عید غدیر دستور داد مردم شهر و بازار و خانههایشان را چراغانی كنند و اتشی بزرگ فراهم اورند و تا صبح طبل و شیپور بنوازند و جشن بگیرند. از ان زمان به بعد، مسلمانان هنگام فرا رسیدن اعیاد بزرگ به چراغانی و اذینبندی خانهها و شهرهای خود میپردازند<ref>ابن جوزی، ابیالفرج عبدالرحمن بن علی. '''''المنتظم''''' '''''فی''''' '''''تاریخ''''' '''''الملوك''''' '''''و''''' '''''الامم'''''. حیدراباد دكن: 1358، ص7/16؛ ابناثیر. '''''الكامل'''''. به كوشش ابوالفضل ابراهیم، بیروت: 1403ق، ص8/550.</ref>. اذینبندی و چراغانی کردن شهرها در دوره صفوی رواج فراوانی داشت. مثلاً، مردم مناطق مختلف ایران هنگام ورود شاه عباس اول (حك 996-1038ق/ 1587- 1629م) به شهرهایشان با داربستهایی از گلبنها و شاخههای سرو و چنار اذین میبستند و دیوار و سقف بازار و خانهها را با تصاویری از چین و فرنگ میاراستند. | ||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
در دوران پهلوی نیز هم در اعیاد ملی ـ مذهبی و هم به مناسبتهایی مانند تولد شاه و ولیعهد، سالگرد انقلاب سفید (6 بهمن) شهرها را اذینبندی، چراغانی میکردند و در انها اتشبازی راه میانداختند. در دوره جمهوری اسلامی نیز در اعیاد مذهبی، جشن نوروز و سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی از 12 بهمن تا 22 بهمن (دهه فجر) شهر و خانه و خیابانها را اذین میبندند. | در دوران پهلوی نیز هم در اعیاد ملی ـ مذهبی و هم به مناسبتهایی مانند تولد شاه و ولیعهد، سالگرد انقلاب سفید (6 بهمن) شهرها را اذینبندی، چراغانی میکردند و در انها اتشبازی راه میانداختند. در دوره جمهوری اسلامی نیز در اعیاد مذهبی، جشن نوروز و سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی از 12 بهمن تا 22 بهمن (دهه فجر) شهر و خانه و خیابانها را اذین میبندند. | ||
== | == نیز نگاه کنید به == | ||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
نسخهٔ ۱۶ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۴۱
اذینبندی، تزئین و ارایش شهرها، بازارها، میدانها و ارگهای سلطنتی و بستن طاق نصرت به هنگام جشنهای ملی ـ مذهبی و مراسم استقبال از شاهان و امیران و مهمانان بزرگ خارجی.
اصطلاح اذینبندی در تاریخ و ادب فارسی به صورتهای «اذین نهادن»، «اذین زدن» و «ائینبندی» نیز امده است. منابع كهن تاریخی و ادبی بارها به اذینبندی شهرها به مناسبتهای مختلف اشاره میكنند[۱]. نخستین باری كه مردم به مناسبت اعیاد مذهبی به اذینبندی شهر پرداختند 352ق/ 963م بود. در این سال امیر معزالدوله البویه به مناسبت فرا رسیدن عید غدیر دستور داد مردم شهر و بازار و خانههایشان را چراغانی كنند و اتشی بزرگ فراهم اورند و تا صبح طبل و شیپور بنوازند و جشن بگیرند. از ان زمان به بعد، مسلمانان هنگام فرا رسیدن اعیاد بزرگ به چراغانی و اذینبندی خانهها و شهرهای خود میپردازند[۲]. اذینبندی و چراغانی کردن شهرها در دوره صفوی رواج فراوانی داشت. مثلاً، مردم مناطق مختلف ایران هنگام ورود شاه عباس اول (حك 996-1038ق/ 1587- 1629م) به شهرهایشان با داربستهایی از گلبنها و شاخههای سرو و چنار اذین میبستند و دیوار و سقف بازار و خانهها را با تصاویری از چین و فرنگ میاراستند.
رسمی و اجباری بودن اذینبندیها در دوره صفوی و بیگاه و با مناسبت برپاکردن جشن و اذینبندی و خرجها و تشریفات سنگینی که با این کار بر مردم تحمیل میشد، سبب نارضایتی و شكایت مردم شده بود[۳].
پس از صفویان نیز رسم اذینبندی كم و بیش ادامه یافت. متون فراوانی از دورههای افشاریان و زند و قاجار به چراغانی و اذینبندی شهرها در جشنهای نوروز و اعیاد مذهبی یا استقبال از شاهان اشاره كردهاند. در دوره قاجار اتشبازی* نیز به دیگر تشریفات اذینبندی افزوده شد. همچنین در این دوره اذینبندی و اتشبازی به مناسبت برخی رویدادهای سیاسی مانند تصویب مكمل قانون اساسی در 5 شوال 1325ق/ 1907م و افتتاح مجلس شورای ملی در 1327ق/ 1909م... مرسوم شد[۴].
در دوران پهلوی نیز هم در اعیاد ملی ـ مذهبی و هم به مناسبتهایی مانند تولد شاه و ولیعهد، سالگرد انقلاب سفید (6 بهمن) شهرها را اذینبندی، چراغانی میکردند و در انها اتشبازی راه میانداختند. در دوره جمهوری اسلامی نیز در اعیاد مذهبی، جشن نوروز و سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی از 12 بهمن تا 22 بهمن (دهه فجر) شهر و خانه و خیابانها را اذین میبندند.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ جنابذی، میرزابیگ. روضهالصفویه. به كوشش غلامرضا طباطبایی مجد، تهران: 1378، ص721؛ فردوسی، ابوالقاسم. شاهنامه. به كوشش محمد دبیرسیاقی، تهران: 1335، ص498، 2470؛ دهخدا. لغتنامه. ذیل اذینبندی، اسدیطوسی، علی بن احمد. اشعار حكیم كسایی مروزی. به كوشش مهدی درخشان، تهران: 1364، ص51.
- ↑ ابن جوزی، ابیالفرج عبدالرحمن بن علی. المنتظم فی تاریخ الملوك و الامم. حیدراباد دكن: 1358، ص7/16؛ ابناثیر. الكامل. به كوشش ابوالفضل ابراهیم، بیروت: 1403ق، ص8/550.
- ↑ جنابذی، همانجا؛ افوشتهای نطنزی، محمود. نقاوه الاثار. به كوشش احسان اشراقی، تهران: 1350، ص540- 536؛ فلسفی، نصرالله. زندگانی شاه عباس اول. تهران: بیتا، ص2/668 و 675؛ نصرابادی، میرزامحمد طاهر. تذكره نصرابادی. تهران: 1317، ص431.
- ↑ مروی، محمدكاظم. عالمارای نادری. به كوشش محمد امین ریاحی، تهران: 1364، ص2/479-478؛ عینالسلطنه. روزنامه خاطرات. به كوشش مسعود سالور و ایرج افشار، تهران: 1380، ص32، 274- 275، 548، 929، 2926- 2927.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی