ابوالفتح گیلانی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:گلانی.jpg|بندانگشتی|ابوالفتح گیلانی برگرفته از سایت گیل خبر قابل بازیابی از https://gilkhabar.ir/news/i/462412]] | |||
ابوالفتح گیلانی (954-997ق)، مسیحالدین فرزند عبدالرزاق گیلانی، پزشک و ادیب ایرانی دربار جلالالدین اکبر، پادشاه گورکانی هند. در [[لاهیجان]] زاده شد. پدرش دانشمند و دولتمردی بنام بود که با فتح [[استان گیلان|گیلان]] به دست شاه طهماسب صفوی، به زندان افتاد و چندی بعد درگذشت<ref name=":0">کرامتی، یونس. '''''«ابوالفتح گیلانی»، دایرة المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6، صص 106-109. | |||
''' | </ref><ref name=":1">گیلانی، ابوالفتح. '''''رقعات'''''. به کوشش محمد بشیر حسین، لاهور: 1968م، بویژه صفحات 101، 129، 138.</ref><ref>علامی، ابوالفضل. '''''اکبرنامه'''''. کلکته: 1886م، بهویژه ج3، ص 144.</ref>. ابوالفتح همراه دو برادر کهتر پس از چندی به هند رفت و از همان آغاز تا هنگام مرگ مشاغل دیوانی و سپاهی بسیاری را بر عهده رفت<ref name=":0" />. وی که خود سخنوری چیره دست بود با حمایت بیدریغ از شاعران و ادیبان بنامی چون عرفی شیرازی<ref>عرفی شیرازی. '''''کلیات اشعار'''''. به کوشش جواهری، تهران: کتابخانة سنایی، ص 14-18، 29-30، 82-86.</ref>، شاعران بسیاری را برای مهاجرت به هند ترغیب کرد و در پیداش سبک هندی<sup>*</sup> تأثیری قابل توجه داشت<ref name=":0" />. نامههای وی که با عنوان رقعات به چاپ رسیده<ref name=":1" /> نمونهای از نثر روان فارسی است<ref name=":0" />. همچنین گفتهاند که ابوالفتح برای کاهش مضرات دود توتون، که تازه به هند رسیده بود، قلیان را اختراع کرد تا توتون از آب (به صورت فیلتر) بگذرد. ظاهراً رسالهای مهم نیز در این باره نوشت<ref>Elgood, C. L., '''''Safavid Medical Practice''''', London, 1970.</ref><ref>Nasr, H., '''''Islamic Science''''', London, 1976.</ref>. | ||
# کرامتی، یونس. «ابوالفتح گیلانی»، | == '''مآخذ''' == | ||
# کرامتی، یونس. '''''«ابوالفتح گیلانی»، دایرة المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6، صص 106-109. | |||
# گیلانی، ابوالفتح. '''''رقعات'''''. به کوشش محمد بشیر حسین، لاهور: 1968م، بویژه صفحات 101، 129، 138. | # گیلانی، ابوالفتح. '''''رقعات'''''. به کوشش محمد بشیر حسین، لاهور: 1968م، بویژه صفحات 101، 129، 138. | ||
# علامی، ابوالفضل. '''''اکبرنامه'''''. کلکته: 1886م، | # علامی، ابوالفضل. '''''اکبرنامه'''''. کلکته: 1886م، بهویژه ج3، ص 144. | ||
# عرفی شیرازی. ''کلیات اشعار''. به کوشش جواهری، تهران: کتابخانة سنایی، ص 14-18، 29-30، 82-86. | # عرفی شیرازی. '''''کلیات اشعار'''''. به کوشش جواهری، تهران: کتابخانة سنایی، ص 14-18، 29-30، 82-86. | ||
# Elgood, C. L., ''Safavid Medical Practice'', London, 1970. | # Elgood, C. L., '''''Safavid Medical Practice''''', London, 1970. | ||
# Nasr, H., Islamic Science, London, 1976. | # Nasr, H., '''''Islamic Science''''', London, 1976. | ||
نسخهٔ ۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۱۴
ابوالفتح گیلانی (954-997ق)، مسیحالدین فرزند عبدالرزاق گیلانی، پزشک و ادیب ایرانی دربار جلالالدین اکبر، پادشاه گورکانی هند. در لاهیجان زاده شد. پدرش دانشمند و دولتمردی بنام بود که با فتح گیلان به دست شاه طهماسب صفوی، به زندان افتاد و چندی بعد درگذشت[۱][۲][۳]. ابوالفتح همراه دو برادر کهتر پس از چندی به هند رفت و از همان آغاز تا هنگام مرگ مشاغل دیوانی و سپاهی بسیاری را بر عهده رفت[۱]. وی که خود سخنوری چیره دست بود با حمایت بیدریغ از شاعران و ادیبان بنامی چون عرفی شیرازی[۴]، شاعران بسیاری را برای مهاجرت به هند ترغیب کرد و در پیداش سبک هندی* تأثیری قابل توجه داشت[۱]. نامههای وی که با عنوان رقعات به چاپ رسیده[۲] نمونهای از نثر روان فارسی است[۱]. همچنین گفتهاند که ابوالفتح برای کاهش مضرات دود توتون، که تازه به هند رسیده بود، قلیان را اختراع کرد تا توتون از آب (به صورت فیلتر) بگذرد. ظاهراً رسالهای مهم نیز در این باره نوشت[۵][۶].
مآخذ
- کرامتی، یونس. «ابوالفتح گیلانی»، دایرة المعارف بزرگ اسلامی. ج 6، صص 106-109.
- گیلانی، ابوالفتح. رقعات. به کوشش محمد بشیر حسین، لاهور: 1968م، بویژه صفحات 101، 129، 138.
- علامی، ابوالفضل. اکبرنامه. کلکته: 1886م، بهویژه ج3، ص 144.
- عرفی شیرازی. کلیات اشعار. به کوشش جواهری، تهران: کتابخانة سنایی، ص 14-18، 29-30، 82-86.
- Elgood, C. L., Safavid Medical Practice, London, 1970.
- Nasr, H., Islamic Science, London, 1976.
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ کرامتی، یونس. «ابوالفتح گیلانی»، دایرة المعارف بزرگ اسلامی. ج 6، صص 106-109.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ گیلانی، ابوالفتح. رقعات. به کوشش محمد بشیر حسین، لاهور: 1968م، بویژه صفحات 101، 129، 138.
- ↑ علامی، ابوالفضل. اکبرنامه. کلکته: 1886م، بهویژه ج3، ص 144.
- ↑ عرفی شیرازی. کلیات اشعار. به کوشش جواهری، تهران: کتابخانة سنایی، ص 14-18، 29-30، 82-86.
- ↑ Elgood, C. L., Safavid Medical Practice, London, 1970.
- ↑ Nasr, H., Islamic Science, London, 1976.