پرش به محتوا

حزب ایران نوین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''[[حزب ایران نوین]]''' (1342-1353ش)، حزب سیاسی دولتی.
'''[[حزب ایران نوین]]''' (1342-1353ش)، حزب سیاسی دولتی.


هسته اولیه این حزب از گروهی به نام «کانون مترقی» تشکیل شد<ref>برای آگاهی از نحوه تأسیس و فعالیت کانون مترقی، نک: میلانی، عباس. '''''معمای هویدا'''''. تهران: اختران و آتیه، 1383، ص 172-179؛ '''''حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ج 1، ص 12-17.</ref>. پس از انتخابات مجلس بیست و یکم، با نظر [[محمدرضا شاه پهلوی]] کانون مترقی به حزب ایران نوین، تبدیل شد<ref>برای آگاهی از نحوه تأسیس و فعالیت کانون مترقی، نک: میلانی، عباس. '''''معمای هویدا'''''. تهران: اختران و آتیه، 1383، ص 172-179؛ '''''حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ج 1. ص 18-19.</ref>.
هسته اولیه این حزب از گروهی به نام «کانون مترقی» تشکیل شد<ref>برای آگاهی از نحوه تأسیس و فعالیت کانون مترقی، نک: میلانی، عباس. '''''معمای هویدا'''''. تهران: اختران و آتیه، 1383، ص 172-179.</ref><ref>'''''حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ج 1، ص 12-17.</ref>. پس از انتخابات مجلس بیست و یکم، با نظر [[محمدرضا شاه پهلوی]] کانون مترقی به حزب ایران نوین، تبدیل شد<ref>برای آگاهی از نحوه تأسیس و فعالیت کانون مترقی، نک: میلانی، عباس. '''''معمای هویدا'''''. تهران: اختران و آتیه، 1383، ص 172-179.</ref><ref>'''''حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک'''''. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ج 1. ص 18-19.</ref>


اعتقاد به قانون اساسی، نظام سلطنتی، حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران از اصول کلی مرامنامه حزب بودند<ref>صارمی شهاب، اصغر. '''''احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص 206-217. </ref>. ارکان حزب ایران نوین عبارت بودند: از کنگره، هیئت اجرایی و دفتر سیاسی و ارگان رسمی آن «''ندای ایران نوین''»<ref>صارمی شهاب، اصغر. '''''احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378  . ص 136-137.</ref>.  
اعتقاد به قانون اساسی، نظام سلطنتی، حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران از اصول کلی مرامنامه حزب بودند<ref>صارمی شهاب، اصغر. '''''احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص 206-217. </ref>. ارکان حزب ایران نوین عبارت بودند: از کنگره، هیئت اجرایی و دفتر سیاسی و ارگان رسمی آن «''ندای ایران نوین''»<ref>صارمی شهاب، اصغر. '''''احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378  . ص 136-137.</ref>.  


[[حسنعلی منصور]]<sup>*</sup> و [[امیرعباس هویدا]]<sup>*</sup>، عطاءالله خسروانی و منوچهر کلالی به ترتیب دبیران کل حزب از تاریخ تشکیل تا انحلال آن بودند<ref>  صارمی شهاب، اصغر. '''''احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378. ص 136.</ref>.
[[حسنعلی منصور]] و [[امیرعباس هویدا]]، عطاءالله خسروانی و منوچهر کلالی به ترتیب دبیران کل حزب از تاریخ تشکیل تا انحلال آن بودند<ref>  صارمی شهاب، اصغر. '''''احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378. ص 136.</ref>. این حزب نزدیک به یک دهه گروه اکثریت [[مجلس شورای ملی]] را شکل می‌داد و در انتخابات مجلس بیست و دوم (1346ش) و بیست و سوم (1350ش) اکثر کرسی‌های نمایندگی مجلس به آنها اختصاص داشت<ref>   عاقلی، باقر. '''''نخست وزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار'''''. تهران: جاویدان، 1370، ص 1003 و 1004.</ref><ref>قبادی، محمد. «نقش حزب ایران نوین در انتخابات دوره 22 مجلس شورای ملی» در '''''فصلنامه مطالعات تاریخی'''''. س اول، ش 3، تابستان 1383، ص 239-261.</ref><ref>صارمی شهاب. اصغر. '''''احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378 . ص 140.</ref>. همچنین بیشتر وزیران دولت‌های وقت وابسته به این حزب بودند<ref>میلانی.. '''''معمای هویدا'''''. تهران: اختران و آتیه، 1383 . ص 361-362.</ref>. هنگام تأسیس [[حزب رستاخیز]] (1353ش) حزب ایران نوین به همراه احزاب دیگر در این حزب ادغام شدند<ref>   برای اطلاع از چگونگی تأسیس و عملکرد حزب رستاخیز، نک؛ استمپل، جان. '''''درون انقلاب ایران.''''' ترجمه منوچهر شجاعی، تهران: رسا، 1377، ص 54-62.</ref>.
 
