سردار علی خان حاكم

علی خان حاکم، سردار (ز 1262ق / د1320ق - 1854م / 1902م)، از شاهزادگان عکاس دوره قاجار.

علی خان، فرزند محمدقاسم خان والی فرزند دوستعلی خان معیرالممالکِ اول بود. او در پترزبورگ به تحصیل علم و فن عکاسی پرداخت.

در اواسط دوران ناصرالدین شاه قاجار در برخی مناطق ایران، سِمَتِ حکمرانی داشت. از ابتکارات او عکس‌برداری از بسیاری از مناطق تحت حکومت خود در سال‌های گوناگون و فرستادن گزارش‌های تصویری [1] به دربار ناصرالدین شاه بوده است. عکس‌هایی که او از شهرها و مناطق گوناگون ایران همچون مراغه، تبریز، اردبیل، خوی، اورمیه، صائین قلعه، سنندج تهیه کرده، بیش از 2000 قطعه می‌باشد که از منابع گرانبهای تصویری اواخر سده سیزدهم و اوایل سده چهاردهم قمری به شمار می‌روند. عکس‌ها و نوشته‌های او توصیف‌های دقیقی از تیپ‌ها و چهر‌ها، اوضاع طبیعی، مراسم و ساختمان‌ها و قلعه‌ها و مقبره‌ها و آثار تاریخی و غیره را در بر دارد.

وی شاید نخستین عکاسی باشد که محیط زیست انسانی و طبیعی را بدون آن‌که وظیفه‌اش باشد، عکسبرداری کرده است.

نیز نگاه کنید به

قاجاریه

مآخذ

1-    

2-     عدل، کامران. علی‌خانِ حاکم. نشریه دنیای جغرافیا. ش 1، هفتم مرداد 1360، ص33.

محمدرضا طهماسب پور

---

[1]. Photo Reportage