پرش به محتوا

جاحظ: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''جاحظ،''' ابوعثمان عمر و بن بحر، متكلم و اديب معتزلي و نويسنده بر تأليف قرن سوم از اهالي بصره. وي در جواني در بغداد و مدتي نيز در سامرا اقامت كرد و سپس به بصره بازگشت.<sup>1</sup> جاحظ چهره‌اي زشت با چشماني برآمده داشت و به همين مناسبت، جاحظ (چشم برآمد...» ایجاد کرد
 
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''جاحظ،''' ابوعثمان عمر و بن بحر، متكلم و اديب معتزلي و نويسنده بر تأليف قرن سوم از اهالي بصره. وي در جواني در بغداد و مدتي نيز در سامرا اقامت كرد و سپس به بصره بازگشت.<sup>1</sup> جاحظ چهره‌اي زشت با چشماني برآمده داشت و به همين مناسبت، جاحظ (چشم برآمده) و حدقي لقب گرفت<sup>2</sup> ابوعبيده، اصمعي و ابوزيد انصاري در لغت و ادبيات از استادان او بودند. نحو را از اخفش و كلام را از نظّام آموخت.<sup>3</sup> وي از طريق علماي كلام و همنشيني با حنين بن اسحاق و سلمويه با فرهنگ يوناني آشنا شد و با مطالعة كتاب‌هاي ابن‌مقفع در فرهنگ و ادب ايران مهارت يافت.<sup>4</sup> جاحظ عالمي متخصص به معناي امروزي نبود، بلكه دايرة‌المعارف نويسي بود كه به تمام علوم زمانش نظر داشت. موضوعات تأليفات او بسيار متنوع است، ادبيات، ادبيات عامه، كلام، سياست و بعضي شاخه‌هاي علوم طبيعي. اما آن‌چه كتاب‌هاي او را ممتاز مي‌سازد، شيوة ادبي بارز وي در نگارش، اطلاع او از زندگي اجتماعي و شناخت سرشت و اخلاق مردم است.<sup>5</sup> البيان و التبيين از مهم‌ترين كتاب‌هاي اوست. ابن‌خلدون آن را يكي از چهار كتاب اصول فن ادب و از اركان آن معرفي كرده است.<sup>6</sup> الحيوان نيز ديگر كتاب با ارزش اوست. فرقه‌اي به نام جاحظيه (از فِرَق معتزله)، از پيروان خاص اويند.
'''[[جاحظ]]،''' ابوعثمان عمر و بن بحر، متكلم و ادیب معتزلی و نویسنده بر تألیف قرن سوم از اهالی بصره. وی در جوانی در بغداد و مدتی نیز در سامرا اقامت كرد و سپس به بصره بازگشت<ref>امین، احمد. '''''ضحی‌الاسلام'''''. بیروت: دارالكتاب العربی، 1/388.</ref>. جاحظ چهره‌ای زشت با چشمانی برآمده داشت و به همین مناسبت، جاحظ (چشم برآمده) و حدقی لقب گرفت<ref>ابن‌كثیر. '''''البدایه''''' '''''و''''' '''''النهایه''''' '''''فی''''' '''''التاریخ'''''. بیروت: دارالفكر العربی، 11/9.</ref> ابوعبیده، اصمعی و ابوزید انصاری در لغت و ادبیات از استادان او بودند. نحو را از اخفش و كلام را از نظّاماموخت.<ref>یاقوت حموی. '''''معجم''''' '''''الادباء'''''. بیروت: 1400هـ، 16/74- 75.</ref> وی از طریق علمای كلام و همنشینی با حنین بن اسحاق و سلمویه با فرهنگ یونانیاشنا شد و با مطالعه كتاب‌های ابن‌مقفع در فرهنگ و ادب ایران مهارت یافت<ref>  امین، احمد. '''''همان'''''. 1/387.</ref>. جاحظ عالمی متخصص به معنای امروزی نبود، بلكه دایره المعارف نویسی بود كه به تمام علوم زمانش نظر داشت. موضوعات تألیفات او بسیار متنوع است، ادبیات، ادبیات عامه، كلام، سیاست و بعضی شاخه‌های علوم طبیعی. اماان‌چه كتاب‌های او را ممتاز می‌سازد، شیوه ادبی بارز وی در نگارش، اطلاع او از زندگی اجتماعی و شناخت سرشت و اخلاق مردم است<ref>ابن‌مرتضی. '''''كتاب''''' '''''المنیه''''' '''''و''''' '''''الأمل''''' '''''فی''''' '''''شرح''''' '''''الملل''''' '''''و''''' '''''النحل'''''. چاپ محمدجواد مشكور، 162.</ref>. البیان و التبیین از مهم‌ترین كتاب‌های اوست. ابن‌خلدونان را یكی از چهار كتاب اصول فن ادب و از اركانان معرفی كرده است<ref>سركیس. '''''معجم''''' '''''المطبوعات''''' '''''العربیه''''' '''''و''''' '''''المعربه'''''. قاهره: 1346، چاپ افست، قم: ج1، ستون 666.</ref>. الحیوان نیز دیگر كتاب با ارزش اوست. فرقه‌ای به نام جاحظیه (از فِرَق معتزله)، از پیروان خاص اویند.


