حبش حاسب: تفاوت میان نسخه‌ها

→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر تفاوت با ویرایش جدیدتر ←

نسخهٔ ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۳۵

حبش حاسب، احمد بن عبدالله مروزی معروف به حبش حاسب از بزرگ‌ترین منجمان دربار مأمون و معتصم عباسی بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وی 3 زیج (مجموعه جداول نجومی) فراهم آورد: یکی به روش ستاره‌شناسان هندی، دیگری به روش زیج شاه (شهریاران، زیج ایرانی رایج در دوره ساسانیان) که به زیج صغیر مشهور شد و سرانجام پس از رصدهای طولانی زیجی دیگر نوشت که به زیج مُمْتَحَن (آزموده) مشهور شد. وی در آثار خود برای نخستین بار ظلّ معکوس و ظلّ مستوی (معادل دو تابع تانژانت و کتانژات) را به کار برد و نخستین جدول‌های این دو تابع و نیز جدول‌هایی برای دیگر توابع مثلثاتی فراهم آورد^[۱]^[۲]. ادوارد استوارت کندی در کتاب مشهور پژوهشی در زیج‌های دوره اسلامی، زیج‌های حبش را به دقت بررسی کرده است^[۳].

نیز نگاه کنید به

ساسانیان

مآخذ

↑ کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380ش، صص 90-93.
↑ قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، صص 421-430.
↑ Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956

[1] کرامتی، یونس. کارنامه ایرانیان. تهران: 1380ش، صص 90-93.

[2] قربانی، ابوالقاسم. زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی. تهران: 1365ش، صص 421-430.

[3] Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''حبش حاسب،''' احمد بن عبدالله مروزی معروف به حبش حاسب از بزرگ‌ترین منجمان دربار مأمون و معتصم عباسی بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وی 3 زیج (مجموعه جداول نجومی) فراهم آورد: یكی به روش ستاره‌شناسان هندی، دیگری به روش زیج شاه (شهریاران، زیج ایرانی رایج در دوره [[ساسانیان]]) كه به زیج صغیر مشهور شد و سرانجام پس از رصدهای طولانی زیجی دیگر نوشت كه به زیج مُمْتَحَن (آزموده) مشهور شد. وی در آثار خود برای نخستین بار ظلّ معكوس و ظلّ مستوی (معادل دو تابع تانژانت و كتانژات) را به كار برد و نخستین جدول‌های این دو تابع و نیز جدول‌هایی برای دیگر توابع مثلثاتی فراهم آورد.<sup>(1، 2)</sup> ادوارد استوارت كندی در كتاب مشهور پژوهشی در زیج‌های دوره اسلامی، زیج‌های حبش را به دقت بررسی كرده است.<sup>(3)</sup>
+حبش حاسب، احمد بن عبدالله مروزی معروف به حبش حاسب از بزرگ‌ترین منجمان دربار مأمون و معتصم عباسی بود. از 214 تا 250ق مشغول رصد ستارگان بود. وی 3 زیج (مجموعه جداول نجومی) فراهم آورد: یکی به روش ستاره‌شناسان هندی، دیگری به روش زیج شاه (شهریاران، زیج ایرانی رایج در دوره [[ساسانیان]]) که به زیج صغیر مشهور شد و سرانجام پس از رصدهای طولانی زیجی دیگر نوشت که به زیج مُمْتَحَن (آزموده) مشهور شد. وی در آثار خود برای نخستین بار ظلّ معکوس و ظلّ مستوی (معادل دو تابع تانژانت و کتانژات) را به کار برد و نخستین جدول‌های این دو تابع و نیز جدول‌هایی برای دیگر توابع مثلثاتی فراهم آورد<ref>کرامتی، یونس. '''کارنامه ایرانیان'''. تهران: 1380ش، صص 90-93.</ref><ref>قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران: 1365ش، صص 421-430.</ref>. ادوارد استوارت کندی در کتاب مشهور پژوهشی در زیج‌های دوره اسلامی، زیج‌های حبش را به دقت بررسی کرده است<ref>Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956</ref>.
-'''مآخذ''':
+== نیز نگاه کنید به ==
--     كرامتی، یونس. '''كارنامه ایرانیان'''. تهران: 1380ش، صص 90-93.
+* [[ساسانیان]]
--    قربانی، ابوالقاسم. '''زندگی‌نامه ریاضی‌دانان دوره اسلامی'''. تهران: 1365ش، صص 421-430.
+== '''مآخذ''' ==
--             Kennedy, E. S., “A Survey of islamic Astronomical Tables”, Transaction of the American Philosophical Society, New Series, Vol. XLVI(2), 1956.
-یونس کرامتی