این حزب نزدیک به یک دهه گروه اکثریت [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> را شکل می‌داد و در انتخابات مجلس بیست و دوم (1346ش) و بیست و سوم (1350ش) اکثر کرسی‌های نمایندگی مجلس به آنها اختصاص داشت<ref>   عاقلی، باقر. '''''نخست وزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار'''''. تهران: جاویدان، 1370، ص 1003 و 1004؛ قبادی، محمد. «نقش حزب ایران نوین در انتخابات دوره 22 مجلس شورای ملی» در '''''فصلنامه مطالعات تاریخی'''''. س اول، ش 3، تابستان 1383، ص 239-261؛ صارمی شهاب. اصغر. '''''احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران'''''. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378 . ص 140.</ref>. همچنین بیشتر وزیران دولت‌های وقت وابسته به این حزب بودند<ref>میلانی.. '''''معمای هویدا'''''. تهران: اختران و آتیه، 1383 . ص 361-362.</ref>. هنگام تأسیس [[حزب رستاخیز]]<sup>*</sup> (1353ش) حزب ایران نوین به همراه احزاب دیگر در این حزب ادغام شدند<ref>   برای اطلاع از چگونگی تأسیس و عملکرد حزب رستاخیز، نک؛ استمپل، جان. '''''درون انقلاب ایران.''''' ترجمه منوچهر شجاعی، تهران: رسا، 1377، ص 54-62.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==

نسخهٔ ‏۲۸ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۷:۰۱

حزب ایران نوین (1342-1353ش)، حزب سیاسی دولتی.

هسته اولیه این حزب از گروهی به نام «کانون مترقی» تشکیل شد[۱][۲]. پس از انتخابات مجلس بیست و یکم، با نظر محمدرضا شاه پهلوی کانون مترقی به حزب ایران نوین، تبدیل شد[۳][۴]

اعتقاد به قانون اساسی، نظام سلطنتی، حفظ استقلال و تمامیت ارضی ایران از اصول کلی مرامنامه حزب بودند[۵]. ارکان حزب ایران نوین عبارت بودند: از کنگره، هیئت اجرایی و دفتر سیاسی و ارگان رسمی آن «ندای ایران نوین»[۶].

حسنعلی منصور و امیرعباس هویدا، عطاءالله خسروانی و منوچهر کلالی به ترتیب دبیران کل حزب از تاریخ تشکیل تا انحلال آن بودند[۷]. این حزب نزدیک به یک دهه گروه اکثریت مجلس شورای ملی را شکل می‌داد و در انتخابات مجلس بیست و دوم (1346ش) و بیست و سوم (1350ش) اکثر کرسی‌های نمایندگی مجلس به آنها اختصاص داشت[۸][۹][۱۰]. همچنین بیشتر وزیران دولت‌های وقت وابسته به این حزب بودند[۱۱]. هنگام تأسیس حزب رستاخیز (1353ش) حزب ایران نوین به همراه احزاب دیگر در این حزب ادغام شدند[۱۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. برای آگاهی از نحوه تأسیس و فعالیت کانون مترقی، نک: میلانی، عباس. معمای هویدا. تهران: اختران و آتیه، 1383، ص 172-179.
  2. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ج 1، ص 12-17.
  3. برای آگاهی از نحوه تأسیس و فعالیت کانون مترقی، نک: میلانی، عباس. معمای هویدا. تهران: اختران و آتیه، 1383، ص 172-179.
  4. حزب ایران نوین به روایت اسناد ساواک. تهران: مرکز بررسی اسناد تاریخی وزارت اطلاعات، 1380، ج 1. ص 18-19.
  5. صارمی شهاب، اصغر. احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378، ص 206-217.
  6. صارمی شهاب، اصغر. احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378  . ص 136-137.
  7.   صارمی شهاب، اصغر. احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378. ص 136.
  8.    عاقلی، باقر. نخست وزیران ایران از مشیرالدوله تا بختیار. تهران: جاویدان، 1370، ص 1003 و 1004.
  9. قبادی، محمد. «نقش حزب ایران نوین در انتخابات دوره 22 مجلس شورای ملی» در فصلنامه مطالعات تاریخی. س اول، ش 3، تابستان 1383، ص 239-261.
  10. صارمی شهاب. اصغر. احزاب دولتی و نقش آن‌ها در تاریخ معاصر ایران. تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی، 1378 . ص 140.
  11. میلانی.. معمای هویدا. تهران: اختران و آتیه، 1383 . ص 361-362.
  12.    برای اطلاع از چگونگی تأسیس و عملکرد حزب رستاخیز، نک؛ استمپل، جان. درون انقلاب ایران. ترجمه منوچهر شجاعی، تهران: رسا، 1377، ص 54-62.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدمهدی موسی خان