'''مآخذ:'''
== '''مآخذ:''' ==


1.     امين، احمد. '''''ضحي‌الاسلام'''''. بيروت: دارالكتاب العربي، 1/388.
== نیز نگاه کنید به ==
 
2.    ابن‌كثير. '''''البدايه''''' '''''و''''' '''''النهايه''''' '''''في''''' '''''التاريخ'''''. بيروت: دارالفكر العربي، 11/9.
 
3.    ياقوت حموي. '''''معجم''''' '''''الادباء'''''. بيروت: 1400هـ، 16/74- 75.
 
4.    امين، احمد. '''''همان'''''. 1/387.
 
5.    ابن‌مرتضي. '''''كتاب''''' '''''المنية''''' '''''و''''' '''''الأمل''''' '''''في''''' '''''شرح''''' '''''الملل''''' '''''و''''' '''''النحل'''''. چاپ محمدجواد مشكور، 162.
 
6.    سركيس. '''''معجم''''' '''''المطبوعات''''' '''''العربيه''''' '''''و''''' '''''المعربه'''''. قاهره: 1346، چاپ افست، قم: ج1، ستون 666.


== منبع اصلی ==
دانشنامه ایران


== نویسنده مقاله ==
امیرحسین ساکت اف
امیرحسین ساکت اف

نسخهٔ ‏۳ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۴۵

جاحظ، ابوعثمان عمر و بن بحر، متكلم و ادیب معتزلی و نویسنده بر تألیف قرن سوم از اهالی بصره. وی در جوانی در بغداد و مدتی نیز در سامرا اقامت كرد و سپس به بصره بازگشت[۱]. جاحظ چهره‌ای زشت با چشمانی برآمده داشت و به همین مناسبت، جاحظ (چشم برآمده) و حدقی لقب گرفت[۲] ابوعبیده، اصمعی و ابوزید انصاری در لغت و ادبیات از استادان او بودند. نحو را از اخفش و كلام را از نظّاماموخت.[۳] وی از طریق علمای كلام و همنشینی با حنین بن اسحاق و سلمویه با فرهنگ یونانیاشنا شد و با مطالعه كتاب‌های ابن‌مقفع در فرهنگ و ادب ایران مهارت یافت[۴]. جاحظ عالمی متخصص به معنای امروزی نبود، بلكه دایره المعارف نویسی بود كه به تمام علوم زمانش نظر داشت. موضوعات تألیفات او بسیار متنوع است، ادبیات، ادبیات عامه، كلام، سیاست و بعضی شاخه‌های علوم طبیعی. اماان‌چه كتاب‌های او را ممتاز می‌سازد، شیوه ادبی بارز وی در نگارش، اطلاع او از زندگی اجتماعی و شناخت سرشت و اخلاق مردم است[۵]. البیان و التبیین از مهم‌ترین كتاب‌های اوست. ابن‌خلدونان را یكی از چهار كتاب اصول فن ادب و از اركانان معرفی كرده است[۶]. الحیوان نیز دیگر كتاب با ارزش اوست. فرقه‌ای به نام جاحظیه (از فِرَق معتزله)، از پیروان خاص اویند.

مآخذ:

نیز نگاه کنید به

منبع اصلی

دانشنامه ایران

نویسنده مقاله

امیرحسین ساکت اف

  1. امین، احمد. ضحی‌الاسلام. بیروت: دارالكتاب العربی، 1/388.
  2. ابن‌كثیر. البدایه و النهایه فی التاریخ. بیروت: دارالفكر العربی، 11/9.
  3. یاقوت حموی. معجم الادباء. بیروت: 1400هـ، 16/74- 75.
  4.   امین، احمد. همان. 1/387.
  5. ابن‌مرتضی. كتاب المنیه و الأمل فی شرح الملل و النحل. چاپ محمدجواد مشكور، 162.
  6. سركیس. معجم المطبوعات العربیه و المعربه. قاهره: 1346، چاپ افست، قم: ج1، ستون 666.