پرش به محتوا

بوداییان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Karimian (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
'''بوداییان'''، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد.<sup>(1)</sup>  
'''بوداییان'''، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد<ref>'''''Encyclopeadia Americana''''', “Buddha”</ref>.


بینش بودا در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است.<sup>(2)</sup>  
بینش بودا در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است<ref>Websters. Merriam, '''''Encyclopeadia of World Religion,''''' Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.</ref>.


انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت.<sup>(3)</sup> لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت.<sup>(4)</sup> بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند.<sup>(5)</sup> آثار تاریخی و بقایای باستان‌شناسی بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است.<sup>(6)</sup> همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند.<sup>(7)</sup>  
انتشار [[بودایی، آئین|آیین بودا]] از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت<ref>'''''Encyclopeadia Americana,''''' “Buddhism”.</ref>. لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت<ref>Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” '''''Cambridge History of Iran''''', Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.</ref>. بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند<ref>Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” '''''Cambridge .History of Iran''''', Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 952-955</ref>. آثار تاریخی و بقایای باستان‌شناسی بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است<ref>  Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.</ref>. همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند<ref>   Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 118-119.</ref>.


با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر دین بودایی از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.   
با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر دین بودایی از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.   


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1-             '''''Encyclopeadia Americana''''', “Buddha”
== '''مآخذ''' ==
 
       
2-             Websters. Merriam, '''''Encyclopeadia of World Religion,''''' Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.
 
3-             '''''Encyclopeadia Americana,''''' “Buddhism”.
 
4-             Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” '''''Cambridge History of Iran''''', Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.
 
5-             همان, 3(2) / 952-955.
 
6-             Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.
 
7-             همان, P / 118-119.

نسخهٔ ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۵:۵۶

بوداییان، آیین بودایی در قرن 6 ق.م در هند به وسیله سیدهرتمه گئوتمه در شمال شرقی هند بنیاد نهاده شد. وی بر خلاف انحصارگرایی دینی ـ اجتماعی برهمنان حاكم بر هند، دین و فلسفه‌ای برای فلاح همه انسان‌ها عرضه كرد[۱].

بینش بودا در چهار اصل خلاصه می‌شود كه عبارتند از حقیقت وجود رنج، علت رنج، توقف رنج و راه توقف رنج كه به وسیله مراعات دستورعمل هشتگانه‌ای حاصل می‌شود: اعتقاد درست، اندیشه درست، گفتار درست، كردار درست، معاش درست، كوشش درست، توجه درست و تمركز درست. رهایی از رنج، و در نتیجه تناسخ، و رسیدن به اشراق هدف اندیشه بودایی است كه با عمل به راه هشت‌گانه و توقف امیال به دست می‌آید. این حالت نیروانه نام دارد كه در حقیقت نابود شدن شهوت، خشم ضعف‌ها و قیود این جهانی و خیالات باطل و رهایی همیشگی از باززایی است[۲].

انتشار آیین بودا از هند آغاز شد اما به دلایلی از آنجا رخت بربست و به سوی آسیای مركزی، مركز و جنوب شرق آسیا، چین، كره و ژاپن ادامه یافت[۳]. لكن زمانی كه در هند در حال شكوفایی بود، در سده سوم پیش از میلاد، با تلاش‌های اشوكه برجسته‌ترین پادشاه سلسله موریایی هند، به سرزمین‌های شمال شرقی ایران نفوذ یافت[۴]. بعد از آن در طول سده‌های 2 ق م تا 1 م سكه‌ها و كوشان‌ها در ترویج آن نقش مؤثری داشتند[۵]. آثار تاریخی و بقایای باستان‌شناسی بسیاری از عصر كوشان‌ها بر جای مانده است، از جمله صومعه‌های بودایی بسیار در شهرهای بلخ، بامیان و كپیسه قابل ذكر است كه معروف‌ترین آنها معبد نوبهار در بلخ است[۶]. همچنین دو تندیس عظیم بودا در بامیان به نام‌های سرخ بت و خنگ بت كه در دل صخره تراشیده شده‌اند شهرت جهانی دارند[۷].

با حملات اقوام وحشی، و سپس مسلمانان به شرق ایران و ماوراءالنهر دین بودایی از این منطقه رخت بربست و پس از چند قرن حیات درخشان جای خود را به طور كامل به اسلام داد.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

       

  1. ↑ Encyclopeadia Americana, “Buddha”
  2. ↑ Websters. Merriam, Encyclopeadia of World Religion, Massachusetts, 1999, P. 149; Elmonauman, ST. Dictionary of Asian Philosophies, London, 1989, P. 25-27.
  3. ↑ Encyclopeadia Americana, “Buddhism”.
  4. ↑ Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” Cambridge History of Iran, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 950-951.
  5. ↑ Emmerick, Ronalde. “Buddhism Among Iranian Peoples” Cambridge .History of Iran, Ehsan Yarshater (ed), London, 1983, 3(2) / 952-955
  6. ↑   Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 108-110.
  7. ↑    Watters, Thomas, Onyuanchwang’s, Travels in India, London, 1973, P / 118-119.